Ẩm thực

Đến Huế, ăn cơm hến đúng điệu ở cồn Hến

17:51 - 14/03/2019
Cơm hến là cơm ăn với hến, nghe qua thì đơn giản nhưng món ăn đó phải được đào luyện qua một quá trình chuẩn bị, chế biến rất cầu kỳ, tỉ mẩn.

Không hiểu địa danh Huế đầy mộng đầy thương đó có phải xuất phát từ từ "Hến" không mà cơm hến lại đong đậm hồn cốt của người Huế đến thế? Cái thứ cơm nghe qua rất dân dã ấy hội tụ mọi phẩm chất của người Huế như cần kiệm, tỉ mỉ, tinh tế, tài hoa… cũng như đặc tính địa phương là cay đắng mặn mòi, nhất nhất bảo tồn hồn cốt Huế.

“Hồn cốt Huế” chính là điểm khiến cơm hến trở nên đặc biệt, không thể lẫn được với bất cứ món ăn nào. Có thể, bún bò Huế phổ biến rộng rãi hơn cơm hến bởi vì nó có thể được biến tấu theo khẩu vị ở từng vùng, được thêm bớt các nguyên liệu trong bát bún tùy thích trên nền nước lèo có mắm ruốc. 

Các món Huế khác khi lang bạt giang hồ đều có thể chấp nhận biến tấu như bún bò. Nhưng cơm hến, khi không còn ở Huế, không được chế biến đúng kiểu Huế thì ăn "cứ sao sao" chứ không ra đúng cơm hến. Bởi một lý do rất đơn giản đã nói ở trên: không món ăn nào đậm hồn cốt Huế như món cơm hến và khi người ta đã làm mất cái hồn cốt đó để chiều những khẩu vị không phải của Huế thì sao còn là cơm hến nữa.

Cơm hến chỉ là cơm ăn với hến. Nghe qua đơn giản như cơm ăn với gà thì gọi là cơm gà, ăn với sườn nướng và chạo bì thì gọi là cơm tấm sườn bì. Thậm chí, cơm hến còn mộc mạc hơn nhiều so với cơm gà, cơm bò cao cấp bởi nguyên liệu cơ bản để cấu thành món ăn này rất rẻ, là cơm nguội thừa để qua đêm và hến xào, chan nước luộc hến.

Thế nhưng, món cơm hến chân chất đó không hề đơn giản một chút nào mà được đào luyện qua một quá trình chuẩn bị, chế biến rất cầu kỳ, tỉ mẩn. Hến được dùng để làm cơm hến đúng điệu và ngon nhất phải là hến được bắt ở cồn Hến, một cồn đất phù sa nổi trên sông Hương, thuộc địa phận làng Cồn, phường Vĩ Dạ.

Nước sông Hương khi chảy qua cồn Hến thường trong vắt, ít phù sa và phèn. Đáy sông dưới chân cồn được phủ bởi một lớp bùn sâu, rất thích hợp cho sự sinh trưởng của con hến. Nhờ điều kiện thủy văn thuận lợi như thế, con hến ở cồn Hến ngon đến nỗi được xếp vào hàng thực phẩm tiến cung cho vua chúa.

Dễ hiểu, Cồn Hến là đất xuất tích của các món ăn chế biến từ hến, trong đó đặc sắc nhất chính là cơm hến. Hến được cào từ lúc chạng vạng sáng, rồi rửa qua cho sạch bùn và chuyển về các lò hến. Tại đây, hến được ngâm trong nước vo gạo để nhả hết chất bẩn trong bụng. Sau khi đã sạch, hến được cho vào nồi luộc để lấy 2 thứ nguyên liệu quan trọng: phần thịt (người Huế gọi là mặt hến) và nước luộc hến.

Đến lúc này, quá trình làm cơm hến mới bắt đầu. Điểm đặc biệt của món ăn là cơm phải là cơm nguội để qua đêm, các hạt cơm phải rời nhau. Đặc trưng này xuất phát từ tính cách cần kiệm và triết lý sống của người dân Huế: không có gì bị bỏ phí. Vả lại, hạt cơm có nguội thì mới làm nền được cho cái giòn, cái ngọt của những thứ khác.

Khi cơm đã có rồi. Phần mặt hến căng mọng được đem xào nhanh với miến gạo (không dùng miến dong), măng khô xé nhỏ và thịt lợn ba chỉ thái mỏng, xào cho vừa chín là nhấc ra luôn kẻo hến bị dai. Nước luộc hến cho vào nồi đun nóng, đập vài miếng gừng và gia giảm chút gia vị cho vừa miệng. Phần chuẩn bị phụ kiện cho bát cơm hến được tiến hành sau đó.

Mang tiếng là phụ kiện nhưng phần này còn nhiêu khê hơn cơm và hến. Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường, một người con Huế từ trong cốt tủy, đã thống kê được hơn 10 nguyên liệu chỉ phục vụ “làm màu” cho cơm hến. Nào là ớt tương, ớt dầm nước mắm, mắm ruốc, bánh tráng bóp vụn, muối rang, lạc chao qua mỡ hoặc dầu rồi giã thô, vừng rang, bì heo (bóng) chiên giòn, tóp mỡ.

Còn một phần quan trọng không kém là rau sống để ăn cùng cơm hến. Rau sống ở đây chỉ là thân chuối, bắp chuối thái thật mỏng như những điềm đăng ten, dọc mùng, rau thơm, dứa và khế xắt nhỏ. Vị chát, chua, tê, hăng, mát của rau sống sẽ làm cho hương vị của bát cơm hến thêm nồng nàn. Tất cả những thứ đó khiến bát cơm hến có tổng cộng mười mấy thức nguyên liệu, mỗi thứ được để vào một vịm sành nhỏ riêng biệt.

Sau khi đã sẵn sàng, mệ bán cơm hến lấy một cái tô sạch cỡ vừa xới cơm nguội vào đầy một pha tô, rồi xúc hến xào đổ lên gần kín cơm, rồi lần lượt dùng tay xếp các thứ khác như bánh tráng, bì heo, lạc giã, vừng rang, tóp mỡ lên trên và rưới một thìa mắm ruốc. Tiếp tục là lớp rau gồm hoa chuối, dọc mùng, dứa, khế và rau thơm, ớt xào.

Tùy theo quán hoặc yêu cầu của người ăn mà mệ sẽ chan nước hến nóng rãy xâm xấp tô cơm hến hoặc múc để riêng ở một tô khác. Khi ăn, ta sẽ trộn đều tô cơm hến đã được chan nước lên để thưởng thức hoặc vừa ăn vừa chiêu từng thìa nước hến đục màu nước gạo mà ngọt lừ. Không hiểu sao tô cơm hến lại thần sầu đến thế, đủ cả mặn, ngọt, cay, chua, nguội, nóng, bùi, giòn, tươi mát.

Cái hồn cốt "ăn cay nói nặng" của người Huế giờ đâu thể tìm thấy trong những tô cơm hến tha thương. Cái cơm hến ở cồn Hến ấy là bức tranh âm dương ngũ hành khiến ăn mùa hè thì tứa mồ hôi khiến gió sông Hương thổi vào mát như quạt hầu, ăn mùa đông thì người nóng sừng sực như đang ở Hỏa Diệm Sơn. Kiểu gì cũng sướng, cũng khoái đến tột cùng.

Nên nếu có đến Huế, đừng ngại ngần gì mà không ghé sang cồn Hến của "Đây thôn Vĩ Dạ" để bước chân lên những con đường lạo xạo vỏ hến, để nghe tiếng xóc hến lao xao dưới sông Hương, tiếng vỗ thúng hến bồm bộp cho ráo nước trước khi đem vào lò hến, để được cắn những miếng cay xé lưỡi, húp những miếng ngọt tỉnh người, để đằm thắm cùng đắng cay mặn ngọt cùng bát cơm hến cồn Hến xứ Thần Kinh.

Hà Thu, theo ngoisao.net

Tỉnh thành Thừa Thiên - Huế

Thừa Thiên - Huế
Thừa Thiên - Huế là một tỉnh ven biển nằm ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam, tỉnh lỵ đặt tại thành phố Huế.

Điểm đến Thừa Thiên - Huế

Đầm Quảng Lợi - điểm đến thú vị của Phá Tam Giang
Đầm Quảng Lợi thuộc xã Quảng Lợi, Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế là điểm đến thú vị của Phá Tam Giang.
Thừa Thiên - Huế: Nhà thờ Tổ ngành Hát bội - Điểm đến mới của du khách
Mới đây, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tiến hành chỉnh trang lại khuôn viên của Di tích Văn hóa cấp Quốc gia Thanh Bình...
Một sớm tại Lăng Kiên Thái Vương
Lăng của Kiên Thái Vương (1845-1876) tọa lạc trên một ngọn đồi kế bên lăng Vua Đồng Khánh ở phía Nam kinh thành Huế.
Chùa Thiền Lâm - Nơi có cả tượng Phật đứng và Phật nằm
Huế được mệnh danh là nôi của Phật giáo Việt Nam. Nơi đây có rất nhiều ngôi chùa mang vẻ đẹp độc đáo và cuốn hút, một trong những...
Khám phá ngôi chùa khác lạ ở xứ Huế mộng mơ
Lâu nay, nhắc đến chùa Huế, đa phần đều nghĩ ngay đến chùa Thiên Mụ, chùa Từ Hiếu… Tuy nhiên, ở Huế còn có rất nhiều ngôi chùa...
Ảnh màu cực quý về chùa Thiên Mụ một thế kỷ trước
Cùng xem loạt ảnh màu hiếm về chùa Thiên Mụ - một biểu tượng của Cố đô Huế - vào những thập niên khác nhau của thế kỷ...
Chợ Đông Ba, thiên đường ẩm thực cho hội sành ăn ở Huế
Chợ Đông Ba không chỉ bày bán đa dạng các mặt hàng mà còn là thiên đường ẩm thực rất được lòng du khách của xứ Huế.
Khám phá đảo tiền tiêu Hòn Chảo - Đảo Ngọc
Địa hình ven biển Thừa Thiên Huế với dạng đặc trưng là dải cồn cát, đụn cát xen giữa đồng bằng duyên hải nằm bên trong và biển...
Thăm Phường Đúc bên bờ sông Hương
Rất nhiều sản phẩm của người thợ đúc đồng Phường Đúc khi xưa đã trở thành di sản, hòa trong kho tàng di sản văn hóa Huế.
Du khách đến với Huế, không thể bỏ qua Lăng Vua Khải Định
Có thể nói rằng Lăng Khải Định là một công trình có giá trị cao về nghệ thuật và kiến trúc trong tất cả các lăng tẩm ở Huế, hiện...
Sắc màu làng hương trầm nổi tiếng xứ Huế
Nếu ai đã từng đặt chân đến đồi Vọng Cảnh, chắc chắn sẽ biết đến làng nghề làm hương nổi tiếng nằm ngay dưới chân đồi.
Làng bích họa bên phá Tam Giang
Nằm bên phá Tam Giang, làng Ngư Mỹ Thạnh, xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền (Thừa Thiên - Huế) mang dáng dấp hoang sơ với cảnh đầm...
Bình yên làng cổ Phước Tích
Nằm bên dòng sông Ô Lâu hiền hòa, làng cổ Phước Tích là một di sản sống quý báu trong bối cảnh nông thôn đang bị đô thị hóa diễn...
Tháp Chăm cổ nằm dưới mực nước biển ở Thừa Thiên Huế
Khi được phát hiện, tháp cổ Phú Diên, được xây dựng cách đây hơn nghìn năm, nằm sâu dưới lòng cát, thấp hơn mực nước biển chừng 5...
Dừng chân nơi được ví như "Đà Lạt trên đất Cố đô Huế"
Lâu nay, biết bao du khách thập phương đến Cố đô Huế tham quan đều dừng chân ở nơi được mệnh danh như Đà Lạt trên đất Huế. Đó...
Sơn Chà – hòn ngọc quý của xứ Huế mộng mơ
Với vẻ đẹp hoang sơ và đầy chất thơ, Sơn Chà được mệnh danh là hòn đảo ngọc của xứ Huế mộng mơ.
Êm đềm Cồn Hến Vĩ Dạ xưa
Qua “Đây thôn Vĩ Dạ”, bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Hàn Mặc Tử, người ta biết đến một thôn Vĩ Dạ mộng mơ với cảnh vật nên thơ, có...
Huế - Thành phố của những sắc hoa
Thành phố Huế bốn mùa hoa là điểm đến ấn tượng cho du khách, tạo không gian sống mới cho người dân thành phố.
Nhà vườn An Hiên đón du khách trở lại với vẻ đẹp đậm văn hóa Huế
Nhà vườn An Hiên đón du khách trở lại với vẻ đẹp đậm văn hóa Huế, toạ lạc tại số nhà 58 đường Nguyễn Phúc Nguyên, gần chùa Thiên...
Ai về cầu ngói Thanh Toàn
Chợ quê cầu Ngói Thanh Toàn nằm ở xã Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, là một trong những di tích nổi tiếng và...
Khe Lạnh - Điểm đến lý tưởng trong những ngày hè ở Huế
Nằm cách trung tâm TP. Huế khoảng hơn 30km về hướng tây nam, Khe Lạnh là một thác nước nhỏ trong khu vực lòng hồ của thủy điện...
Ngôi chùa đẹp nhất xứ Huế
Huế vốn là nơi quy tụ nhiều di tích, thắng cảnh, nhiều ngôi chùa cổ kính nổi tiếng và chùa Thiên Mụ là một trong những địa điểm...
Làng hoa giấy lâu đời ở Huế
Một bó sen giấy của người Thanh Tiên (Huế) làm ra bao gồm hoa, lá, nụ đẹp mắt. Đứng từ xa, những bông hoa khiến người xem ngỡ là...
Ngắm toàn cảnh Huế trong chiều hoàng hôn trên Đồi Vọng Cảnh
Kể cả với ai khó tính nhất, hẳn cũng nao lòng mà lặng đi trước vẻ đẹp của thiên đường nơi hạ giới này.
Cầu ngói hơn 240 năm tuổi
Nhiều du khách tìm đến cây cầu xây từ năm 1776 để hóng mát và chiêm ngưỡng kiến trúc độc đáo.
Đèo Hải Vân
Đèo Hải Vân là ranh giới tỉnh Thừa Thiên – Huế và thành phố Đà Nẵng, từng được vua Lê Thánh Tông phong tặng là “Thiên hạ đệ nhất...
Đại Nội Huế
Đại Nội Huế là công trình kiến trúc độc đáo và cổ kính không thể bỏ qua khi đến với Cố đô Huế.
Huế
Huế là thành phố có bề dày văn hóa lâu đời, cảnh quan thiên nhiên đẹp và hữu tình.

Ẩm thực Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Lò bánh ép hơn 40 năm xứ Huế: Phiên bản khô - ướt đánh thức mọi giác quan
Bánh ép xứ Thuận An có thịt mỡ ướp muối, trứng gà, hành lá nên bánh này được xem là thỏa mãn các giác quan của người thưởng thức,...
Quán bún bò Huế chỉ bán vào đêm có gì mà nườm nượp khách?
Quán bún bò Huế của chị Ty, nằm sâu trong con hẻm 33 Nguyễn Công Trứ, TP. Huế chỉ bán vào ban đêm và khi nào cũng nườm nượp...
Những món bánh đừng quên ăn ở Huế
Huế có hàng trăm loại bánh khác nhau nhưng có 3 món bánh đặc trưng nhất mà đến Huế thì du khách không thể bỏ qua. Vừa là món ăn...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Làng nghề ẩm thực “Nam Phổ”
“Nam Phổ” được biết đến nhiều nhất chính là nhờ cái danh tiếng làng nghề “ẩm thực” mà Lê Quý Đôn đã đề cập đến trong sách “Phủ...
Nhớ mắm cá rò
Huế - xứ thần kinh là vùng đất được thiên nhiều ưu đãi với nhiều danh thắng đẹp mê hồn. Đường bờ biển dài cũng là lợi thế để Huế...
Lóc cóc chả nướng ống tre Huế
Màu sắc bắt mắt cùng vị béo, thơm của miếng chả nướng bao quanh ống tre bóng màu thời gian là điểm khác biệt mà du khách mỗi khi...
Huế - Kinh đô ẩm thực Việt
Bên cạnh nền văn hóa lâu đời với những cung điện, lăng tẩm hay những màn trình diễn ca Huế trên sông Hương, ẩm thực cũng là một...
Lạ miệng với món bún nghệ xứ Huế
Cái tên bún nghệ chắc hẳn không quá xa lạ với nhiều người dân xứ Huế, nhưng lại khá lạ miệng với du khách phương xa. Có mấy ai đã...

Trải nghiệm Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Xao xuyến một sớm Thu bình dị xứ Huế
Huế mùa thu không chỉ có những trận mưa ngâu buồn tẻ. Thu về trên xứ Huế khiến lòng người xốn xang bởi những khoảnh khắc bình dị,...
Bay trên “những tầng mây”, ngắm Huế đẹp mê hồn!
Được chu du trên flycam qua những khoảng trời và ghi lại cảnh đẹp “có một không hai” của kinh đô cuối cùng của Việt Nam tại cố...
Thơ mộng điểm check in cỏ lau giữa Cố Đô Huế
Đi trên con đường Đoàn Thị Điểm - “con đường phượng bay” trứ danh xưa, vào những ngày thu này như lãng mạn hơn với mùa cỏ lau nở...
Lạ lẫm hoa cỏ tranh bung nở bên Tử Cấm Thành - Đại nội Huế
Loài hoa cỏ tranh vừa nở bung, trắng một góc dưới chân tường thành rêu phong, cổ kính, ngăn bên ngoài với Tử Cấm Thành - Đại nội...
Về Huế đi 'đổi gió' ở vùng đầm phá, ăn bánh xèo cá kình
Đầm phá ở Huế đẹp như một bức tranh, vẫn còn rất hoang sơ và dân dã. Tránh xa những ồn ào phố thị, về đây ta hòa mình với thiên...
Thừa Thiên Huế: Hồ Thủy Tiên cuốn hút du khách nước ngoài
Không chỉ nổi tiếng với dân đam mê “check-in” trong nước, hồ Thủy Tiên - một điểm du lịch dù còn dang dở của Huế từ ngày xuất...
Huế và những con đường rợp bóng cây xanh
Nhắc đến Huế, người ta sẽ nghĩ ngay đến những di tích lịch sử, những chùa chiền, lăng tẩm cổ kính với kiến trúc lâu đời, hay cũng...
Việt kiều Mỹ lặn lội dọc miền Trung tìm bằng được bãi biển sạch không một miếng rác
Chị Jennifer Nhuai, Việt kiều sống ở Mỹ đã 25 năm cho rằng, môi trường bãi biển Việt Nam bị khai thác cho du lịch quá mức khiến...
Trải nghiệm thú vị với phiên chợ đêm ở cầu ngói Thanh Toàn
Lần đầu tiên chợ đêm cầu ngói Thanh Toàn hoạt động và đã thu hút hàng nghìn du khách, người dân tham gia và trải nghiệm vào tối...

Du lịch Thừa Thiên - Huế Xem thêm

5 ngôi chợ lâu đời và nổi tiếng nhất Việt Nam
Chợ là nơi giao lưu, trao đổi, mua bán, cũng là nơi thể hiện nét văn hóa tinh tế đặc sắc của vùng miền. Là những ngôi chợ lâu đời...
Cận cảnh những bãi biển cực sạch dọc miền Trung
Thiên nhiên ưu đãi kèm thêm ý thức người dân về giữ gìn môi trường đã giúp cho Thừa Thiên - Huế có những bãi biển sạch và trong...
Huế khác lạ với 5 điểm du lịch
Nhắc đến Huế, chắc chắn ai cũng nghĩ tới lăng tẩm, đại nội, cùng các Di sản văn hóa thế giới với những công trình kiến trúc cổ...
Địa điểm quay cảnh làng quê mộc mạc trong phim "Mắt biếc"
Các phân cảnh chủ yếu quay ở Quảng Nam và Huế gợi cảm giác hoài niệm với những người con xa quê.
Nhịp sống Chân Mây
Với vị trí địa lý thuận lợi, thiên nhiên ưu đãi, biển Chân Mây là điểm đến du lịch và là nguồn lợi nuôi sống hàng trăm hộ dân địa...
 Quảng Bình - Quảng Trị - Thừa Thiên Huế, nơi hội tụ của những di sản
Với mật độ dày đặc các điểm đến hấp dẫn, cùng nhiều sản phẩm du lịch đa dạng như: du lịch biển, du lịch sinh thái, du lịch khám...
Huế và 5 điều lý thú ít ai biết
Xứ Huế mộng mơ có vô vàn điều lý thú mà có lẽ bạn còn chưa biết.

Khách sạn Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Nhà vườn An Hiên – sự hồi sinh quý giá
Sau ba tháng đưa vào khai thác trở lại, nhà vườn An Hiên – ngôi nhà vườn được xem là mẫu mực của xứ Huế, du khách ngược xuôi đã...
Phiên bản 'Maldives bình dân' ở Huế
Nhà hàng xây dựng theo kiểu resort ở "thiên đường nghỉ dưỡng Ấn Độ Dương", nhìn ra vịnh Lăng Cô đẹp như thơ.

Nhà hàng Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Quán cà phê trong Đại Nội
Tứ Phương Vô Sự là một ngôi lầu nằm trong Đại Nội (Hoàng thành) Huế. Mang một cái tên đầy khao khát bình an nhưng Tứ Phương Vô Sự...