Văn hóa

Những già làng lưu giữ văn hoá Cơ Tu

19:27 - 23/02/2021
Tỉnh Quảng Nam là địa phương có số lượng đồng bào dân tộc Cơ Tu tập trung sinh sống nhiều nhất. Những nét văn hoá độc đáo như hát lý, múa tân tung da dă, đánh trống chiêng… vốn gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân địa phương. Nhiều già làng Cơ Tu đã dày công sưu tầm, phục dựng các giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Dù đã ngoài 70 tuổi, nhưng tiếng khèn bè của già làng Bhling Hạnh ở thôn Công Dồn, xã Zuôih, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam mỗi khi cất lên vẫn ngân vang giữa đại ngàn. Bà con ở đây gọi ông với cái tên trìu mến “linh hồn của núi rừng”. 

15 tuổi, già làng Bhling Hạnh tham gia cách mạng. Sau ngày quê hương giải phóng, ông về quê và tham gia công tác trong ngành y, tư pháp rồi được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Zuôih 10 năm liền. Trong những năm tháng công tác, đến các thôn, bản ông nhìn thấy nhà Gươl không có chiêng trưng bày, lũ trẻ thì mù mờ với chính văn hoá truyền thống dân tộc, một điệu trống chiêng cũng không đánh được. Ông buồn lắm!

Già làng Bhling Hạnh dạy cho các bạn trẻ Cơ Tu ở thôn Công Dồn, xã Zuôih, huyện Nam Giang điệu múa của dân tộc mình 

Năm 1998, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam chỉ đạo thành lập mỗi xã một đội trống chiêng. Già làng Bhling Hạnh đến từng nhà trong thôn, trong xã vận động bà con tìm kiếm, cất giữ lại các nhạc cụ truyền thống như cồng, trống, chiêng, đàn Abel rồi thành lập ra đội cồng chiêng mang tên Công Dồn. Chính ông đã cải biên các điệu múa trống chiêng và mừng lễ hội dân gian đi biểu diễn nhiều nơi như thành phố Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Tây Ninh. 

Những chiếc sừng trâu hay tượng người đều là những nét văn hoá gắn với đời sống sinh hoạt, sản xuất của người Cơ Tu 

Già làng Bhling Hạnh hào hứng, trong những lần đi thi diễn đó đội cồng chiêng Công Dồn dành được nhiều huy chương các loại: “Từ nhỏ vì nhà nghèo nên không có sẵn trống chiêng để đánh. Trong các dịp lễ hội của làng tôi mới được cầm chơi thử. Đến bây giờ, một ngày không nghe được âm thanh của trống chiêng, của khèn, của a luốt là tôi không thể làm được việc gì hết. Âm nhạc chính là cái hồn của dân tộc Cơ Tu, là tình yêu cuộc sống được cha ông gìn giữ lưu truyền qua nhiều đời nên phải giữ lại.”

Từ sự chỉ dạy của già Bhling Hạnh, nhiều thanh niên trong xã đã có thể đánh được tất cả các bài chiêng của dân tộc mình. Anh Bhling Thái, ở xã Zuôih là một trong số những thành viên đó, cho biết: “Tôi rất vui và vinh dự khi đi quảng bá, giới thiệu văn hóa dân tộc Cơ Tu ở nhiều tỉnh. Nhờ sự hướng dẫn nhiệt tình và truyền đam mê văn hóa của già Hạnh mà tôi đã thấy văn hóa truyền thống của mình đẹp và hay biết bao.”

Già Y Kông kéo đàn Abel - loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc Cơ Tu 

Trong hành trình bảo tồn văn hoá của đồng bào Cơ Tu không thể không nhắc đến già làng Y Kông ở xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Đã gần 100 tuổi, già làng Y Kông luôn trăn trở về sự mai một văn hoá truyền thống dân tộc Cơ Tu. Ông bảo, dưới tán rừng đại ngàn giờ đã vắng rất nhiều những mái Gươl hay nhà Mồ theo tập tục Cơ Tu. Chuyện tỏ tình nhau cũng thay bằng nhắn tin điện thoại chứ không biết nói lời yêu bằng tiếng đàn Abel hay hờn giận bằng câu hát lý như cha ông xưa nữa.

Tình yêu cháy bỏng với dân tộc đã thôi thúc già làng Y Kông bỏ tiền dựng nhà Gươl trên mảnh đất của gia đình mình làm nơi để con cháu tìm về. Trong nhà Gươl, già Y Kông trưng bày các loại nhạc cụ truyền thống như đàn đá, sáo và hàng chục bộ cồng chiêng. 

Già Y Kông tự tay làm những tác phẩm theo văn hoá người Cơ Tu bằng điêu khắc gỗ

Nhiều năm qua, già Y Kông tìm đến các trường học trong huyện dạy cho các em cách hát lý, đánh chiêng, biết về nguồn gốc của dân tộc mình: “Tôi mua sắm và trang trí trang nhà như ché, chiêng, mền, thổ cẩm rồi tự làm trống để đánh trong các đám cưới, đám hỏi. Mong muốn của tôi là phải giữ truyền thống của người Cơ Tu.”

Ông Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, hiện nay, vùng đồng bào dân tộc Cơ Tu trong huyện  chỉ còn ít người như già làng Y Kông biết chế tác và chơi được nhiều loại nhạc cụ. Việc truyền dạy những điệu múa, câu hát lý, đánh trống chiêng cho thế hệ trẻ của già Y Kông không chỉ góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa, mà còn góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân tộc Cơ Tu.

Phương Cúc/VOV miền Trung

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

Tỉnh thành Quảng Nam

Quảng Nam
Quảng Nam là miền đất di sản, với 3 di sản thế giới được UNESCO công nhận.

Điểm đến Quảng Nam

Hội An biến rác thải thành sản phẩm du lịch
Từ những sản phẩm rác thải hữu cơ tưởng bỏ đi, nhiều doanh nghiệp du lịch tại Hội An đã biến thành tài nguyên có giá trị như xà...
Kỳ bí Mỹ Sơn
Lọt thỏm giữa những dãy núi hùng vĩ, Thánh địa Mỹ Sơn hút hồn bao lữ khách thập phương bởi vẻ thâm nghiêm, kỳ bí.
Du lịch cộng đồng Ta Lang- Điểm đến hấp dẫn mới của miền núi Quảng Nam
Tại huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, cách làm du lịch dựa vào văn hóa Cơ Tu để phát triển du lịch xanh mà không làm mất đi bản...
Quảng Nam: Khám phá quần thể kiến trúc lịch sử, văn hoá độc đáo
Văn Thánh - Khổng Miếu là một quần thể kiến trúc lịch sử, văn hóa, nghệ thuật độc đáo, hội tụ đầy đủ những nét truyền thống văn...
Hẻm nhỏ Hội An - Dòng chảy của thời gian
Hội An dường như là một trong số ít những điểm đến có thể làm bạn dù đến đây bao nhiêu lần thì vẫn không thấy chán. Bởi mỗi lần...
Khám phá rừng ngập mặn nguyên sinh Tam Giang, “báu vật” của Núi Thành
Ở Quảng Nam, duy nhất xã Tam Giang (Núi Thành) còn giữ được cánh rừng ngập mặn nguyên sinh với hàng chục ha, hàng chục cây cổ thụ...
Hấp dẫn Lễ hội Bà Thu Bồn
Lễ hội Bà Thu Bồn gồm nhiều nghi thức độc đáo, thường diễn ra từ ngày mùng 10 đến 12 tháng Hai âm lịch hằng năm tại thôn Trung An...
Giới trẻ săn lùng địa điểm tại Quảng Nam xuất hiện trong phim Mắt Biếc
Những ngày gần đây trên các trang tin của giới trẻ Quảng Nam, từ khóa được các bạn trẻ tìm kiếm nhiều nhất chính là địa điểm được...
Chiêm ngưỡng làng Hà Cảng – Huế đẹp như tranh vẽ trong bối cảnh phim “Mắt Biếc”
Bộ phim “Mắt Biếc” ra mắt vào 18/12 vừa qua nhận được sự đón nhận đông đảo khán giả. Tuy nhiên ít ai biết được cảnh quay trong bộ...

Ẩm thực Quảng Nam Xem thêm

Hấp dẫn món ngon xứ Quảng
Quảng Nam không chỉ có đô thị cổ Hội An hấp dẫn du khách gần xa, mà còn nổi tiếng với những món ẩm thực thơm ngon đậm đà hương vị...
Mùa xuân ăn bánh cuốt
Ở các khu vực miền núi phía Tây Quảng Nam như Đông Giang, Tây Giang... bà con dân tộc Cơ Tu có phong tục làm bánh cuốt (còn gọi...
“Tiệm bánh” Tư Lan hơn 60 năm ở phố cổ Hội An
Gọi là tiệm bánh Tư Lan nhưng thực chất là một hộ gia đình làm bánh gia truyền lâu đời ở Phố cổ. Nếu du khách muốn ngồi lại...
Gánh cao lầu có “nội thất” xịn nhất Hội An
Gánh cao lầu dì Hát ở trước cổng trường Nguyễn Duy Hiệu là địa điểm quen thuộc của người dân phố cổ Hội An. Đây là gánh cao lầu...
Bánh đập hến xào “gây mê” không thể bỏ qua khi đến xứ Quảng
Bánh đập và hến xào là 2 món ăn bình dân nổi tiếng của xứ Quảng mà ai đến cũng đều ghé thử.
Bánh tổ truyền thống Hội An hối hả trước ngày tiễn ông Công, ông Táo
Bánh tổ là món không thể thiếu trong mâm lễ cúng tiễn ông Công, ông Táo chầu trời hàng năm của người dân Quảng Nam - Đà Nẵng mỗi...
Lần đầu tiên tổ chức chợ ẩm thực di sản Hội An
Tối 28/12, chợ ẩm thực di sản Hội An lần thứ 1 đã được khai mạc với chủ đề “Dinh dưỡng và sức khỏe”. Sự kiện do Hiệp hội du lịch...
Có một nơi ở Quảng Nam người dân phơi mít chín làm món ăn
Mít được người dân huyện Tiên Phước (Quảng Nam) trồng quanh vườn. Vào mùa quả chín, ăn không hết mà bán lại rẻ, nhiều nhà đem...
Nộm bòn bon
Bòn bon là một loại trái cây đặc sản của vùng rừng núi Quảng Nam. Tuy nhiên, bòn bon ở huyện Tiên Phước được cho là trái ngon và...

Trải nghiệm Quảng Nam Xem thêm

Đẹp ngỡ ngàng mùa hoa gạo tháng 3
Tháng ba, tại nhiều huyện miền núi của Quảng Nam, không khó để bắt gặp những cây gạo trổ hoa đỏ rực một góc trời.
Tới Thanh Hà trải nghiệm nghề làm gốm
Năm 2019, những nghệ nhân và bà con làng gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà, Tp. Hội An, tỉnh Quảng Nam) đón nhận tin vui khi nghề...
Du khách thích thú “về lại tuổi thơ” tại làng gốm hơn 500 năm tuổi
Những tiếng cười giòn tan, hào hứng của du khách khi tự tay “vọc đất”, nhào nặn đủ loại hình từ đất sét. Quên đi những mệt nhọc,...
Về làng gốm 500 tuổi xem ông Tây bà đầm 'nghịch' đất sét, nặn tò he
Tay lấm lem đất sét, mồ hôi vã ra khi "đánh vật" với bàn xoay, các ông bà Tây tỉ mẩn nhào nặn những con tò he gốm ngộ nghĩnh rồi...
Giới trẻ đổ xô check-in cánh đồng hoa hướng dương gần Hội An
Cách Hội An chừng 6km, cánh đồng hoa hướng dương tại bãi bồi thôn Thanh Chiêm 2 (xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) đang...
Giới trẻ nô nức check-in cánh đồng cỏ lau gần phố cổ Hội An
Một điểm “sống ảo” mới tại Hội An đang được các bạn trẻ truyền tai nhau, đó là cánh đồng cỏ lau ngay chân cầu Cẩm Kim, cách trung...
Đừng bỏ lỡ check-in Hội An khi mùa mưa về
Có một Hội An thật khác vào những ngày mưa, hấp dẫn và quyến rũ một cách kỳ lạ. Nếu như bạn đến Hội An vào một ngày mưa gió thì...
1001 lý do khiến bạn sẽ không phải hối tiếc khi đến Hội An vào mùa mưa
Đối với những ai thích trải nghiệm Hội An theo một cách riêng thì hoài phố trong những ngày mưa chưa bao giờ hết thơ và tình...
Du khách nước ngoài thích thú kéo vó ở Hội An
Từ khi Hội An phát triển về du lịch, đặc biệt du lịch sinh thái, nghề kéo vó của bà con Cồn Doi (phường Cửa Đại, Hội An) được...

Cẩm nang du lịch Quảng Nam Xem thêm

Có 24 giờ ở Hội An, bạn đi đâu, ăn gì?
“Hội An vẫn là điểm đến an toàn, Hội An thân thiện và mến khách…”. Những câu khẩu hiệu xuất hiện ở Hội An trong thời điểm này...
Những điểm check-in hấp dẫn dịp Tết Nguyên đán gần Hội An
Tết Nguyên đán Canh Tý năm nay với kỳ nghỉ lễ dài ngày là dịp để gia đình, bạn bè có dịp tụ họp, sum vầy bên nhau. Sau những bữa...
Quảng Nam: Check-in những điểm vui chơi trong kỳ nghỉ Tết dương lịch
Đô thị cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn là 2 Di sản văn hóa thế giới của Quảng Nam đã quá quen thuộc với nhiều du khách trong...
Chơi lễ 2/9: Sao không ghé Hội An, một trong 13 thành phố đẹp nhất thế giới 2019
Hội An vừa qua đã được thế giới liên tục bầu chọn là điểm đến tuyệt vời nhất, một trong những thành phố đẹp nhất thế giới năm...
 Vẫn biết Hội An đẹp, ai ngờ đẹp cả trong mưa!
Hội An (Quảng Nam) đã mưa là nồng nàn, là say đắm như bản tình ca ngọt ngào.
Những bức ảnh chứng minh vì sao "Hội An là thành phố tốt nhất thế giới năm 2019"
Thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam mới đây được tạp chí du lịch Travel + Leisure bình chọn là thành phố tốt nhất thế giới năm 2019....
Địa điểm quay cảnh làng quê mộc mạc trong phim "Mắt biếc"
Các phân cảnh chủ yếu quay ở Quảng Nam và Huế gợi cảm giác hoài niệm với những người con xa quê.
Cù Lao Chàm đã quá tải, có nên đón thêm du khách?
Những ngày gần đây, thông tin về việc Đà Nẵng dự định mở thêm tuyến du lịch đường thủy đưa du khách ra thẳng Cù Lao Chàm mà không...
Đà Nẵng và Hội An - điểm đến cho muôn kiểu sống ảo của giới trẻ
Đà Nẵng - Hội An là điểm đến được rất nhiều bạn trẻ lựa chọn bởi nơi này quy tụ vô vàn góc sống ảo lên hình sang chảnh, đẹp, lạ,...

Khách sạn Quảng Nam Xem thêm

Khám phá resort dân dã trên hòn đảo nhỏ ở Hội An
Dân dã và mộc mạc như một homestay, resort trên hòn đảo nhỏ ở Hội An đem lại không gian yên bình, gần gũi thiên nhiên.
Tập đoàn Akaryn Thái Lan sắp mở khách sạn tại Hội An
Tập đoàn khách sạn Akaryn cho biết, sang năm, tập đoàn sẽ khai trương khách sạn đầu tiên ở Việt Nam, đặt tại đô thị cổ Hội An,...
Ngôi nhà Marốc độc đáo giữa lòng Hội An khiến giới trẻ háo hức check-in
Nếu bạn yêu thích du lịch và chụp ảnh check-in thì villa nghỉ dưỡng The Mansion Hoi An, mệnh danh là Ngôi nhà Morocco của Hội An,...
Maison Vy Hotel Hội An
Hội An có khá nhiều resort, khách sạn, homestay đẹp. Tuy nhiên, đến Hội An mà chưa thử một đêm nghỉ tại Maison Vy Hotel Hội An...
5 homestay “chất lừ” ở Hội An
Ở Hội An, Quảng Nam có khá nhiều homestay, tuy nhiên, 5 cái tên dưới đây chắc chắn sẽ khiến du khách bất ngờ về một phố Hội vô...
Sunrise Premium Resort & Spa Hội An
Thiên đường nghỉ dưỡng nơi trung tâm di sản là những gì du khách nói về Sunrise Premium Resort & Spa Hội An.
Palm Garden Resort Hội An
Tọa lạc bên bãi biển Cửa Đại, Palm Garden là resort 5 sao gần gũi với thiên nhiên, là một nét chấm phá cho vùng đất Hội An....
Hotel Royal Hoi An - MGallery by Sofitel
Trong danh sách các khách sạn ở Hội An, Hotel Royal Hội An MGallery by Sofitel (Hotel Royal Hội An) là một trong những cái tên...
The Nam Hai Hội An
Ở Hội An, có một khu nghỉ dưỡng được du khách ví như thiên đường trong mơ, đó là The Nam Hai Hội An.

Nhà hàng Quảng Nam Xem thêm

Check-in những quán cà phê không thể bỏ qua ở Hội An
Phố cổ Hội An không “đồ sộ” nhưng có những điểm níu chân du khách bằng những góc nhỏ hay hay và chất riêng “rất nghệ” của mình....
Check-in những địa chỉ xanh tại Hội An
Đến Hội An, sau khi tham quan các danh thắng, đi dạo phố cổ thì du khách còn có những địa chỉ xanh để check-in. Tại các địa chỉ...