Tin tức

Người Thái Tây Bắc gửi gắm ước mong sức khỏe, bình an qua tục buộc chỉ cổ tay

12:37 - 06/07/2021
Tục buộc chỉ cổ tay được đồng bào Thái Tây Bắc gìn giữ, duy trì qua nhiều thế hệ để gửi gắm ước mong cho mọi người thân trong gia đình luôn có sức khỏe, bình an trong cuộc sống.

Đồng bào Thái ở Tây Bắc có nhiều nét văn hóa, phong tục tập quán đặc sắc. Trong đó phải kể đến tục buộc chỉ cổ tay - một trong những nét văn hóa tâm linh mang đậm tính nhân văn được đồng bào duy trì từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Người Thái quan niệm rằng, mỗi con người gồm có hai phần là hồn và xác. Hồn hình thành trên mường trời do bà mụ thứ nhất (bà con gọi là me bảu) cho vào khuôn đốt thành khí, xác hình thành dưới trần gian do vật chất cấu thành theo hình hài do bà mụ thứ 2 (bà con gọi là me nang) nặn ra.

Tục buộc chỉ cổ tay. Ảnh: Internet Hồn và xác kết hợp với nhau cùng song song tồn tại trong một thời gian nhất định, nếu xác mất hồn, hoặc hồn mất xác thì đều không còn sự sống. Hồn và xác rời khỏi nhau đều trở về với cội nguồn, hồn lên trời, còn xác thì xuống đất. Vì thế mà đồng bào mới có tục buộc chỉ vào cổ tay để giữ hồn ở lại với xác, để sự sống của con người được trường tồn.

"Người Thái cho rằng mỗi người có 80 hồn, 30 khuôn mang nả, 50 khuôn mang lằng. Tức là 30 hồn ở phía trước, 50 hồn ở phía sau, khi một số hồn này bay ra khỏi xác thì người sẽ sinh ốm đau, nếu bay hết thì sẽ chết, vì vậy người ta mới lấy chỉ buộc vào cổ tay để giữ hồn ở lại với xác, để đời sống tồn tại được lâu dài", ông Cà Văn Chung, hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam ở bản Co Pục, xã Chiềng Ngần, TP. Sơn La, tỉnh Sơn La cho biết.

Ngày xưa, tại các bản làng người Thái, hàng năm đều tổ chức lễ buộc chỉ cổ tay gọi là " Xú khuôn". Ngày nay lễ này không được tổ chức thường xuyên, nhưng tục buộc chỉ cổ tay thì vẫn được duy trì.

Theo ông Tòng Văn Hịa, người cao tuổi ở bản Mòng, xã Hua La, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La cho hay, người ta thường buộc chỉ trong các dịp gọi hồn, lễ cúng ốm đau, cầu thọ cho các cụ già, buộc chỉ tay cho trẻ nhỏ mới sinh, hoặc khi gia đình có người chết.

"Buộc chỉ tay, hay là buộc vía, buộc hồn bởi khi người ốm đau, thường yếu bóng vía, nên phải buộc hồn, vía lại để không cho ma tà làm hại. Hoặc khi có người thân trong gia đình mất thì sợ hồn vía người đang sống theo người đã khuất về mường trời, để không cho hồn bay phách lạc, vừa buộc chỉ vào tay vừa căn dặn nhau rằng buộc chặt, nắm chặt, ở nhà ăn cơm, trông nhà ăn cá…", ông Hịa cho biết thêm.

Buộc chỉ cổ tay không phải mê tín dị đoan, không bói toán, không nhất thiết phải làm lễ cúng, không tốn kém về thời gian cũng như vật chất và ai cũng có thể buộc được cho nhau kể cả lúc con người ta đang khỏe mạnh. Thường thì bố mẹ buộc cho con, thầy mo, thầy cúng buộc cho những người làm lễ, hoặc con cháu buộc cho ông bà cha mẹ lúc ốm đau, già yếu… với mong muốn người thân luôn được khỏe mạnh, bình an, thượng thọ. Tuy nhiên, chỉ buộc, cũng như lời khấn lúc buộc chỉ cho mỗi trường hợp, hoàn cảnh cụ thể sẽ khác nhau.

Nghi lễ buộc chỉ cổ tay. Ảnh: Internet Ví dụ như khi làm lễ cúng đầy cữ cho trẻ thì thầy cúng sẽ dùng chỉ đỏ, hay chỉ đen hoặc cả chỉ đỏ, đen hoặc chỉ trắng lẫn chỉ đen bện thành một sợi có màu sắc để buộc vào cổ tay, hay vào cổ cho bé, với lời khấn mong bé luôn khỏe mạnh, hay ăn chóng lớn.

Đối với người thường xuyên ốm đau, bệnh tật thì thầy cúng, cũng như anh em họ hàng thân thích đến dự lễ cúng, hay thăm hỏi thì sẽ cùng nhau buộc chỉ vào cổ tay cho người ốm, mỗi sợi chỉ buộc, mỗi lời cầu khấn của người khỏe mạnh sẽ là nguồn động viên, an ủi tinh thần rất cần thiết đối với họ lúc này.

Còn khi người thân có người mất thì anh em họ hàng, bạn bè thân hữu gần xa đến viếng chia buồn sẽ lấy sợi chỉ màu trắng trong khăn tang để buộc vào tay cho người thân của mình, cùng lời chia buồn sâu sắc nhất đối với người ở lại.

"Buộc tay trái cho bền, buộc tay phải cho chặt, khấn cho khỏe mạnh, lớn khôn, ma tà rủ chớ đi, buộc hồn, buộc vía ở nhà cùng con cháu. Chính vì thế, khi bị ốm đau, càng nhiều anh, em, họ hàng buộc cho thì người đó như được thêm nghị lực, trấn an tinh thần, sớm vượt qua ốm đau bệnh tật, hay lúc tang thương", bà Tòng Thị Binh, thầy cúng ở bản Mòng, xã Hua La, TP. Sơn La chia sẻ.

Tục buộc chỉ cổ tay mang nhiều ý nghĩa là vậy nên đồng bào Thái Tây Bắc, từ già đến trẻ mọi người đều rất trân trọng, coi đó như một tục lệ không thể thiếu trong đời sống tâm linh và được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Tòng Đức Anh / VOV Tây Bắc

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

 

Tin tức liên quan

 “Tết là hạnh phúc”: Chương trình đặc biệt chào Xuân 2023
“Tết là hạnh phúc”: Chương trình đặc biệt chào Xuân 2023

21/01/2023

Chương trình “Tết là hạnh phúc” do Truyền hình Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức thực hiện phát sóng vào ngày 30...

Mành trang trí, cành quả hồng, quả lựu hút khách ngày Tết
Mành trang trí, cành quả hồng, quả lựu hút khách ngày Tết

03/02/2021

Cành quả lựu, quả hồng, mành tre trang trí… là một số sản phẩm trang trí ngày Tết đang thu hút nhiều người...

Top 10 thành phố du lịch được yêu thích nhất thế giới
Top 10 thành phố du lịch được yêu thích nhất thế giới

05/12/2018

Châu Á có 6 đại diện nằm trong top 10 thành phố được viếng thăm nhiều nhất thế giới.

 Tạp chí hàng đầu Mỹ bình chọn 10 thành phố lớn tuyệt vời nhất thế giới
Tạp chí hàng đầu Mỹ bình chọn 10 thành phố lớn tuyệt vời nhất thế giới

14/10/2019

Tạp chí du lịch hàng đầu nước Mỹ Conde Nast Traveler mới đây công bố danh sách 10 thành phố lớn tốt nhất trên...

Người dân làng bánh đa nem Ngự Câu chạy đua làm hàng Tết
Người dân làng bánh đa nem Ngự Câu chạy đua làm hàng Tết

08/01/2023

Để phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2023, những ngày này, người làng nghề bánh đa nem ở Ngự Câu (xã An...

“Xóm heo đất” tất bật làm mèo cho thị trường dịp Tết Quý Mão
“Xóm heo đất” tất bật làm mèo cho thị trường dịp Tết Quý Mão

08/01/2023

Những ngày cuối năm, “xóm heo đất” tại Thanh Đa (huyện Phúc Thọ, Hà Nội) lại bận rộn hơn thường nhật để đảm...

Hà Nội: Hoa Tết tăng 5-10% do thời tiết thất thường
Hà Nội: Hoa Tết tăng 5-10% do thời tiết thất thường

30/12/2022

Năm nay, nhiều nhà vườn ở Hà Nội lo lắng “trượt” Tết vì thời tiết bất thường khiến những cánh đồng hoa đồng...

Loại quả hình “bàn tay Phật” tất bật vào vụ Tết Quý Mão 2023
Loại quả hình “bàn tay Phật” tất bật vào vụ Tết Quý Mão 2023

30/12/2022

Gần Tết, ở vùng đất bãi ven sông Đáy thuộc xã Đắc Sở (huyện Hoài Đức, Hà Nội) là những vườn phật thủ xanh...

Làng phát lộc “mất lộc” dịp Tết Nguyên đán năm nay
Làng phát lộc “mất lộc” dịp Tết Nguyên đán năm nay

26/12/2022

Những ngày này, cây phát lộc tại xã Minh Tân (Đông Hưng, Thái Bình) xuất hiện tình trạng héo úa, hư hỏng hàng...

Làng làm hương Lai Triều tất bật vào vụ Tết
Làng làm hương Lai Triều tất bật vào vụ Tết

26/12/2022

Những ngày cận Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, làng hương Lai Triều (xã Dương Phúc, huyện Thái Thụy, Thái Bình)...

Làng miến Cự Đà tất bật chuẩn bị hàng vào Tết
Làng miến Cự Đà tất bật chuẩn bị hàng vào Tết

13/01/2023

Hương vị của bát miến thơm ngon với sợi miến dai dai đã trở thành món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ của...

Khám phá vườn quýt lục bình khổng lồ tại Hưng Yên
Khám phá vườn quýt lục bình khổng lồ tại Hưng Yên

25/12/2022

Tại huyện Văn Giang (Hưng Yên) xuất hiện nhiều chậu quýt dáng lục bình khổng lồ độc đáo với giá thành khủng...