Hotline: 0917.200.203 - 0911 345 808

Thử nghiệm

Văn hóa

Cúng cơm mới - nghi thức tâm linh của người La Ha ở Sơn La

12:05 - 17/10/2018
Cứ vào khoảng tháng 9, tháng 10 dương lịch hàng năm, bà con người La Ha thường làm lễ cúng cơm mới.

Ở tỉnh Sơn La, dân tộc La Ha sống chủ yếu ở một số huyện Quỳnh Nhai, Thuận Châu, Mường La. Kinh tế của bà con chủ yếu là sản xuất nông nghiệp như trồng lúa nước, lúa nương và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Cứ vào khoảng tháng 9, tháng 10 dương lịch hàng năm, trước khi gặt lúa,  bà con thường làm lễ cúng cơm mới. 

Người La Ha rất coi trọng lễ cúng cơm mới, một nghi lễ để bày tỏ lòng thành kính, biết ơn của con cháu với ông bà, tổ tiên, thổ công thổ địa đã phù hộ, đã “trông nom” nương rẫy để có một vụ mùa bội thu. Mừng cho một năm được mùa, con cháu cũng cầu mong sang năm ông bà, tổ tiên tiếp tục phù hộ cho được mùa bội thu.

Ông Quàng Văn Chung, ở bản Nà Tạy xã Pi Toong, huyện Mường La cho biết: "Đến mùa gặt hái, cây lúa đã chín vàng, gia đình, con cháu vụ này ăn nên làm ra, mùa màng tốt tươi, nên con cháu làm lễ cúng cơm mới mời ông bà tổ tiên đến chung vui cùng con cháu, anh em họ hàng và cầu mong tổ tiên phù hộ cho con cháu dồi dào sức khoẻ, làm ăn được như mong muốn".

Theo ông Lò Văn Đôi, ở xã Nặm Ét, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La, từ nhỏ ông đã được tham gia làm lễ cúng cơm mới cùng gia đình. Khoảng tháng 9, tháng 10 dương lịch, khi lúa trên nương ngả màu vàng, gia chủ sẽ chọn ngày lành, người mẹ hoặc con dâu trưởng trong nhà sẽ đi cắt lúa mang về làm lễ cơm mới. Thường thì bà con chọn lúa nếp còn xanh để làm cốm. Còn khi lúa chín hơn, bà con cắt về đồ xôi cho hạt thóc nứt rồi đem phơi nắng. Nếu phơi quá nắng đem giã gạo sẽ bị nát, ăn không ngon.

Người La Ha ở Sơn La

Trước khi lấy lúa trên nương về làm lễ cơm mới, bà con phải làm lễ cúng lúa mới trước. Đồ lễ gồm có một con gà, một con vịt, một con lợn, một chum rượu cần, 2 chai rượu trắng. Ngoài ra còn có xôi và đồ ăn, thức uống phục vụ con cháu đến giúp gia đình thu hoạch lúa. Tất cả đồ cúng được làm chín từ nhà, rồi bà con mang lên nương đặt tại một vị trí nào đó ở góc nương và mời ông mo đến cúng. Ông mo cúng sẽ gọi thổ công thổ địa tại nương trồng lúa lên ăn và cầu mong cho mùa gặt hái bội thu, thóc lúa đầy bồ.

Sau khi cúng lúa mới xong, bà con chuẩn bị lễ cúng cơm mới, bao gồm một con gà, một chum rượu cần, rượu trắng con cá, măng rau, hoa quả và nông sản phụ để thờ cúng và báo cáo, mong ông bà, tổ tiên đến chứng kiến, phù hộ cho con cháu. 

Trong mâm cúng không thể thiếu “Na mẫu” tức là cốm làm từ lúa nếp non, “ Mạ cong” tức là gạo giã từ thóc xôi chín đem phơi, để cúng tổ tiên. Chuẩn bị xong bà con đặt tất cả lên mâm đặt ngay giữa nhà sàn, ông mo được chủ nhà mời đến làm lễ cúng cơm mới cho gia đình. Bà con quan niệm khi lúa chín đến mùa thu hoạch, chủ nhà phải là người ăn cơm mới trước, nếu không cây lúa sẽ không tốt và sẽ không được mùa. 

Ông Lò Văn Đôi ở xã Nặm Ét huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La cho biết thêm: Tục cúng cơm mới đến nay gia đình tôi vẫn giữ,  lúa nếp chín, người mẹ hoặc con dâu cả trong nhà có trách nhiệm đi gặt lúa về làm cơm mới. Mời ông bà, tổ tiên đến ăn và báo cáo với tổ tiên là con cháu sẽ thu hoạch lúa về...

Ngày nay, do diện tích nương rẫy thu hẹp, bà con La Ha ở Sơn La không còn duy trì lễ cúng lúa mới trên nương, chỉ thực hiện nghi lễ cúng cơm mới. Nghi lễ này không chỉ giới hạn trong gia đình, mà bà con còn mời anh em họ hàng, thông gia, bạn bè đến chung vui, thắt thặt tình đoàn kết, xây dựng bản mường ấm no, hạnh phúc.

Tỉnh thành Sơn La

Sơn La
Sơn La nổi tiếng với thị trấn Mộc Châu, nơi đoàn quân "Tây Tiến" từng đi qua.

Điểm đến Sơn La

Nhà tù Sơn La: Trường học cách mạng
Nhà tù Sơn La là nơi lưu giữ chứng tích của một thời kỳ lịch sử đấu tranh cách mạng, tinh thần bất khuất của những chiến sĩ cộng...
Kỳ quan Dải Yếm Mường Sang
Thác Dải Yếm hay còn gọi là thác Bản Vặt. Đây là một kỳ quan tuyệt đẹp được thiên nhiên ban tặng cho người dân tộc Thái ở vùng...
Hang Thẩm Tét Toòng
Thẩm Tét Toòng là một hang đá ăn sâu vào thân núi, bên trong thang đá lung linh thạch nhũ.
Nà Ka
Có thể nói Nà Ka là một trong những thung lũng mận đẹp nhất của Mộc Châu.
Nhà máy thủy điện Sơn La
Nhà máy thủy điện Sơn La là công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á trên dòng sông Đà.
Mường La
Mường La là nơi hội tụ của hơn 20 công trình thủy điện lớn nhỏ trên các dòng suối Chiến, Nậm Mu.
Ngọc Chiến
Nằm ở độ cao hơn 1800m so với mực nước biển nên Ngọc Chiến có khí hậu quanh năm mát mẻ.
Di tích nhà tù Sơn La
Nhà tù Sơn La do thực dân Pháp xây dựng năm 1908 để giam cầm các chiến sĩ cộng sản yêu nước.
Đỉnh Pha Luông
Pha Luông, “nóc nhà của Mộc Châu” là nơi mây trắng thường xuyên ôm đỉnh núi.
Tà Xùa
Cách Hà Nội khoảng hơn 200 km, Tà Xùa trở thành điểm đến của các bạn trẻ yêu thích những khung hình đẹp như mơ.
Mộc Châu
Mộc Châu có những đồi chè xanh, những cao nguyên tràn đầy nhựa sống, được ví như Đà Lạt của Tây Bắc.

Ẩm thực Sơn La Xem thêm

Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Bánh Ít trong ngày tết "Xíp xí" của người Thái trắng Tây Bắc
Tết "Xíp xí" là phong tục đặc trưng và độc đáo riêng có của người Thái trắng ở Sơn La và các tỉnh Tây Bắc. Trong ngày Tết "Xíp...
Vịt nướng ống lam - Món ăn đặc sắc của người Thái Sơn La
Nhắc đến vịt nướng dường như ai cũng đã quá quen thuộc nhưng món vịt nướng ống lam của người Thái Sơn La với cách nấu đặc biệt...
Lên Sơn La thưởng thức măng bói ngọt thơm
Sơn La –Tây Bắc vốn nổi tiếng với các món ẩm thực dân tộc, trong đó có các món ăn rất đỗi quen thuộc với bà con, được chế biến từ...

Trải nghiệm Sơn La Xem thêm

Vẻ đẹp Tây Bắc qua sắc thu vàng
Đến với xứ sở Tây Bắc vào mùa nào cũng đẹp vì bốn mùa tiết trời mát mẻ, trong lành và hoa thơm trái ngọt. Mùa này, sắc vàng của...
Lên Sơn La, tìm quả tiên đào
Đào Mèo Sơn La nức tiếng thơm ngọt, mát lịm và giòn rụm. Nhưng loại quả ngon đặc biệt này chỉ có ở những bản nằm sâu trong núi...
 Thác Dải Yếm: Điểm giải nhiệt cho mùa hè mát lạnh tại Mộc Châu
Nằm cách trung tâm huyện Mộc Châu 5km theo hướng quốc lộ 43 đi cửa khẩu Lóng Sập, thuộc địa phận bản Vặt xã Mường Sang huyện Mộc...
Hấp dẫn ngày Hội trà Cao nguyên Mộc Châu
Sáng nay 11/5, Hội sản xuất, chế biến, kinh doanh chè Mộc Châu, tỉnh Sơn La đã tổ chức khai mạc Hội trà cao nguyên Mộc Châu lần...
Hai “sống lưng khủng long” đẹp nhất miền Bắc
Ở khu vực phía Bắc Việt Nam, có hai "sống lưng khủng long" mà bất kỳ ai mê du lịch đều muốn được chinh phục một lần. Và khi đã...
Mu Náu - Phiêng Cành: Cung trekking mới tuyệt đẹp ở Mộc Châu
Khi nhiều điểm tham quan ở Mộc Châu trở nên phổ biến, thì một chuyến trekking Mu Náu - Phiêng Cành sẽ là lựa chọn mới mẻ cho...
Thêm một mùa hoa mận Mộc Châu!
Tuần qua, hoa mận Mộc Châu đã nở rộ, thu hút nhiều du khách tới ngắm hoa và chụp ảnh kỷ niệm.
Sống ảo tại vườn dâu tây lớn nhất miền Bắc
Vườn dâu tây rộng 6ha ở Mộc Châu vào chính vụ đỏ rực, căng mọng, miễn phí vào cửa cho du khách thỏa sức check-in.
Khách Tây chi tiền triệu để chạy marathon giữa rừng hoa Mộc Châu
Thí sinh tham dự cuộc đua marathon đến từ 39 quốc gia cùng nhau khám phá thung lũng hoa mận trắng ít người biết ở Mộc...

Du lịch Sơn La Xem thêm

Chia sẻ hành trình 2 ngày 1 đêm tại Mộc Châu
Mộc Châu vốn không phải là một địa điểm xa lạ đối với những ai thích đi du lịch. Hãy khám phá hành trình 2 ngày 1 đêm tại đây...
Bắt tay phát triển du lịch cộng đồng
Với tài nguyên thiên nhiên phong phú và nền văn hóa giàu bản sắc, du lịch homestay được xác định là một trong những thế mạnh của...
Du lịch Mộc Châu: điểm đến "gây thương nhớ" ngày Tết
Nếu bạn muốn ngắm nhìn bức tranh thiên nhiên toàn cảnh Mộc Châu lúc hoàn thiện nhất thì hãy đi du lịch Mộc Châu vào những ngày...
8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi
Những con đèo miền Bắc gây ấn tượng bằng những khúc tay áo liên tục cùng cảnh quan hùng vỹ.
Khám phá 3 đồi chè trái tim đẹp nhất Mộc Châu
Nhắc đến cao nguyên Mộc Châu, người ta nghĩ ngay đến những đồi chè xanh mướt, bạt ngàn.
4 điểm ngắm hoa cải nở trắng trời tại Mộc Châu
Tháng 11, Mộc Châu chào đón bước chân người đến với những đồng cải bạt ngàn trắng muốt.
Đến Sơn La nhất định phải ghé thăm 9 điểm này
Sơn La với thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ nhưng cũng mộc mạc, hữu tình, luôn là một điểm đến hấp dẫn.