Điểm đến

Ngôi chùa gần 2.000 tuổi, trung tâm Phật giáo cổ nhất Việt Nam

10:22 - 26/03/2019
Chùa Dâu ở Bắc Ninh là nơi khởi nguồn tín ngưỡng thờ Tứ pháp - bốn vị nữ thần tương ứng với các hiện tượng mây, gió, sấm, chớp.

Theo Cục Di sản Văn hóa, chùa Dâu (xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) được khởi dựng năm 187 và hoàn thành năm 226 ở vùng Dâu, thành Luy Lâu. 

Nơi đây được coi là trung tâm Phật giáo đầu tiên của Việt Nam và nơi khởi nguồn tín ngưỡng thờ Tứ pháp - 4 vị nữ thần hình thành từ sự kết hợp giữa Phật giáo Ấn Độ và tín ngưỡng dân gian của người Việt. 

Mặt trước chùa Dâu nhìn từ khoảng sân hướng ra đường quốc lộ 17. 

Điểm nhấn về kiến trúc của chùa Dâu là tháp Hòa Phong cao khoảng 17m nằm giữa sân. Toà tháp có kết cấu bằng gạch mộc nung thủ công. 

Năm 1313, dưới triều của vua Trần Anh Tông, trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi đã tu bổ chùa và cho xây dựng ngôi tháp 9 tầng, đến nay chỉ còn lại 3. Trên tầng hai của tháp có tấm bảng khắc ba chữ “Hòa Phong tháp”. 

Bên trái tòa tháp là tấm bia đá dựng năm 1738, bên phải là tượng cừu đá có từ 1.800 năm trước.

Bên trong tháp có bộ chuông khánh bằng đồng, đúc lần lượt vào năm 1793 và 1817. Khi xưa, trong dân gian lưu truyền câu thơ về tháp: “Dù ai đi đâu về đâu/ Hễ trông thấy tháp chùa Dâu thì về”.

Tháp Hoà Phong có 4 cửa vòm ở mỗi tầng. Tại các góc ở chân tháp có bệ thờ “Tứ vị Thiên Vương” với quan niệm đây là các vị thần cai quản bốn phương trời. Tượng làm từ gỗ phủ sơn, cao 1,6m và có niên đại từ thế kỷ 18.

Gian thiêu hương của chùa nằm ở chính giữa với bàn thờ đặt tượng Cửu Long, hành lang hai bên có tượng các vị Diêm Vương, Tam Châu Thái Tử và Mạc Đĩnh Chi. 

Chùa Dâu có kiến trúc theo lối “nội công ngoại quốc” với hai hành lang dài nối nhà tiền đường ở phía trước với hậu đường (còn gọi là nhà tổ hay nhà tăng) phía sau, tạo thành tổng thể hình chữ nhật bao lấy nhà thiêu hương, thượng điện và các kiến trúc khác ở giữa.

Tại nhà thượng điện, bục cao nhất của gian giữa đặt pho tượng bà Dâu hay nữ thần Pháp Vân, một trong Tứ Pháp, theo tín ngưỡng bản địa của người Việt kết hợp với Phật giáo Ấn Độ. Tứ Pháp gồm các nữ thần Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi và Pháp Điện tương ứng với các hiện tượng tự nhiên là mây, gió, sấm, chớp. 

Chất liệu tạo nên bộ tượng đến nay vẫn chưa có câu trả lời khoa học, chỉ dựa vào truyền thuyết là gỗ cây dung thụ. 

Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Hữu Toàn công bố trên tạp chí Di sản văn hóa năm 2006, dung thụ có thể là một loại cây không có thật với ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn. Chất liệu làm nên bốn bức tượng theo phỏng đoán là một cây cổ thụ trong chốn rừng thiêng.

Phía dưới Pháp Vân là tượng Kim Đồng và Ngọc Nữ ở hai bên đang thực hiện một điệu múa cổ xưa. Trong ảnh là chân dung pho tượng Ngọc Nữ có niên đại từ thế kỷ 18. 

Đặt trước tượng Pháp Vân là hộp đựng Thạch Quang, viên đá nằm trong thân cây dung thụ tạc nên tượng Tứ Pháp mà theo sự tích là hoá thân của con gái vị tăng sĩ Ấn Độ, Khâu Đà La và bà Man Nương người Luy Lâu, học trò của ông.

Tiền đường của chùa là nơi đặt tượng Hộ pháp, Bát bộ Kim Cương (trong hình), Đức Ông, Đức Thánh Hiền đa phần đều có niên đại từ thế kỷ 18. Vị trí tiền đường nằm trước mặt gian thiêu hương theo lối kiến trúc “nội công ngoại quốc”.

Hai dãy hàng lang song song với nhau, nối tiền thất và hậu đường, là nơi thờ Thập bát La Hán - 18 đệ tử đắc đạo của Phật đã tu đến cảnh giới La Hán.

Chân dung một bức tượng La Hán tại chùa Dâu. Hình tượng Thập bát La hán là chủ đề phổ biến trong nghệ thuật Phật giáo, xuất hiện nhiều nhất ở Trung Quốc và Việt Nam trong các tác phẩm điêu khắc, hội họa.

Khoảng sân chùa nhìn ra tháp Hòa Phong. Tại chùa còn lưu giữ khoảng 100 tượng thờ các loại, trong đó có nhiều tác phẩm được coi là mẫu mực của nghệ thuật điêu khắc cổ Việt Nam. Chùa Dâu là niềm tự hào của xứ Kinh Bắc xưa nay, đã được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2013.

Vườn tháp hiện có 8 tháp gạch là nơi yên nghỉ của các vị sư từng tu tại chùa, có niên đại từ thời Lê đến thời Nguyễn, khoảng từ thế kỷ 14 đến 19.

Phạm Dương, theo vnexpress.net

Tỉnh thành Bắc Ninh

Bắc Ninh
Bắc Ninh là nơi hội tụ của nhiều dấu tích văn hóa và tôn giáo lớn của người Việt xưa.

Điểm đến Bắc Ninh

Cổ tự trên đỉnh Lạn Kha
Một sớm cuối tuần, chúng tôi có dịp tham quan chùa Phật Tích (xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh). Ngôi chùa có lịch sử...
Chùa Bút Tháp, Bắc Ninh: Chạm khắc những nét kiến trúc độc đáo
Từ trung tâm Thủ đô Hà Nội đi qua cầu Vĩnh Tuy tới đường quốc lộ số 5. Đi tới gần ga Phú Thụy rẽ tay trái vào đường Ỷ Lan, tới...
Chùa Phật Tích - Nơi có tượng đức Phật bằng đá thời nhà Lý lớn nhất Việt Nam
Chùa Phật Tích xưa có tên là chùa Vạn Phúc Tự, là một trong những nơi được truyền bá Phật giáo sớm nhất từ Ấn Độ vào Việt Nam....
Văn Miếu vinh danh vùng Kinh Bắc
Vùng đất Kinh Bắc vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học và những người con thành danh khoa cử. Văn Miếu Bắc Ninh là nơi vinh...
Đền Bà Chúa Kho
Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh là một địa chỉ thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là những nhà kinh doanh vào mỗi dịp đầu năm và cuối...
Chùa Phật Tích
Tham quan những công trình kiến trúc và di vật cổ độc đáo thời Lý ở chùa Phật Tích, Bắc Ninh.
Làng tranh Đông Hồ
Làng Đông Hồ từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm tranh dân gian, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống.

Cẩm nang du lịch Bắc Ninh Xem thêm

10 làng quê Việt Nam đẹp cổ kính và nên thơ
Trải dài khắp mảnh đất hình chữ S, từ miền Bắc, miền Trung đến miền Nam, là những làng quê nổi bật với vẻ đẹp cổ kính và nên...
Mùa xuân thăm các di tích quốc gia đặc biệt ở miền quan họ
Miền quan họ Bắc Ninh nổi tiếng là vùng quê Kinh Bắc điển hình, nơi đây có rất nhiều di tích quốc gia đặc biệt không chỉ có lịch...

Ẩm thực Bắc Ninh Xem thêm

Bánh cuốn Mão Điền - món quà quê của người Kinh Bắc
Xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh không chỉ nổi tiếng là vùng đất hiếu học mà nơi đây còn được biết đến với món bánh...
Về Bùi Xá thăm làng nem truyền thống
Món nem với thương hiệu nem Bùi ở làng Bùi Xá, xã Ninh Xá, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh là đặc sản gia truyền được nhiều người ưa...
Thơm mát bánh tro Đình Tổ
Khi nhắc đến các loại bánh dân giã miền quê Bắc Bộ thì không thể không nhắc đến bánh tro. Bánh tro có ở nhiều nơi, mỗi nơi lại có...
 Bánh khúc đen làng Diềm - thức quà quen mà lạ
Làng Diềm hay còn làng Viêm Xá, thuộc xã Hòa Long, TP. Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh không chỉ được biết đến là nơi phát khởi những làn...
Tương Đình Tổ, món quà của người Kinh Bắc
Nằm ở bờ Nam sông Đuống, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh từ xưa đã nổi tiếng với làng tranh Đông Hồ và các di tích lịch sử văn hoá...
Bánh phu thê Đình Bảng - Đặc sản miền quan họ Bắc Ninh
Dẻo thơm gạo nếp, ngọt bùi hạt sen, giòn béo vị cùi dừa làm nên món đặc sản nổi tiếng vùng Kinh Bắc.
Những món ngon mang thương hiệu Bắc Ninh
Bắc Ninh nổi tiếng với những món ăn dân dã như nem Bùi, cháo thái Đình Tổ, bánh khúc làng Diềm…

Văn hóa Bắc Ninh Xem thêm

Hát trống quân Bùi Xá - “Quan họ thứ 2” của Bắc Ninh
Hát Trống Quân là hình thức sinh hoạt ca hát giao duyên rất phổ biến ở Bắc Bộ. Nhưng hát trống quân ở Bùi Xá lại được người dân...
Khu chợ nói "không dùng túi nilon" đầu tiên tại miền Bắc
Là một trong hai địa điểm hưởng ứng phong trào "Thanh niên hành động chống rác thải nhựa", lâu nay, Chợ Nhớn (TP Bắc Ninh, tỉnh...
Đất “cửi canh” Hồi Quan
Dân gian có câu: “Hồi Quan là đất cửi canh, rộn ràng sớm tối thoi đưa nhịp nhàng”. Trải qua bao thăng trầm cùng thời gian, sau...
Nỗ lực 'cứu' một di sản
Theo kế hoạch chỉ còn hơn 1 tháng nữa Hồ sơ nghề tranh dân gian Đông Hồ trình UNESCO công nhận là di sản phi vật thể cần bảo vệ...
Bắc Ninh: Lan tỏa nghệ thuật múa rối nước Đồng Ngư
Múa rối nước Đồng Ngư không chỉ độc đáo bởi những tích trò mà còn cuốn hút người xem bằng những làn điệu dân ca quan họ mượt mà,...
Đang gấp rút hoàn thiện hồ sơ vinh danh tranh dân gian Đông Hồ
Được coi là dòng tranh dân gian nổi tiếng bậc nhất Việt Nam, tranh Đông Hồ (huyện Thuận Thành, Bắc Ninh) đang được gấp rút hoàn...
Người giữ nét duyên quan họ cổ
Cụ Nguyễn Văn Đắc, thôn Duệ Đông (Thị trấn Lim, huyện Tiên Du) là một trong những nghệ nhân gắn bó một đời với dân ca quan họ Bắc...
Bắc Ninh thực hiện chính sách tôn vinh, đãi ngộ nghệ nhân quan họ
Bắc Ninh là địa phương đầu tiên và duy nhất trên cả nước thực hiện chính sách hỗ trợ hàng tháng cho các nghệ nhân; hỗ trợ kinh...
Tinh hoa gốm Phù Lãng
Làng Phù Lãng nằm bên bờ sông Cầu, thuộc huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, là làng gốm cổ truyền nổi tiếng của Kinh Bắc xưa.

Khách sạn Bắc Ninh Xem thêm

Khám phá "lâu đài cổ tích" Jungle House Bắc Ninh
Thoạt nhìn, bạn như lạc vào một lâu đài cổ tích bỏ hoang. Thực ra, Jungle house Bắc Ninh là điểm nghỉ dưỡng vô cùng lãng mạn, ấm...

Trải nghiệm Bắc Ninh Xem thêm

Bé gái Bắc Ninh xinh như thiên thần bên hoa sen
Trong những khoảnh khắc bên hoa sen tinh khôi, bé gái đến từ “quê hương quan họ” khiến người xem khó lòng rời mắt bởi sự đáng...
Về miền ký ức “bên kia sông Đuống”
Trải qua hàng trăm năm lịch sử và cả những thăng trầm của thời đại, sông Đuống vẫn “trôi đi, một dòng lấp lánh”, là địa danh...

Tin tức Bắc Ninh Xem thêm

Người dân làng đào Đình Bảng tất bật tuốt lá vụ Tết nguyên đán 2020
Chỉ còn hơn 1 tháng nữa là tới năm mới âm lịch, người dân làng đào Đình Bảng đang tất bật tuốt lá, chuẩn bị cho vụ đào đón Tết...
Liên hoan Du lịch Ẩm thực lần đầu tiên tổ chức tại Bắc Ninh
Tối 25/10, lễ khai mạc Liên hoan Du lịch - Ẩm thực lần đầu tiên được tổ chức tại vùng Kinh Bắc với nhiều hoạt động phong phú, đặc...
Nhiều hoạt động đặc sắc trong Liên hoan Du lịch - Ẩm thực Bắc Ninh 2019
Liên hoan Du lịch - Ẩm thực Bắc Ninh năm 2019 sẽ diễn ra từ ngày 25 – 27/10 trong khuôn viên Thư viện tỉnh Bắc Ninh với nhiều...
Ban lãnh đạo Vietcombank tham gia đoàn công tác cùng Bộ trưởng Tô Lâm thăm và tặng quà các đ/c thương binh tại Thuận Thành – Bắc Ninh
Ngày 30/8/2019, tại tỉnh Bắc Ninh, đồng chí Đại tướng Tô Lâm - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã tới thăm, tặng quà...
Bắc Ninh tổ chức Chương trình hát Dân ca Quan họ trên thuyền
Chương trình hát Dân ca Quan họ trên thuyền sẽ diễn ra vào lúc 20 giờ ngày 1/9 tại Khu vực Tượng đài Lý Thái Tổ và Công viên...
Phát động Cuộc thi ảnh du lịch Bắc Ninh với chủ đề “Nét đẹp miền Quan họ”
Sở Kế hoạch và Đầu tư Bắc Ninh phát động Cuộc thi ảnh du lịch năm 2019 với chủ đề “Nét đẹp miền Quan họ”, từ tháng 7/2019. ...
Khai mạc Ngày hội Làng nghề - Du lịch ASEAN 2019
Lễ khai mạc “Ngày hội Làng nghề - Du lịch ASEAN 2019” đã diễn ra tối 9/4, tại Bắc Ninh. Tham dự có đại diện Đại sứ quán CHDCND...
Vĩnh biệt "người nhà quê tài hoa” Nguyễn Phan Hách
Những ngày đầu năm nay, tin buồn đến với làng thi ca Việt Nam khi nhà thơ - nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo qua đời. Và những ngày cuối...
Khai hội Đền Đô 2019: Âm vang tiếng vọng cội nguồn
Sáng 19-4, tức ngày 15-3 Âm lịch, nhân dân phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh tưng bừng khai hội Đền Đô năm 2019 và...