Ẩm thực

Về Bùi Xá thăm làng nem truyền thống

06:37 - 26/09/2019
Món nem với thương hiệu nem Bùi ở làng Bùi Xá, xã Ninh Xá, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh là đặc sản gia truyền được nhiều người ưa chuộng.

Từ Hà Nội, theo quốc lộ 1A đến địa phận thành phố Bắc Ninh rồi rẽ vào đường 38 qua cầu Hồ (bắc trên sông Đuống) là đến vùng quê Ninh Xá, huyện Thuận Thành. Ven đường, chi chít những tấm biển hiệu “Nem Bùi”, “Nem Gia Truyền Bùi Xá”…

Những tấm biển đề “Đặc sản nem Bùi” san sát nhau trên đường 38

Đến vùng đất của nem, có thể cảm nhận được ngay mùi thơm của thính, mùi lá chuối lan tỏa khắp từ quốc lộ vào tới đường làng. Trò chuyện với người dân ở đây mới thấy, nếu người Đình Bảng, Từ Sơn tự hào với bánh phu thê như thế nào thì người Bùi Xá tự hào là cái nôi gia truyền của nem Bùi như thế ấy.

Dường như hai món đặc sản bánh phu thê và nem Bùi đã làm tôn thêm nét đẹp, sự phong phú trong ẩm thực của người Kinh Bắc. Đó không chỉ là những món ăn, mà còn là những nét văn hóa truyền thống có ý nghĩa lâu đời ở đây.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Đối năm nay 83 tuổi là một người đã gắn bó suốt hơn 60 năm với nghề làm nem. Tuy bây giờ không trực tiếp làm ra sản phẩm nữa, nhưng ông Đối chính là pho sử sống còn lại của làng. Trong căn nhà cổ với những câu đối sơn son thiếp vàng, nghệ nhân Nguyễn Văn Đối vui vẻ tiếp chúng tôi. Sau khi rít xong hơi thuốc lào từ chiếc điếu bát, ông kể: “Đến cháu gọi tôi bằng ông nội làm nem Bùi hiện nay đã là đời thứ tư theo nghề này rồi. Từ đầu thế kỷ 20, cha tôi và bác tôi đã chế biến một món ăn lạ trong các dịp có cỗ bàn, lễ hội của làng. Các cụ hồi ấy đã nghĩ ra cách thái nhỏ thịt mỡ, bì thành những sợi rồi cuốn với bánh đa để ăn”.

Sau đó cụ thân sinh ra ông Đối và các bậc cao niên trong làng đã nghĩ ra cách ngâm gạo, rang lên, rồi xay nhỏ bằng cối xay để tạo ra thính, rồi trộn với thịt thái sợi nhỏ để ăn. Nhưng chỉ có thịt trộn thính khi ăn sẽ rất ngán. Dần dần người ta thấy quanh làng có rất nhiều cây sung, mọi người hái lá sung tẻ và cuốn thử nem vào bên trong, chấm nước mắm ăn, ai cũng cảm thấy ngon hơn hẳn. Cứ thế, qua khoảng 100 năm, dần dân món nem Bùi đã hoàn thiện và có cách thức ăn tinh tế như ngày nay.

Ông Đối cho biết mình đã đi nhiều nơi, ăn thử và tìm hiểu về các loại nem ở ba miền bắc, trung, nam, nhưng không có bất kỳ loại nem nào giống ở làng Bùi Xá, duy nhất chỉ nem Phùng (Đan Phượng, Hà Nội) có vài nét hơi giống, nhưng cách làm, cách ăn với nước chấm cũng hoàn toàn khác.

Nghề làm nem Bùi ở đây có tính gia truyền và kế thừa rất tốt, từ những người thuộc thế hệ trước của ông Đối truyền lại cách làm. Đến thời ông Đối tiếp tục phát triển và hoàn thiện và từ những năm cuối thập niên 80, nghề làm Nem Bùi đã chính thức mang lại lợi nhuận kinh tế và trở thành nghề kiếm sống của nhiều người trong làng.

Đến nay ở Bùi Xá và vài thôn lân cận có khoảng 50 - 60 cơ sở chính sản xuất nem Bùi theo mô hình gia đình, tạo việc làm cho hàng trăm lao động ở địa phương. Ở Bùi Xá, cơ sở làm nem Bùi Tuấn Liên là điểm làm nem nổi tiếng nhất với nhiều cơ sở đặt tại xã Ninh Xá, Thuận Thành. Anh Tuấn và chị Liên cũng thuộc thế hệ thứ tư ở làng Bùi Xá làm món nem này.

Hút chân không túi nem

Chị Nguyễn Thị Liên cho biết, để làm món nem ngon và chuẩn Bùi Xá không hề đơn giản. Phải có bí quyết, sự yêu nghề và đặc biệt là tính cẩn thận, chuyên nghiệp. Đầu tiên phải chọn được thịt lợn tươi, ngon mới mổ, đặc biệt lợn quê nuôi theo hộ gia đình chứ không phải trang trại tập trung là ngon nhất. Sau đó phần thịt nạc và mỡ thái pha thành lát mỏng rồi băm nhỏ theo thớ thịt thành những sợi bằng sợi bún. Tiếp theo, bì lợn cũng thái sợi được đem hấp cách thủy cùng thịt khoảng 15 phút cho vừa chín tới. Gạo làm thính được ngâm trong nước ba tiếng đồng hồ rồi vớt ra cho khô, sau đó đem rang cho đến khi vàng đều. Sau đó, gạo rang tiếp tục được xay nhỏ, nhuyễn, mịn bằng máy. Thính và thịt hấp được trộn đều với nhau rồi nắm chặt thành những quả nem rồi bọc lá chuối bên ngoài. Đi kèm với nem luôn luôn phải có lá sung tẻ, lá đinh lăng non. Khi ăn có thể chấm nem cuốn lá sung với tương ớt hoặc nước mắm pha với tỏi, ớt, đường…

Những quả nem sau khi đã hoàn thiện chờ xuất đi các nơi

Nem Bùi sau khi sản xuất ra có thể để được từ 2 - 4 ngày, còn nếu đóng túi hút chân không thì để được đến hai tuần. 

Nghề làm nem rất vất vả, người dân phải dậy từ 3 giờ sáng để nhận mẻ thịt mới mổ, sau đó làm các công đoạn đến khoảng 7 - 8 giờ sáng hoàn thành để giao cho các đại lý bán buôn hoặc bán lẻ.

Mỗi cơ sở sản xuất theo hộ gia đình có thể làm được từ 400 - 500 quả nem/ngày. Với những cơ sở lớn nhiều nhân công như Tuấn Liên, Thảo Nhàn… thì con số đó là 1.500 - 2.000 quả/ngày. Đặc sản Nem Bùi đã được giao đi nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Theo nhandan.com.vn

Tỉnh thành Bắc Ninh

Bắc Ninh
Bắc Ninh là nơi hội tụ của nhiều dấu tích văn hóa và tôn giáo lớn của người Việt xưa.

Điểm đến Bắc Ninh

Đền Đô – nơi thờ tự Lý Bát Đế
Đền Đô (còn gọi là đền Lý Bát Đế) nay thuộc phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đền nằm cách thủ đô Hà Nội gần 20km...
Thăm Đình Bảng - một trong ba ngôi đình đẹp nhất Kinh Bắc
Với nhiều du khách mỗi khi đến thăm vùng đất cổ xinh đẹp Kinh Bắc, đình làng Đình Bảng là địa danh nhất định phải ghé...
Cổ tự trên đỉnh Lạn Kha
Một sớm cuối tuần, chúng tôi có dịp tham quan chùa Phật Tích (xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh). Ngôi chùa có lịch sử...
Chùa Bút Tháp, Bắc Ninh: Chạm khắc những nét kiến trúc độc đáo
Từ trung tâm Thủ đô Hà Nội đi qua cầu Vĩnh Tuy tới đường quốc lộ số 5. Đi tới gần ga Phú Thụy rẽ tay trái vào đường Ỷ Lan, tới...
Chùa Phật Tích - Nơi có tượng đức Phật bằng đá thời nhà Lý lớn nhất Việt Nam
Chùa Phật Tích xưa có tên là chùa Vạn Phúc Tự, là một trong những nơi được truyền bá Phật giáo sớm nhất từ Ấn Độ vào Việt Nam....
Văn Miếu vinh danh vùng Kinh Bắc
Vùng đất Kinh Bắc vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học và những người con thành danh khoa cử. Văn Miếu Bắc Ninh là nơi vinh...
Đền Bà Chúa Kho
Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh là một địa chỉ thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là những nhà kinh doanh vào mỗi dịp đầu năm và cuối...
Ngôi chùa gần 2.000 tuổi, trung tâm Phật giáo cổ nhất Việt Nam
Chùa Dâu ở Bắc Ninh là nơi khởi nguồn tín ngưỡng thờ Tứ pháp - bốn vị nữ thần tương ứng với các hiện tượng mây, gió, sấm,...
Chùa Phật Tích
Tham quan những công trình kiến trúc và di vật cổ độc đáo thời Lý ở chùa Phật Tích, Bắc Ninh.
Làng tranh Đông Hồ
Làng Đông Hồ từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm tranh dân gian, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống.

Ẩm thực Bắc Ninh Xem thêm

Bánh phu thê Đình Bảng - Ước mơ về cuộc sống gia đình hạnh phúc
Cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, người dân Bắc Ninh lại nô nức chuẩn bị những cặp bánh phu thê thơm ngon với mong ước cuộc sống sung...
Bánh cuốn Mão Điền - món quà quê của người Kinh Bắc
Xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh không chỉ nổi tiếng là vùng đất hiếu học mà nơi đây còn được biết đến với món bánh...
Về Bùi Xá thăm làng nem truyền thống
Món nem với thương hiệu nem Bùi ở làng Bùi Xá, xã Ninh Xá, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh là đặc sản gia truyền được nhiều người ưa...
Thơm mát bánh tro Đình Tổ
Khi nhắc đến các loại bánh dân giã miền quê Bắc Bộ thì không thể không nhắc đến bánh tro. Bánh tro có ở nhiều nơi, mỗi nơi lại có...
 Bánh khúc đen làng Diềm - thức quà quen mà lạ
Làng Diềm hay còn làng Viêm Xá, thuộc xã Hòa Long, TP. Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh không chỉ được biết đến là nơi phát khởi những làn...
Tương Đình Tổ, món quà của người Kinh Bắc
Nằm ở bờ Nam sông Đuống, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh từ xưa đã nổi tiếng với làng tranh Đông Hồ và các di tích lịch sử văn hoá...
Bánh phu thê Đình Bảng - Đặc sản miền quan họ Bắc Ninh
Dẻo thơm gạo nếp, ngọt bùi hạt sen, giòn béo vị cùi dừa làm nên món đặc sản nổi tiếng vùng Kinh Bắc.
Những món ngon mang thương hiệu Bắc Ninh
Bắc Ninh nổi tiếng với những món ăn dân dã như nem Bùi, cháo thái Đình Tổ, bánh khúc làng Diềm…

Trải nghiệm Bắc Ninh Xem thêm

Bé gái Bắc Ninh xinh như thiên thần bên hoa sen
Trong những khoảnh khắc bên hoa sen tinh khôi, bé gái đến từ “quê hương quan họ” khiến người xem khó lòng rời mắt bởi sự đáng...
Về miền ký ức “bên kia sông Đuống”
Trải qua hàng trăm năm lịch sử và cả những thăng trầm của thời đại, sông Đuống vẫn “trôi đi, một dòng lấp lánh”, là địa danh...

Cẩm nang du lịch Bắc Ninh Xem thêm

10 làng quê Việt Nam đẹp cổ kính và nên thơ
Trải dài khắp mảnh đất hình chữ S, từ miền Bắc, miền Trung đến miền Nam, là những làng quê nổi bật với vẻ đẹp cổ kính và nên...
Mùa xuân thăm các di tích quốc gia đặc biệt ở miền quan họ
Miền quan họ Bắc Ninh nổi tiếng là vùng quê Kinh Bắc điển hình, nơi đây có rất nhiều di tích quốc gia đặc biệt không chỉ có lịch...

Khách sạn Bắc Ninh Xem thêm

Khám phá "lâu đài cổ tích" Jungle House Bắc Ninh
Thoạt nhìn, bạn như lạc vào một lâu đài cổ tích bỏ hoang. Thực ra, Jungle house Bắc Ninh là điểm nghỉ dưỡng vô cùng lãng mạn, ấm...