Văn hóa

Để hát Then Tày, Nùng lan tỏa trong cộng đồng

16:02 - 20/09/2019
Hát then là một trong những di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Tày, Nùng các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc. Thời gian qua, với sự nỗ lực của ngành chức năng, Hội bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Lạng Sơn đã góp phần bảo tồn văn hóa Then của đồng bào các dân tộc.

Mặc dù tuổi còn khá trẻ nhưng anh Lã Viết Mạnh ở xã Hoàng Đồng, thành phố Lạng Sơn đã được biết đến là một trong những nghệ nhân hát then cổ có tiếng ở Xứ Lạng. Anh Mạnh chia sẻ, Then cổ là một thể loại rất khó hát, bởi nó chỉ được sử dụng trong thực hành Nghi lễ của người Tày Nùng. Tuy nhiên, do đam mê mà anh đã học hát then để bảo tồn văn hóa dân tộc.

"Mình tham gia tiết mục Then cổ, tiếp cầu nối số cho các cao niên để sống bách niên trường thọ. Mình học then cổ do các cụ truyền lại. Then cổ không thể thiếu được trong đời sống người Tày, Nùng Lạng Sơn. Nó ăn sâu vào máu của người Lạng Sơn. Cái câu then, lời then nó đậm đà bản sắc dân tộc. Khuyên con người phải sống có đức, tâm hòa thuận, lương thiện" - anh Mạnh cho biết.

Nghệ nhân Lã Viết Mạnh (tỉnh Lạng Sơn) đang biểu diễn một trích đoạn Then cổ trong chương trình giao lưu và trải nghiệm văn hóa tại làng văn hóa du lịch cộng đồng xã Quỳnh Sơn

Hát Then là loại hình diễn xướng dân gian tổng hợp nhiều yếu tố về tâm linh, âm nhạc, mỹ thuật, múa... có giá trị về lịch sử, văn hóa, xã hội. Làn điệu then lúc trầm, lúc bổng, lúc thiết tha, dìu dặt, lúc lại dồn dập… hòa quyện với tiếng đàn tính đã tạo cho Then có sức lôi cuốn kỳ lạ, khích lệ tinh thần mọi người thêm vui vẻ, xua tan phiền muộn, sự cực nhọc trong cuộc sống, hướng tới những điều tốt đẹp, hoàn thiện. 

Anh Aie Mukhen, du khách Thái Lan chia sẻ cảm nhận về văn hóa hát Then: "Tôi rất vui khi sang đây. Rất may mắn là được nghe hát then. Tôi rất đam mê bởi nó là văn hóa của cộng đồng dân tộc Tày, Nùng ở phía Bắc Việt Nam. Càng nghe càng thấy thích".

Thời gian qua, được sự quan tâm của ngành chức năng cùng với sự nỗ lực của những người đam mê hát then, làn điệu then của người Tày, Nùng khu vực các tỉnh phía Bắc đã được bảo tồn, gìn giữ và ngày càng có sức lan tỏa mãnh liệt, từ người già đến trẻ nhỏ; từ Bắc vào Nam đến vùng đất đỏ Ba zan Tây Nguyên, nơi có đông đồng bào Tày, Nùng sinh sống… 

Với lòng nhiệt tình, những thành viên của các câu lạc bộ hát then huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn đã thổi ngọn lửa đam mê hát then đàn tính cho các thế hệ

Nhóm đam mê hát then hát cho nhau nghe mới được thành lập gần 1 năm qua nhưng đã thu hút 6.000 thành viên, góp phần quan trọng để then lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Anh Hà Tiến Dũng, thành viên Nhóm đam mê hát then hát cho nhau nghe cho biết: "Các thành viên đam mê hát then đều rất nỗ lực để gắn kết niềm đam mê giữa các thành viên trên mọi miền của Tổ quốc, tạo nên một sân chơi lành mạnh, bổ ích cho mọi lứa tuổi. Đặc biệt là thế hệ trẻ được tiếp cận với những làn điệu dân ca truyền thống của dân tộc."

Anh Dương Công Trọng xã Quỳnh Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn là một trong những thành viên của Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Lạng Sơn. Hiện nay, anh đang truyền dạy hát Then cho các em nhỏ trong xã

Mới đây, tại làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Quỳnh Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra một bữa tiệc âm nhạc dân gian mang đậm bản sắc dân tộc. Hơn 300 nghệ nhân, diễn viên của 13 tỉnh, thành phố cả nước cùng tham gia giao lưu, trải nghiệm văn hóa hát Then của dân tộc Tày, Nùng. Mỗi vùng miền lại mang những nét độc đáo riêng từ câu hát cho đến trình diễn nhưng đều thể hiện rõ ý thức bảo tồn, phát huy di sản Then... 

Bà Ma Thị Ngọ, Đoàn Thái Nguyên tự hào nói: "Tôi đến đây giao lưu văn hóa lần đầu tiên tôi rất là thích và vui. Có Then cổ và Then mới. Qua buổi giao lưu rất mong muốn là mai kia lại có văn hóa đặc sắc thêm nữa để có phong trào. Tôi là người già và tôi đi trước để các con cháu mai sau nối tiếp." 

Em Nguyễn Lô Nhuận, xã Nghiên Loan, huyện Pắc Nặm, tỉnh Bắc Kạn cũng phấn khởi cho hay: "Cháu hát then từ lớp 2, cháu đam mê, thích giữ gìn nét văn hóa này. Cháu thấy hát then hay cháu mới đam mê. Cháu muốn mọi người cùng hát then để giữ gìn nét văn hóa của người Tày."

Trong tín ngưỡng dân gian của người Tày, Nùng, Then là chiếc cầu nối giữa con người với thế giới thần linh và đất trời. Chính vì thế, Then là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào. Những câu lạc bộ Then-Tính ở khắp mọi miền đất nước đang âm thầm, bền bỉ hoạt động để điệu then ngày càng lan tỏa, vang xa./.

Hoàng Khánh/VOV Đông Bắc

Tỉnh thành Lạng Sơn

Lạng Sơn
"Ai lên xứ Lạng cùng anh/Bõ công bác mẹ sinh thành ra em".

Điểm đến Lạng Sơn

Vẻ đẹp Bắc Sơn
Với những người yêu nhiếp ảnh và những người có đam mê du lịch thì cái tên thung lũng Bắc Sơn không còn xa lạ.
Ghé thăm Di tích danh thắng Tam Thanh
Di tích Tam Thanh nằm trong quần thể di tích danh thắng Nhị - Tam Thanh, núi Tô Thị, Thành Nhà Mạc, là “Đệ nhất bát cảnh” trong...
Đền Tả Phủ - Lạng Sơn
Đền Tả Phủ nằm ở trung tâm phố chợ Kỳ Lừa thuộc phường Hoàng Văn Thụ được xây từ năm Chính Hòa thứ 4 (1683) thờ Tả đô đốc Hán...
 Lên Mẫu Sơn
Chúng tôi lên Mẫu Sơn. Cảm giác từ trên cao nhìn xuống bốn bề núi non trùng điệp trong mây thật đặc biệt. Con đường dài trên 15...
Thung lũng hoa Bắc Sơn
Với bạt ngàn hoa trên nền những dẫy núi đá vôi hùng vĩ, thung lũng hoa Bắc Sơn đã đẹp lại còn thú vị hơn với những trang trí mùa...
Ải Chi Lăng
Với địa thế hiểm yếu, Ải Chi Lăng được coi là bức tường thành tự nhiên ngăn chặn các cuộc xâm lăng từ phương Bắc.
Mẫu Sơn
Mẫu Sơn được biết đến là khu nghỉ dưỡng từ thời Pháp thuộc, nằm ở tỉnh Lạng Sơn.

Ẩm thực Lạng Sơn Xem thêm

“Pẻng tải” - Món bánh đen sì, ngọt mà không ngấy của người Tày - Nùng
“Pẻng tải” (bánh gai) là món bánh quen thuộc không thể thiếu trên mâm cúng gia tiên của người Tày - Nùng (Lạng Sơn) dịp Rằm tháng...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Những món ăn hấp dẫn du khách của Lạng Sơn
Nếu có dịp đến Lạng Sơn, một tỉnh miền núi phía Bắc với những ngọn núi hùng vĩ, cảnh đẹp nên thơ, du khách sẽ bị choáng ngợp bởi...
Ngon khó cưỡng vịt quay mắc mật xứ Lạng
Thịt vịt vừa mềm, lớp da dai giòn quyện vị đặc trưng của mắc mật khiến vị Lạng Sơn trở nên khó quên hơn bao giờ hết.
Thưởng thức 5 món đặc sản nức danh đất Lạng Sơn
Lạng Sơn không chỉ có những ngọn núi hùng vĩ và những con đèo ngoạn mục, mà còn có một nền ẩm thực phong phú.

Trải nghiệm Lạng Sơn Xem thêm

Ảnh: Ngỡ ngàng vẻ yên bình ở làng đá nơi biên giới xứ Lạng
Chìm trong không gian của đá, làng đá Thạch Khuyên, xã Xuất Lễ, huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) mang vẻ đẹp nguyên sơ, yên bình nơi biên...
Lạng Sơn có thung lũng hoa lớn nhất Việt Nam
Được mở rộng diện tích gấp 5 lần so với năm 2017, Thung lũng hoa Bắc Sơn hiện có diện tích 20ha, là thung lũng hoa lớn nhất Việt...
Kinh nghiệm du lịch Lạng Sơn từ A đến Z
Làm thế nào để có một chuyến du lịch Lạng Sơn trọn vẹn? Hãy cùng tìm hiểu những gợi ý nhỏ sau đây:

Du lịch Lạng Sơn Xem thêm

Những kinh nghiệm du Lịch Bắc Sơn – Lạng Sơn không thể bỏ qua
Bắc Sơn – “Quê hương cách mạng, quê hương anh hùng” là cái tên không xa lạ trong các trang sử sách lừng lẫy của dân tộc, là huyện...
Điểm danh 4 "Vạn Lý Trường Thành" nổi tiếng của Việt Nam
Không cần đi đâu xa, 4 địa danh được coi là "Vạn Lý Trường Thành Việt Nam" cũng đẹp mê hồn, đủ sức cho bạn những trải nghiệm khó...
Mẫu Sơn trắng xóa trong băng giá
Nhiệt độ sáng 31/12 tiếp tục xuống âm một, băng trên đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn) kết dày hơn, tạo nhiều hình thù kỳ lạ.
Đến xứ Lạng, đừng bỏ qua những điểm dừng chân này
“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa/ Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh”, chỉ 1 câu ca dao mà đã nói lên nét đẹp của xứ Lạng.