Tin tức

Tục kỉng ceng chẹ: Ngày diệt sâu bọ của người Dao đỏ Yên Bái

10:22 - 23/04/2021
Với mong muốn diệt trừ các loài sâu bọ gây hại cho cây trồng ngay khi còn nằm trong trứng, hàng năm đồng bào Dao đỏ Yên Bái có một ngày kỉng ceng chẹ - ngày diệt sâu bọ.

Ngày kỉng ceng chẹ (hay còn gọi là ngày kinh trập - diệt sâu bọ) của đồng bào Dao đỏ Yên Bái thường vào một ngày của tháng 2, tháng 3 âm lịch và phải là ngày kinh trập theo lịch của người Dao. 

Đồng bào nơi đây không ai còn nhớ tục kỉng ceng chẹ có từ bao giờ, mà chỉ biết rằng theo ông bà, tổ tiên xưa, bà con sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, phụ thuộc vào tự nhiên. Vì vậy có những năm sâu bọ bùng phát gây hại, ảnh hưởng nặng nề đến năng suất cây trồng. Chính vì lẽ đó mà đồng bào đã lập ngày kỉng ceng chẹ và được duy trì đến nay, với mong muốn cây trồng xanh tốt bội thu, không bị sâu bọ gây hại.  

Các loại hạt giống được chuẩn bị 

Theo bà Triệu Thị Tiếp ở thôn 2 Túc, xã Phúc Lợi, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái, đến ngày kỉng ceng chẹ, bà con phải chuẩn bị đầy đủ các loại hạt giống như ngô, lúa, bầu, bí, vừng, lạc, đậu, đỗ… và các hạt giống này được đưa vào chảo rang chín để sâu bọ gây hại cây trồng bị diệt trừ.
"Từ xa xưa người Dao đỏ chúng tôi đã có tục kỉng ceng chẹ. Ngày kỉng ceng chẹ thường phải dậy sớm hơn mọi khi và chuẩn bị đầy đủ những loại hạt giống gia đình thường hay gieo cấy cho vào chảo để rang với ý nghĩa diệt trừ các loại sâu bọ khi còn đang ở trong trứng để không có cơ hội bùng phát, gây hại cây trồng", bà Triệu Thị Tiếp cho biết.

Diệt trừ sâu bọ bằng cách rang chín các loại hạt giống Hạt giống sau khi được rang chín có thể ăn, vãi ra vườn rau, ruộng lúa để tiễn các loài sâu bọ. Tay vừa vãi hạt vừa nói “Hôm nay là ngày kỉng ceng chẹ, gia đình đã chuẩn bị đầy đủ hạt giống và cũng thực hiện xong việc diệt trừ sâu bọ. Vì vậy tôi xin tiễn các loài sâu bọ không được gây hại cho cây trồng của gia đình”. Sau khi thực hiện xong công việc này người phụ nữ mới cùng gia đình dùng bữa cơm sáng trước khi đi làm công việc đồng áng.

“Kỉng ceng chẹ thì không phải kiêng kỵ nghiêm ngặt như những ngày đại kỵ như thần sấm, thần gió hay ngày kiêng hổ. Ngày kỉng ceng chẹ  thì gia đình vẫn đi làm bình thường, nhưng trước khi đi làm thì nhất thiết phải riệt trừ sâu bọ tức là phải đem rang hết tất cả các loại hạt giống mà gia đình gieo trồng. Tục lệ này vẫn được gia đình, bà con hàng xóm thực hiện hàng năm”, chị Thiều Thị Sính, thôn Lũng Hà, xã Phúc Lợi, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cho biết thêm.

Hạt giống được rang chín

Ngày nay, khoa học kỹ thuật càng phát triển, đồng bào người Dao đỏ Yên Bái cũng đã biết áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong phòng trừ sâu bệnh gây hại, tăng năng suất, chất lượng cây trồng. Nhưng tục kỉng ceng chẹ vẫn được bà con người Dao nơi đây phát huy, như nhắc nhở con cháu biết về một phương thức bảo vệ cây trồng trước sự gây hại của các loài sâu bọ của đồng bào mình từ thủa xa xưa.

Thiều Nghiệp / VOV Tây Bắc

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

                                                                    

Tin tức liên quan

Khai mạc Giải Dù lượn đường trường Putaleng Việt Nam mở rộng lần thứ I tại Lai Châu
Khai mạc Giải Dù lượn đường trường Putaleng Việt Nam mở rộng lần thứ I tại Lai Châu

17/11/2022

Giải Dù lượn đường trường Putaleng mở rộng lần thứ nhất sáng nay (17/11) đã khai mạc tại điểm bay bản Sì Thâu...

Quảng Ninh đón đoàn khách quốc tế lớn nhất sau đại dịch
Quảng Ninh đón đoàn khách quốc tế lớn nhất sau đại dịch

16/11/2022

Sáng ngày 15/11, hơn 600 du khách Malaysia đến tham quan và trải nghiệm nhiều dịch vụ trên địa bàn tỉnh Quảng...

Ngôi đình nhỏ là trạm dừng chân của bộ đội, dân công thời chống Pháp được xếp di tích cấp tỉnh
Ngôi đình nhỏ là trạm dừng chân của bộ đội, dân công thời chống Pháp được xếp di tích cấp tỉnh

16/11/2022

Đình Làng Than ở xã Phong Dụ Thượng, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái vừa được đón nhận Bằng di tích lịch sử cấp...

Mộc Châu trở thành điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới
Mộc Châu trở thành điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới

15/11/2022

Khu du lịch quốc gia Mộc Châu (Sơn La) được vinh danh là Điểm đến thiên nhiên khu vực hàng đầu Thế giới 2022,...

Gia Lai khai hội 'Tuần lễ hoa dã quỳ - núi lửa Chư Đang Ya năm 2022'
Gia Lai khai hội 'Tuần lễ hoa dã quỳ - núi lửa Chư Đang Ya năm 2022'

15/11/2022

Lễ hội diễn ra từ ngày 11 - 17/11 đưa du khách thả hồn vào thiên nhiên tươi đẹp và khám phá những nét văn hoá...

Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới
Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới

12/11/2022

Thông tin từ Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ngày 12/11 cho biết: Giải thưởng Du lịch thế...

Cao nguyên Mộc Châu bốn mùa hoa trái
Cao nguyên Mộc Châu bốn mùa hoa trái

10/11/2022

Không chỉ nổi tiếng với những trang trại bò sữa, đồi chè xanh ngút ngàn, huyện Mộc Châu (Sơn La) còn được...

Người dân lội nước xem đua ghe Ngo đồng bào Khmer
Người dân lội nước xem đua ghe Ngo đồng bào Khmer

10/11/2022

Giải có 54 đội ghe Ngo đăng ký tham gia đến từ các tỉnh: Bạc Liêu, Cà Mau, Hậu Giang, Kiên Giang, Trà Vinh,...

Khánh Hòa tạm dừng hoạt động du lịch lặn biển tại một số khu vực trong vịnh Nha Trang
Khánh Hòa tạm dừng hoạt động du lịch lặn biển tại một số khu vực trong vịnh Nha Trang

09/11/2022

Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch tổng thể phục hồi vịnh Nha Trang đến năm 2030. Mục tiêu...

Thắng cảnh Hòn Cau là di tích cấp tỉnh Bình Thuận
Thắng cảnh Hòn Cau là di tích cấp tỉnh Bình Thuận

08/11/2022

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận vừa có quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với thắng cảnh Hòn Cau ở xã...

Rộn ràng Bình Liêu mùa lúa chín
Rộn ràng Bình Liêu mùa lúa chín

08/11/2022

Đến hẹn lại lên - Khi lúa trên các thửa ruộng bậc thang chín vàng cũng là lúc du khách nô nức về Bình Liêu,...

Thả hồn cùng 'Sắc thu Ba Bể'
Thả hồn cùng 'Sắc thu Ba Bể'

08/11/2022

Hồ Ba Bể (thuộc huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn) được ví như "Viên ngọc xanh giữa núi rừng". Mỗi mùa có một vẻ đẹp...