Điểm đến

Về làng cổ Thổ Hà khám phá văn hóa độc đáo địa phương

09:51 - 18/11/2019
Trong những chuyến công tác cuối năm, chúng tôi đã có dịp về với làng cổ Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) bên dòng sông Cầu thơ mộng để được đắm mình trong không gian làng quê yên ả và khám phá nét độc đáo trong văn hóa của người dân địa phương.

Làng cổ Thổ Hà

Do đặc thù của làng ba mặt giáp sông nước mênh mông, người dân Thổ Hà không canh tác nông nghiệp mà chủ yếu sống bằng nghề truyền thống. Thổ Hà nổi lên với nghề làm gốm, làm mì gạo và hiện nay làng đặc biệt nổi tiếng với nghề làm bánh đa nem và bánh đa nướng. Đến với Thổ Hà mà không thử hai thứ sản vật độc đáo này thì thật là thiếu sót.

Chẳng biết từ bao giờ, hai cụm từ “Thổ Hà” và “bánh đa” lại được gắn liền với nhau đến vậy. Bánh đa nem và bánh đa nướng Thổ Hà theo như người dân ở đây là đã có từ rất lâu đời và là nghề được truyền lại. Chính vì vậy, dù cho nghề này có vất vả, nhọc nhằn, thì đối với họ, nó vẫn là đặc trưng của làng, vẫn cần được lưu giữ và phát triển thành nét văn hóa độc đáo. Đó cũng là cách để mọi người thể hiện lòng tôn kính đối với lớp người đi trước.

Từ nguyên liệu chính là bột gạo, những chiếc bánh đa nem mang hương thơm man mát, trắng ngần, vừa mỏng vừa dai được tạo ra dưới những bàn tay mộc mạc, chân chất. Từ cổng làng đi vào, chỗ nào có nắng là chỗ ấy có bánh đa nem, cả làng phảng phất mùi thơm của bột gạo.                     

Để làm ra được những chiếc bánh đa nem ngon đúng chuẩn Thổ Hà, những người làm bánh phải dậy từ rất sớm để chuẩn bị nguyên vật liệu. Chia sẻ với tôi, bà Thủy – chủ cơ sở sản xuất bánh đa nem Khoa Thủy cho biết: “Bánh đa nem muốn ngon thì gạo phải ngon và được chọn lọc kĩ lưỡng. Quá trình sản xuất bánh đa nem ngày nay do có sự hỗ trợ của máy móc nên đã ít vất vả hơn ngày trước, đồng thời đem lại năng suất cao hơn”.

Đặc biệt, bà Thủy còn nhấn mạnh điều làm nên sự khác biệt lớn nhất giữa bánh đa nem Thổ Hà so với các loại bánh đa nem khác nằm ở nguyên liệu tạo ra bánh. Người làm bánh phải chọn loại gạo khang dân ngon để khi xay bột không bị nhão quá mà hòa quyện vừa đủ. Nguyên liệu làm bánh đa nem chỉ có gạo và muối, không bị pha tạp thêm bất cứ phụ gia nào khác để đảm bảo chất lượng của bánh.

Một thứ quà quê nữa không thể không nhắc tới mỗi khi tới làng Thổ Hà đó là món bánh đa nướng - món ăn dân dã bình dị nhưng nổi tiếng không kém. Chiếc bánh đa tròn to như cái mẹt, được nướng vàng ươm, mang hương vị giòn tan, bùi bùi, ngọt thơm như sữa mẹ. Được tận mắt chứng kiến từng bước làm bánh đa nướng, được thử làm bánh và được ăn những chiếc bánh nóng hổi vừa ra lò chắc chắn sẽ là những trải nghiệm khó quên khi tới thăm nơi đây.

Thổ Hà nổi lên với nghề làm gốm, làm mì gạo và hiện nay làng đặc biệt nổi tiếng với nghề làm bánh đa nem và bánh đa nướng

Cũng giống như quy trình làm bánh đa nem, các công đoạn làm ra chiếc bánh đa nướng Thổ Hà rất cần sự khéo léo và tỉ mỉ, bao gồm: tráng bánh – phơi bánh – nướng bánh – đóng gói. Mỗi gia đình làm bánh đều phải thức dậy từ rất sớm và làm bánh đến tận tối mịt. Mỗi loại bánh thì sẽ có những đặc trưng riêng, hương vị riêng. Nhắc đến bánh đa nướng là ta nhớ ngay đến món ăn khoái khẩu không thể thiếu trên bàn nhậu hay là món ăn vặt gây nghiện cho mọi lứa tuổi từ trẻ em đến người già. Nhưng mấy ai biết đằng sau thành quả là những chiếc bánh đa nướng thơm ngon đánh thức mọi giác quan là bao công sức của người nghệ nhân tạo ra bánh. Và chỉ khi được trải nghiệm quá trình làm bánh tại làng Thổ Hà – một trong những làng nghề nổi tiếng nhất nhì về sản xuất bánh đa nướng, ta mới có thể hiểu vì sao họ lại cho ra được sản phẩm chất lượng đến vậy.

Quy trình làm ra bánh đa nem và bánh đa nướng đều bao gồm những công đoạn giống nhau như là tráng bánh, phơi bánh, nhưng ở mỗi loại bánh thì đều có những bí quyết làm riêng. Ở công đoạn tráng bánh, nếu làm bánh đa nem có thể sử dụng máy móc thì bánh đa nướng lại yêu cầu người làm có một đôi tay khéo léo, nhịp nhàng để bánh được tráng sao cho thật đều cả về hình thức lẫn hương vị. Bánh đa nướng Thổ Hà sau khi tráng xong sẽ được đem ra phơi dưới ánh nắng khoảng 2 – 3 ngày để bánh ráo rồi được đem đi nướng dưới bếp than.

Công đoạn nướng bánh đòi hỏi sự kiên trì của người làm bánh vì theo cô Hà – chủ cơ sở sản xuất bánh đa nướng Hà Tập cho biết: “Mỗi ngày, đều đặn như cơm bữa, cô phải ngồi từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều để nướng bánh, chỉ trừ thời gian ăn trưa thì cả ngày cô đều gắn bó quanh bếp than đỏ hồng và những chiếc bánh đa.” Bánh đa sau khi được nướng xong sẽ phải chờ nguội và được đóng gói cẩn thận để bánh không bị vỡ, mất khá nhiều thời gian để có được sản phẩm hoàn hảo về chất lượng như chúng ta thấy và được thưởng thức. Vậy mới thấy mỗi công đoạn làm bánh đều hàm chứa trong đó bao giọt mồ hôi và tấm lòng của người làm bánh nơi đây.

Vậy mới thấy mỗi công đoạn làm bánh đều hàm chứa trong đó bao giọt mồ hôi và tấm lòng của người làm bánh nơi đây.

Khi được hỏi tại sao công việc này vất vả như vậy mà họ vẫn kiên trì làm thì ông Tập – chủ cơ sở sản xuất bánh đa nướng Hà Tập cho biết: “Gia đình chú đã gắn bó với nghề này từ rất lâu rồi, nó là nghề gia truyền, vì vậy chú không muốn bỏ”. Và quả thật, vì có những con người như vậy nên những làng nghề truyền thống như vậy mới được giữ gìn và phát triển, người Việt Nam vẫn có thể tự hào với thế giới rằng đâu đó vẫn còn những nét đẹp văn hóa cổ truyền được lưu giữ.

Lý giải lý do tại sao bánh đa nướng Thổ Hà lại được nhiều người biết đến và ưa chuộng đến vậy, ông Tập cho biết: “Bánh đa Thổ Hà thì có nguyên liệu chủ yếu là gạo, lạc, vừng và dừa. Bánh thì được tráng hai lần nên dày hơn các loại khác và được nướng vừa đủ nên rất giòn và thơm”. Nhưng chúng tôi nghĩ có lẽ bởi sự tinh tế và tâm huyết của mỗi người con Thổ Hà dồn vào mỗi chiếc bánh thì mới tạo ra được những sản phẩm đơn giản, thôn dã nhưng vẫn đi vào lòng người đến vậy. Có ai đến Thổ Hà mà khi trở về không cầm vài ba túi bánh đa nướng, mua chục túi bánh đa nem về làm quà cho chính mình và người thân. Đơn giản vậy thôi nhưng bình dị, ấm áp nghĩa tình.

Đến với Thổ Hà là đến với một thế giới trầm mặc, phong cảnh hữu tình với cây đa, bến nước, sân đình, là đến với những con người đôn hậu, nhiệt tình, hiếu khách và được thưởng thức trọn vẹn tinh túy của đất trời. Nếu đến Thổ Hà mà bạn vẫn chưa khám phá hai thứ quà độc đáo này thì hãy quay trở lại nơi đây và chắc chắn đó sẽ là quyết định đúng đắn trong hành trình chinh phục và trau dồi hiểu biết bản thân.

Theo congluan.vn

Tỉnh thành Bắc Giang

Bắc Giang
Bắc Giang có địa hình đa dạng cùng cộng đồng cư dân rộng lớn.

Điểm đến Bắc Giang

Làng Thổ Hà
Thổ Hà là tên gọi một làng nghề thuộc xã Vân Hà huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang.
Thác nước Hang Chiêng - Khe Nương Dâu
Thác nước Hang Chiêng - Khe Nương Dâu là địa chỉ du lịch sinh thái lý thú tại xã Tuấn Đạo (Sơn Động - Bắc Giang).
Hồ Cẩm Sơn
Nằm ở độ cao khoảng 300m so với mực nước biển, hồ Cấm Sơn là công trình đại thuỷ nông lớn nhất miền Bắc.
Hồ Khuôn Thần
Khu du lịch Khuôn Thần là quần thể thiên nhiên bao gồm rừng và hồ.
Khu du lịch Đồng Thông
Nằm cách Hà Nội chừng 140km, khu du lịch sinh thái Đồng Thông đang là điểm đến hấp dẫn được nhiều người biết đến.
Khu bảo tồn Tây Yên Tử
Yên Tử là dãy núi cao, nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Bắc Giang. Đây là dãy núi chính của vòng cung Đông Triều.
Rừng nguyên sinh Khe Rỗ
Cách Hà Nội 120 km, Khe Rỗ nằm trong vùng bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử của tỉnh Bắc Giang, là khu rừng nguyên sinh tiêu biểu...
Suối Mỡ
Khu du lịch Suối Mỡ ở Bắc Giang có nhiều thác nước, là điểm đến kỳ thú ở vùng đất Lục Nam.
Đồng Cao
Đồng Cao là một cao nguyên nhỏ thuộc huyện Sơn Động tỉnh Bắc Giang.

Cẩm nang du lịch Bắc Giang Xem thêm

Vực Rêu – điểm đến của dân du lịch phượt
Đối với dân du lịch phượt, Vực Rêu là một thắng cảnh hoang sơ và hùng vĩ không thể bỏ qua.
5 điểm đến gần Hà Nội thích hợp để cắm trại
Khi hạn hẹp về thời gian, rủ ngay nhóm bạn thân đi cắm trại tại 5 địa điểm gần Hà Nội sau.
10 địa danh đậm chất di sản đất Bắc Giang
Bắc Giang có nhiều di tích di sản đậm bản sắc vùng Kinh Bắc mà người nơi đây tự hào gọi là báu vật địa phương.

Ẩm thực Bắc Giang Xem thêm

Bánh đa làng Dĩnh Kế
Từ một món ăn miền quê dân dã, bình dị ngày nay bánh đa nướng làm ở làng Dĩnh Kế, Bắc Giang đã trở thành loại hình ẩm thực được...
Lục Ngạn mùa vải chín
Ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, mỗi năm chỉ có một vụ nên thời gian này, ngay từ sáng sớm, nhà nhà đã cùng nhau ra vườn thu...
8 sản vật nức tiếng Bắc Giang
Bắc Giang không chỉ có những danh lam thắng cảnh tuyệt đẹp mà còn nổi tiếng với những sản vật đặc trưng.
Bánh đa Kế - Món quà dân dã của Bắc Giang
Có nhiều làng làm bánh đa nổi tiếng cả nước, nhưng bánh đa làng Kế (Bắc Giang) vẫn có hương vị đặc trưng không giống bánh đa ở...
Rượu làng Vân
Nhắc đến Bắc Giang, không thể không nhắc đến rượu làng Vân bởi cái tiếng "Vân hương mỹ tửu".

Văn hóa Bắc Giang Xem thêm

Còn một phường tuồng ở bờ Bắc sông Cầu
Ở các làng quê xứ Bắc rất ít nơi còn duy trì được nghệ thuật tuồng cổ. Và làng Thổ Hà, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang...
Nỗ lực đưa di sản ca trù thoát khỏi tình trạng bảo vệ khẩn cấp
Từ chỗ không còn ai biết đàn, hát ca trù, đến nay, tỉnh Bắc Giang đã có 8 câu lạc bộ ca trù hoạt động ở 10 huyện, thành phố, đưa...
Chùa Bổ Đà - Danh lam cổ tự vùng Kinh Bắc
“Thứ nhất là chùa Đức La/ Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng”
Về Bắc Giang ngắm gốm làng Ngòi mộc mạc
Gốm Làng Ngòi (Bắc Giang) mang nét mộc mạc, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở họa tiết trang trí và cách thể hiện.
Độc đáo Hương án đá hoa sen gần 600 năm tuổi ở chùa Khám Lạng
Hương án đá hoa sen chùa Khám Lạng là một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc đá độc đáo nhất ở Bắc Giang.

Nhà hàng Bắc Giang Xem thêm

Nhà hàng Sen Vàng
Nhà hàng Sen Vàng chuyên về món ăn hải sản là một trong những nhà hàng nổi tiếng tại Bắc Giang.
Nhà hàng Kinh Bắc
Nếu bạn muốn tìm một nhà hàng chuyên về các loại gia cầm, nhà hàng Kinh Bắc là lựa chọn lý tưởng.
Nhà hàng Ăn Ngon
Nhà hàng Ăn Ngon là địa chỉ quen thuộc của nhiều thực khách ở Bắc Giang.

Khách sạn Bắc Giang Xem thêm

Khách sạn Hữu Nghị Minh Trung
Khách sạn Hữu Nghị Minh Trung là địa chỉ quen thuộc với nhiều du khách đến Bắc Giang do vị trí thuận tiện và giá cả bình...
Khách sạn Ravatel
Khách sạn Ravatel là địa điểm lưu trú cao cấp đối với các du khách khi đến Bắc Giang.
Khách sạn Mường Thanh Grand Bắc Giang
Tọa lạc tại trung tâm thành phố Bắc Giang, khách sạn Mường Thanh Grand là địa chỉ lý tưởng cho những chuyến nghỉ dưỡng cao...

Trải nghiệm Bắc Giang Xem thêm

Lạc giữa 'thảo nguyên' Đồng Cao, cắm trại ngắm dải ngân hà tuyệt đẹp
Đồng Cao ở Bắc Giang là một địa điểm đi phượt tuyệt vời dành cho giới trẻ. Từ tháng 9 đến tháng 11 hàng năm là thời điểm thích...
Độc đáo vườn tháp chùa Bổ Đà
Vườn tháp cổ với hơn 100 ngôi, tàng lưu xá lị, tro cốt của hơn 1.200 vị tăng ni là điểm nhấn độc đáo của chùa Bổ Đà, huyện Việt...
Đến Lục Ngạn ăn vải thiều chín sớm
Gần 1 tuần nữa tỉnh Bắc Giang mới bước vào thời điểm thu hoạch vải thiều sớm kéo dài trong thời gian gần nửa tháng. Tuy nhiên từ...
Đến Tây Yên Tử, khám phá vùng đất thiêng
Sạch sẽ, văn minh, thân thiện, thuận tiện. Đó là cảm nhận của chúng tôi khi hành hương về Khu du lịch tâm linh Tây Yên Tử. Từ đầu...
8 điểm đến gần Hà Nội và dễ đi trong dịp 30/4
Chỉ mất từ một tới hai tiếng chạy xe, du khách có thể chọn cho mình những chuyến picnic ngắn ngày, hòa mình cùng thiên nhiên...
Về thăm làng nghề làm mây tre đan Tăng Tiến
Với lịch sử hình thành hơn 300 năm, làng nghề mây tre đan Tăng Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang nổi danh khắp vùng.
Đến Lục Ngạn mùa vải chín
Nếu muốn khám phá Bắc Giang, hãy bắt đầu hành trình vào tháng 6 vì khi đó, bạn sẽ có cảm giác như đang lạc vào “vương quốc vải...
Thăm làng cổ Thổ Hà, tìm hiểu nghề làm gốm và bánh đa nem
Nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng, làng Thổ Hà lưu giữ những giá trị đặc sắc và giàu có.

Tin tức Bắc Giang Xem thêm

Bắc Giang: Hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh đáp ứng nhu cầu du khách
Đây là một trong những mục tiêu được đặt ra khi xây dựng, phát triển Cổng TTĐT du lịch thông minh tỉnh Bắc Giang.
Bắc Giang: Xe khách bốc cháy ngùn ngụt, 10 người thoát nạn
Xe khách giường nằm bốc cháy ngùn ngụt tại Bắc Giang. 10 người trên xe thoát nạn.
Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Bắc Giang 2020
Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Bắc Giang 2020 sẽ chính thức khai mạc vào 20 giờ ngày 29/01/2020 (tức mùng 5 tháng Giêng) tại Khu Di...
Tuần lễ Văn hóa - Du lịch - Thương mại doanh nhân Bắc Giang
Tuần lễ Văn hóa - Du lịch - Thương mại doanh nhân Bắc Giang sẽ diễn ra trong thời gian từ 05 – 12/10 tại thành phố Bắc Giang với...
Bắc Giang phê duyệt kế hoạch phát triển du lịch cộng đồng
UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định số 1182/QĐ-UBND về việc phê duyệt Kế hoạch Hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng năm...
Tháng 8/2019, tổ chức liên hoan hát Quan họ, Ca trù tỉnh Bắc Giang
Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang cho biết, vào tháng 8/2019, tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh Bắc Giang sẽ tổ chức Liên hoan hát...
Tuần lễ vải thiều Lục Ngạn tại Hà Nội
Hơn 10 gian hàng cung cấp vải thiều Lục Ngạn, cùng nhiều mặt hàng nông nghiệp đặc trưng khác đang giúp công chúng trải nghiệm...
Bản Ven- điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn ở Yên Thế
Mấy năm trở lại đây, địa danh Bản Ven, cây Lim nghìn tuổi, thác Ngà bản Xoan, xã Xuân Lương, huyện Yên Thế là những điểm đến để...
Cuộc thi Ảnh đẹp du lịch Bắc Giang 2019
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang đã phát động cuộc thi Ảnh đẹp du lịch Bắc Giang 2019 nhằm quảng bá hình ảnh, con...