Video Làng nghề Việt

Mộc mạc ngói âm dương Bắc Sơn

Những mái ngói rêu phong giữa núi rừng điệp trùng. Lớp ngói đã bạc màu qua bao thời gian, thăng trầm qua bao đời người, đó là thứ ngói âm dương mà đồng bào dân tộc Tày ở xứ Lạng không chỉ sử dụng mà còn gìn giữ cả nghề mà cha ông đã truyền lại.
18:50 - 01/04/2021

Nếu có dịp đến vùng cao phía Bắc, du khách dễ dàng bắt gặp những mái ngói cổ kính rêu phong đầy thi vị nằm trong thung lũng sâu hay giữa núi rừng điệp trùng. Vẻ đẹp mộc mạc ấy luôn hút hồn bao du khách lãng đãng ngao du khắp nơi cùng chốn. 

Lớp ngói bình dị ấy ẩn mình giữa làn khói bếp mỏng manh, giữa mây trời của đại ngàn, đã đi qua bao thời gian, đi qua bao đời người, để lại niềm thương nhớ nhiều da diết. Đó là mái ngói âm dương hay còn gọi là ngói máng. Gọi là mái âm dương là bởi khi lợp người ta xếp một viên ngửa và một viên úp. 

Nghề làm ngói âm dương truyền thống vẫn được duy trì từ bao đời nay ở thôn Long Hưng, xã Long Đống, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Dù là một công việc nặng nhọc đòi hỏi nhiều công sức mới cho ra lò những sản phẩm mộc mạc, nhưng  bà con dân tộc Tày nơi đây vẫn ngày ngày chăm chỉ và đều đặn làm ra từng viên ngói truyền thống mà cha ông đã truyền nghề. Dù nắng hay mưa người dân trong thôn vẫn miệt mài, lam lũ với nghề.

Ngói âm dương được làm từ nguồn đất sét ở ngay trên chính mảnh Bắc Sơn. Từng lớp đất được cắt mỏng để loại bỏ đá sỏi còn lẫn vào trong đất. Sau đó, sẽ được tưới nước ủ khoảng 20 ngày để đảm đảo độ dẻo quánh. Khi đất đã dẻo và mịn, người thợ sẽ đóng khuôn thành viên ngói.

Dù không thịnh hành như xưa nhưng nghề làm ngói âm dương vẫn duy trì ổn định ở Bắc Sơn. Bà con dân tộc Tày nơi đây vẫn lặng lẽ thổi hồn cho những viên ngói mộc mạc mà đậm nét văn hóa bản địa, giữ cho những lò ngói luôn đỏ lửa mỗi ngày để nghề quý của ông cha được nối tiếp đến mai sau.

Kinh nghiệm bỏ túi

- Thôn Long Hưng, xã Long Đống, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn cách thành phố Lạng Sơn hơn 80km, nơi có nghề làm ngói âm dương truyền thống của bà con người Tày.

- Đến nơi đây, du khách trực tiếp trải nghiệm nghề làm nên những viên ngói mỏng manh, thô mộc mà lại mang vẻ đẹp rất thơ nơi vùng cao. Đây không chỉ là một nghề mưu sinh mà còn là nét văn hóa trong bản sắc của đồng bào dân tộc Tày ở xứ Lạng.

- Đến Bắc Sơn, du khách còn được có khám phá nét đẹp của những ngôi nhà sàn với mái ngói âm dương rêu phong cổ kính và tới nhiều địa điểm du lịch tiêu biểu của mảnh đất cách mạng với cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn đã đi vào lịch sử của dân tộc.

Mời quý vị xem các chương trình Làng nghề Việt đã phát sóng tại đây./.

Video cùng chuyên mục