Văn hóa

Bảo tàng văn hóa Huế: Hướng đến mô hình bảo tàng đời sống

09:18 - 09/09/2019
Với các trưng bày chuyên đề, hoạt động trải nghiệm về văn hóa, Bảo tàng Văn hóa Huế đang nỗ lực xây dựng một bảo tàng đời sống, nơi trưng bày cô đọng, phản ánh chân xác, sinh động các khía cạnh văn hóa Huế.

Nghệ nhân Mai Thị Trà hướng dẫn làm bánh cho các em thiếu nhi

"Sống lại" không gian văn hóa Huế

Tháng 6 năm ngoái, trưng bày “Hương sắc bánh Huế” do Bảo tàng Văn hóa Huế tổ chức đã làm “sống lại” các loại bánh tưởng như đã thất truyền, như: bánh phục linh, bánh dứa, bánh lá vải, bánh bắt... Trong không gian trưng bày này, mấy mươi loại bánh được giới thiệu chi tiết từ nguyên liệu, dụng cụ đến quy trình chế biến làm mãn nhãn những ai là “tín đồ” của ẩm thực. Người xem tỏ ra thích thú khi xem các nghệ nhân trực tiếp trình diễn làm bánh.

Trước đó, không gian trưng bày “Đám cưới cổ truyền Huế” cũng giúp người xem hiểu thêm về nét đẹp bình dị, đặc sắc trong phong tục cưới hỏi của người dân Cố đô. Những hình ảnh về đám cưới xưa với các bước lễ nghi cơ bản, cách bài trí bàn thờ gia tiên, mâm lễ vật cho đến những tư liệu quý, hiện vật có giá trị trong đám cưới của người dân Huế khoảng thập niên 60 và 70, như: thiệp cưới, giấy hôn thú, áo dài cưới, các bản hương ước, luật lệ xưa… được Bảo tàng Văn hóa Huế tái hiện lại sinh động, chân thật. Cả hai trưng bày “Bánh Huế” và “Đám cưới cổ truyền Huế” hiện được trưng bày cố định tại bảo tàng.

Để có những không gian trưng bày ấy, Bảo tàng Văn hóa Huế đã tiếp xúc với các nghệ nhân, những nhân chứng sống, những người dân có liên quan để tìm hiểu, sưu tầm hiện vật. Bà Nguyễn Hồng Hoa Tranh, Giám đốc Bảo tàng Văn hóa Huế, chia sẻ: “Mỗi trưng bày, chúng tôi phải chuẩn bị tầm 3-6 tháng, khá công phu trong khâu sưu tầm, phục chế hiện vật, điền dã, phỏng vấn người trong cuộc để giúp người xem cảm nhận được một không gian thật sự sống động và đầy cảm xúc. Riêng trưng bày bánh Huế, ngoài sưu tầm hiện vật, kết nối với các nghệ nhân giới thiệu một số loại bánh dường như đã thất truyền, bảo tàng còn ươm, trồng các loại cây lá liên quan để thích nghi với không gian trưng bày”.

Các hoạt động trưng bày đều có sự ủng hộ, góp sức và tâm huyết của các nghệ nhân, nhà nghiên cứu. Không chỉ nhiệt tình, tâm huyết và tích cực hỗ trợ hiện vật, góp ý đề cương trưng bày, họ cũng chính là những nhân chứng sống, tạo ra sự tương tác, kết nối công chúng tìm về những giá trị xưa.

Từng đồng hành với nhiều hoạt động của Bảo tàng Văn hóa Huế về ẩm thực, nghệ nhân Mai Thị Trà tâm sự: “Thế hệ của chúng tôi gắn liền với một giai đoạn lịch sử của văn hóa Huế. Vì thế, tôi rất vui khi được tham gia cùng Bảo tàng Văn hóa Huế trong các hoạt động trưng bày bánh, mứt, nhất là giới thiệu các món bánh có nguy cơ thất truyền. Chỉ cần đóng góp được gì cho văn hóa Huế, tôi cũng sẵn sàng!”.

Kỳ nghỉ hè năm nay, không gian Bảo tàng Văn hóa Huế càng sống động hơn với các hoạt động trải nghiệm làm bánh truyền thống, nặn tò he, làm lồng đèn, trống lung tung, tranh làng Sình… dành cho các em thiếu nhi. Với sự hướng dẫn của các nghệ nhân, các em được tham gia vào quy trình làm bánh và các sản phẩm thủ công truyền thống nên rất hào hứng.

Hướng đến bảo tàng sống

Sau gần 7 năm kể từ ngày thành lập, các hoạt động của Bảo tàng Văn hóa Huế luôn gắn với bản sắc, văn hóa và con người Huế, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc riêng có của Huế. Hơn 40 hoạt động trưng bày, triển lãm chuyên đề giới thiệu những không gian văn hóa Huế đã từng tồn tại cũng như văn hóa đương đại ở Huế thu hút đông đảo công chúng đến tham quan, thưởng ngoạn. Các không gian trưng bày tết Huế, áo dài xưa, sách, báo chí Huế, ẩm thực, đám cưới, đông y… là nỗ lực để làm sống lại văn hóa Huế.

Theo TS. Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng Phân viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam tại Huế, trong quan niệm cố hữu phổ biến lâu nay, bảo tàng là nơi tập hợp cổ vật, hiện vật khô khan nên khó hấp dẫn người xem do thiếu những hoạt động bổ trợ sinh động, sôi nổi. Chính từ đây, bảo tàng đời sống cố ý đi sâu xử lý bằng cách bổ sung nhiều hoạt động sống, như là một dạng thức tái hiện, thực hành đời sống văn hóa. Mô hình bảo tàng đời sống của Bảo tàng Văn hóa Huế với các hoạt động tổ chức lại không gian đám cưới truyền thống, nghề bánh trái, nghề Đông y xưa hay kể cả trưng bày các hiện vật để tái hiện diễn trình đô thị hóa của Huế xưa… đã mang lại nhiều hiệu ứng tích cực. Ở các nước Âu châu, mô hình bảo tàng đời sống (Musée de la vie) rất được chú trọng. Nhờ đó, các bảo tàng mới thực sự đủ sức hấp dẫn du khách và người dân, trở thành một địa chỉ văn hóa thực thụ.

Bà Hoa Tranh cho hay, thời gian tới, Bảo tàng Văn hóa Huế tiếp tục mở rộng các hình thức tiếp cận cho người xem thông qua việc trưng bày theo phương pháp hiện đại, tương tác giữa công chúng với nghệ nhân (bảo tàng sống), trưng bày, triển lãm kết hợp với trình diễn minh họa, trong đó chú trọng đến việc khai thác những chuyên đề mới trong văn hóa Huế: đời sống kinh tế, sản xuất (các nghề thủ công, nông – lâm – ngư nghiệp); đời sống vật chất (nhà cửa, gia đình, ẩm thực, y phục, trang sức); đời sống xã hội (dòng họ, truyền thống giáo dục, phong tục tập quán, nghi lễ); đời sống tinh thần (ngôn ngữ Huế, nếp sống và lễ hội của người Huế, nghệ thuật diễn xướng, âm nhạc…).

Bảo tàng còn triển khai các hoạt động tương tác, trải nghiệm, kết nối giá trị văn hóa với người xem thông qua các nghệ nhân, nhà nghiên cứu, các nhân chứng sống, tăng cường góc bảo tàng sống như đã và đang làm với ca Huế thính phòng.

Theo Báo Thừa Thiên Huế online

Tỉnh thành Thừa Thiên - Huế

Thừa Thiên - Huế
Thừa Thiên - Huế là một tỉnh ven biển nằm ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam, tỉnh lỵ đặt tại thành phố Huế.

Điểm đến Thừa Thiên - Huế

Chiều thu ghé thăm lăng Vua Minh Mạng
Lăng Vua Minh Mạng vẫn giữ nguyên cho mình nét đẹp rất truyền thống, rất cổ xưa và đậm đà màu sắc của Nho giáo.
Đầm Quảng Lợi - điểm đến thú vị của Phá Tam Giang
Đầm Quảng Lợi thuộc xã Quảng Lợi, Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế là điểm đến thú vị của Phá Tam Giang.
Thừa Thiên - Huế: Nhà thờ Tổ ngành Hát bội - Điểm đến mới của du khách
Mới đây, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tiến hành chỉnh trang lại khuôn viên của Di tích Văn hóa cấp Quốc gia Thanh Bình...
Một sớm tại Lăng Kiên Thái Vương
Lăng của Kiên Thái Vương (1845-1876) tọa lạc trên một ngọn đồi kế bên lăng Vua Đồng Khánh ở phía Nam kinh thành Huế.
Chùa Thiền Lâm - Nơi có cả tượng Phật đứng và Phật nằm
Huế được mệnh danh là nôi của Phật giáo Việt Nam. Nơi đây có rất nhiều ngôi chùa mang vẻ đẹp độc đáo và cuốn hút, một trong những...
Khám phá ngôi chùa khác lạ ở xứ Huế mộng mơ
Lâu nay, nhắc đến chùa Huế, đa phần đều nghĩ ngay đến chùa Thiên Mụ, chùa Từ Hiếu… Tuy nhiên, ở Huế còn có rất nhiều ngôi chùa...
Ảnh màu cực quý về chùa Thiên Mụ một thế kỷ trước
Cùng xem loạt ảnh màu hiếm về chùa Thiên Mụ - một biểu tượng của Cố đô Huế - vào những thập niên khác nhau của thế kỷ...
Chợ Đông Ba, thiên đường ẩm thực cho hội sành ăn ở Huế
Chợ Đông Ba không chỉ bày bán đa dạng các mặt hàng mà còn là thiên đường ẩm thực rất được lòng du khách của xứ Huế.
Khám phá đảo tiền tiêu Hòn Chảo - Đảo Ngọc
Địa hình ven biển Thừa Thiên Huế với dạng đặc trưng là dải cồn cát, đụn cát xen giữa đồng bằng duyên hải nằm bên trong và biển...
Thăm Phường Đúc bên bờ sông Hương
Rất nhiều sản phẩm của người thợ đúc đồng Phường Đúc khi xưa đã trở thành di sản, hòa trong kho tàng di sản văn hóa Huế.
Du khách đến với Huế, không thể bỏ qua Lăng Vua Khải Định
Có thể nói rằng Lăng Khải Định là một công trình có giá trị cao về nghệ thuật và kiến trúc trong tất cả các lăng tẩm ở Huế, hiện...
Sắc màu làng hương trầm nổi tiếng xứ Huế
Nếu ai đã từng đặt chân đến đồi Vọng Cảnh, chắc chắn sẽ biết đến làng nghề làm hương nổi tiếng nằm ngay dưới chân đồi.
Làng bích họa bên phá Tam Giang
Nằm bên phá Tam Giang, làng Ngư Mỹ Thạnh, xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền (Thừa Thiên - Huế) mang dáng dấp hoang sơ với cảnh đầm...
Bình yên làng cổ Phước Tích
Nằm bên dòng sông Ô Lâu hiền hòa, làng cổ Phước Tích là một di sản sống quý báu trong bối cảnh nông thôn đang bị đô thị hóa diễn...
Tháp Chăm cổ nằm dưới mực nước biển ở Thừa Thiên Huế
Khi được phát hiện, tháp cổ Phú Diên, được xây dựng cách đây hơn nghìn năm, nằm sâu dưới lòng cát, thấp hơn mực nước biển chừng 5...
Dừng chân nơi được ví như "Đà Lạt trên đất Cố đô Huế"
Lâu nay, biết bao du khách thập phương đến Cố đô Huế tham quan đều dừng chân ở nơi được mệnh danh như Đà Lạt trên đất Huế. Đó...
Sơn Chà – hòn ngọc quý của xứ Huế mộng mơ
Với vẻ đẹp hoang sơ và đầy chất thơ, Sơn Chà được mệnh danh là hòn đảo ngọc của xứ Huế mộng mơ.
Êm đềm Cồn Hến Vĩ Dạ xưa
Qua “Đây thôn Vĩ Dạ”, bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Hàn Mặc Tử, người ta biết đến một thôn Vĩ Dạ mộng mơ với cảnh vật nên thơ, có...
Huế - Thành phố của những sắc hoa
Thành phố Huế bốn mùa hoa là điểm đến ấn tượng cho du khách, tạo không gian sống mới cho người dân thành phố.
Nhà vườn An Hiên đón du khách trở lại với vẻ đẹp đậm văn hóa Huế
Nhà vườn An Hiên đón du khách trở lại với vẻ đẹp đậm văn hóa Huế, toạ lạc tại số nhà 58 đường Nguyễn Phúc Nguyên, gần chùa Thiên...
Ai về cầu ngói Thanh Toàn
Chợ quê cầu Ngói Thanh Toàn nằm ở xã Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, là một trong những di tích nổi tiếng và...
Khe Lạnh - Điểm đến lý tưởng trong những ngày hè ở Huế
Nằm cách trung tâm TP. Huế khoảng hơn 30km về hướng tây nam, Khe Lạnh là một thác nước nhỏ trong khu vực lòng hồ của thủy điện...
Ngôi chùa đẹp nhất xứ Huế
Huế vốn là nơi quy tụ nhiều di tích, thắng cảnh, nhiều ngôi chùa cổ kính nổi tiếng và chùa Thiên Mụ là một trong những địa điểm...
Làng hoa giấy lâu đời ở Huế
Một bó sen giấy của người Thanh Tiên (Huế) làm ra bao gồm hoa, lá, nụ đẹp mắt. Đứng từ xa, những bông hoa khiến người xem ngỡ là...
Ngắm toàn cảnh Huế trong chiều hoàng hôn trên Đồi Vọng Cảnh
Kể cả với ai khó tính nhất, hẳn cũng nao lòng mà lặng đi trước vẻ đẹp của thiên đường nơi hạ giới này.
Cầu ngói hơn 240 năm tuổi
Nhiều du khách tìm đến cây cầu xây từ năm 1776 để hóng mát và chiêm ngưỡng kiến trúc độc đáo.
Đèo Hải Vân
Đèo Hải Vân là ranh giới tỉnh Thừa Thiên – Huế và thành phố Đà Nẵng, từng được vua Lê Thánh Tông phong tặng là “Thiên hạ đệ nhất...
Đại Nội Huế
Đại Nội Huế là công trình kiến trúc độc đáo và cổ kính không thể bỏ qua khi đến với Cố đô Huế.
Huế
Huế là thành phố có bề dày văn hóa lâu đời, cảnh quan thiên nhiên đẹp và hữu tình.

Ẩm thực Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Ngọt ngào hương vị ngó sen
Thừa Thiên Huế có nhiều diện tích hồ, ao lớn nhỏ dành để trồng sen. Chỉ riêng trong Thành nội đã có năm hồ trồng sen lớn, nổi...
Ngọt thơm hương vị bánh hạt sen xứ Huế
Không những có giá trị thẩm mỹ, hoa sen lấy hạt còn xuất hiện trong ẩm thực của người Huế với đủ kiểu chế biến bánh ngọt, dùng...
Lò bánh ép hơn 40 năm xứ Huế: Phiên bản khô - ướt đánh thức mọi giác quan
Bánh ép xứ Thuận An có thịt mỡ ướp muối, trứng gà, hành lá nên bánh này được xem là thỏa mãn các giác quan của người thưởng thức,...
Quán bún bò Huế chỉ bán vào đêm có gì mà nườm nượp khách?
Quán bún bò Huế của chị Ty, nằm sâu trong con hẻm 33 Nguyễn Công Trứ, TP. Huế chỉ bán vào ban đêm và khi nào cũng nườm nượp...
Những món bánh đừng quên ăn ở Huế
Huế có hàng trăm loại bánh khác nhau nhưng có 3 món bánh đặc trưng nhất mà đến Huế thì du khách không thể bỏ qua. Vừa là món ăn...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Làng nghề ẩm thực “Nam Phổ”
“Nam Phổ” được biết đến nhiều nhất chính là nhờ cái danh tiếng làng nghề “ẩm thực” mà Lê Quý Đôn đã đề cập đến trong sách “Phủ...
Nhớ mắm cá rò
Huế - xứ thần kinh là vùng đất được thiên nhiều ưu đãi với nhiều danh thắng đẹp mê hồn. Đường bờ biển dài cũng là lợi thế để Huế...
Lóc cóc chả nướng ống tre Huế
Màu sắc bắt mắt cùng vị béo, thơm của miếng chả nướng bao quanh ống tre bóng màu thời gian là điểm khác biệt mà du khách mỗi khi...

Trải nghiệm Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Ngắm hoàng hôn Huế mộng mơ từ chùa Thiên Mụ
Du lịch đến Huế, sau khi tham quan các lăng tẩm, chùa chiền, thưởng thức những món ngon đặc sản, du khách còn có cơ hội được...
Về Thủy Thanh làm nông dân, thưởng thức sản vật đồng quê
Hiện một số người dân Thủy Thanh đã và đang cho ra mắt những sản phẩm giúp khách có nhiều hơn những trải nghiệm khi trở thành...
Xao xuyến một sớm Thu bình dị xứ Huế
Huế mùa thu không chỉ có những trận mưa ngâu buồn tẻ. Thu về trên xứ Huế khiến lòng người xốn xang bởi những khoảnh khắc bình dị,...
Bay trên “những tầng mây”, ngắm Huế đẹp mê hồn!
Được chu du trên flycam qua những khoảng trời và ghi lại cảnh đẹp “có một không hai” của kinh đô cuối cùng của Việt Nam tại cố...
Thơ mộng điểm check in cỏ lau giữa Cố Đô Huế
Đi trên con đường Đoàn Thị Điểm - “con đường phượng bay” trứ danh xưa, vào những ngày thu này như lãng mạn hơn với mùa cỏ lau nở...
Lạ lẫm hoa cỏ tranh bung nở bên Tử Cấm Thành - Đại nội Huế
Loài hoa cỏ tranh vừa nở bung, trắng một góc dưới chân tường thành rêu phong, cổ kính, ngăn bên ngoài với Tử Cấm Thành - Đại nội...
Về Huế đi 'đổi gió' ở vùng đầm phá, ăn bánh xèo cá kình
Đầm phá ở Huế đẹp như một bức tranh, vẫn còn rất hoang sơ và dân dã. Tránh xa những ồn ào phố thị, về đây ta hòa mình với thiên...
Thừa Thiên Huế: Hồ Thủy Tiên cuốn hút du khách nước ngoài
Không chỉ nổi tiếng với dân đam mê “check-in” trong nước, hồ Thủy Tiên - một điểm du lịch dù còn dang dở của Huế từ ngày xuất...
Huế và những con đường rợp bóng cây xanh
Nhắc đến Huế, người ta sẽ nghĩ ngay đến những di tích lịch sử, những chùa chiền, lăng tẩm cổ kính với kiến trúc lâu đời, hay cũng...

Du lịch Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Đi Huế bằng phương tiện nào lý tưởng nhất?
Phương tiện đi đến Huế - một trung tâm văn hóa du lịch nổi tiếng của Việt Nam vô cùng đa dạng. Du khách từ thủ đô Hà Nội và thành...
5 ngôi chợ lâu đời và nổi tiếng nhất Việt Nam
Chợ là nơi giao lưu, trao đổi, mua bán, cũng là nơi thể hiện nét văn hóa tinh tế đặc sắc của vùng miền. Là những ngôi chợ lâu đời...
Cận cảnh những bãi biển cực sạch dọc miền Trung
Thiên nhiên ưu đãi kèm thêm ý thức người dân về giữ gìn môi trường đã giúp cho Thừa Thiên - Huế có những bãi biển sạch và trong...
Huế khác lạ với 5 điểm du lịch
Nhắc đến Huế, chắc chắn ai cũng nghĩ tới lăng tẩm, đại nội, cùng các Di sản văn hóa thế giới với những công trình kiến trúc cổ...
Địa điểm quay cảnh làng quê mộc mạc trong phim "Mắt biếc"
Các phân cảnh chủ yếu quay ở Quảng Nam và Huế gợi cảm giác hoài niệm với những người con xa quê.
Nhịp sống Chân Mây
Với vị trí địa lý thuận lợi, thiên nhiên ưu đãi, biển Chân Mây là điểm đến du lịch và là nguồn lợi nuôi sống hàng trăm hộ dân địa...
 Quảng Bình - Quảng Trị - Thừa Thiên Huế, nơi hội tụ của những di sản
Với mật độ dày đặc các điểm đến hấp dẫn, cùng nhiều sản phẩm du lịch đa dạng như: du lịch biển, du lịch sinh thái, du lịch khám...
Huế và 5 điều lý thú ít ai biết
Xứ Huế mộng mơ có vô vàn điều lý thú mà có lẽ bạn còn chưa biết.

Khách sạn Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Nhà vườn An Hiên – sự hồi sinh quý giá
Sau ba tháng đưa vào khai thác trở lại, nhà vườn An Hiên – ngôi nhà vườn được xem là mẫu mực của xứ Huế, du khách ngược xuôi đã...
Phiên bản 'Maldives bình dân' ở Huế
Nhà hàng xây dựng theo kiểu resort ở "thiên đường nghỉ dưỡng Ấn Độ Dương", nhìn ra vịnh Lăng Cô đẹp như thơ.

Nhà hàng Thừa Thiên - Huế Xem thêm

Quán cà phê trong Đại Nội
Tứ Phương Vô Sự là một ngôi lầu nằm trong Đại Nội (Hoàng thành) Huế. Mang một cái tên đầy khao khát bình an nhưng Tứ Phương Vô Sự...