Tin tức

Ý nghĩa nghi thức 'cột tay' của người Khmer

09:38 - 12/05/2021
Với khoảng 1,3 triệu người, bà con Khmer sinh sống tập trung chủ yếu ở một số tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đan xen với các dân tộc Kinh, Hoa, Chăm. Tuy nhiên, đồng bào vẫn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng của dân tộc mình thông qua các phong tục, tập quán, nghi thức, lễ hội… Trong đó, nghi thức “cột tay” là một trong những phong tục độc đáo, không chỉ diễn ra trong cuộc sống thường nhật mà xuất hiện ở hầu hết các nghi lễ của người Khmer.

Không biết xuất hiện từ khi nào, nhưng nghi thức “cột tay” đã quá đỗi quen thuộc với người Khmer. Trong sinh hoạt hàng ngày, khi muốn cầu chúc điều tốt lành cho ai, họ thường lấy sợi chỉ cột vào cổ tay người đó rồi mới chúc.

Theo ông Huỳnh Suông ở ấp Bà Côi, xã Đôn Châu, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh, “sợi chỉ” vốn là một vật dụng bình thường nhưng trong văn hóa Khmer lại mang nhiều ý nghĩa, ẩn chứa cả niềm tin, sự may mắn, lời răn dạy của các thế hệ người Khmer để cùng hướng đến ấm no, hạnh phúc, bình an, viên mãn trong cuộc sống. 

Điều quan trọng là chỉ có các nhà sư, À cha và người lớn tuổi mới có thể cột tay cho người trẻ, vì thế người trẻ không thể cột tay cho người lớn tuổi được.

Cột tay là một trong những nghi thức không thể thiếu trong lễ cưới của người Khmer

"Cột chỉ tay là một trong những phong tục của đồng bào Khmer chúng tôi, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Việc cột chỉ tay cho đôi vợ chồng mới cưới, cột chỉ tay cho gia chủ khi xây nhà mới hoặc mỗi nghi lễ cột chỉ tay khác thì mục đích của nó là muốn khẳng định điều 'mới mẻ'. Còn về sử dụng cột chỉ tay màu đỏ hay màu trắng là tùy thuộc vào quan niệm và tín ngưỡng của bà con từng địa phương", ông Huỳnh Suông nói.

Còn À cha Sơn Rết ở ấp Phù Ly 1, xã Đông Bình, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long cho biết, vốn mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp, tục cột tay gắn liền với cuộc sống đời thường của người Khmer. Dù là chuyện vui hay chuyện buồn, từng nghi lễ, người Khmer đều thực hiện nghi thức cột tay.

"Theo truyền thống của đồng bào Khmer. Đứa trẻ sinh ra tròn 1 tháng hoặc thôi nôi cũng thực hiện nghi thức cột chỉ tay, sợi chỉ này cột tay với mong muốn cho trẻ mau ăn chóng lớn, tránh những điều xấu, ngủ hay giật mình khóc… Bên cạnh đó, khi gia đình có việc vui như mua xe mới thì bà con cũng thực hiện nghi thức cột chỉ tay mong cho mọi thứ đều an lành, đàn ông thì cột chỉ tay trái, còn phụ nữ thì cột chỉ tay phải", À cha Sơn Rết chia sẻ.

Hay như trong lễ cưới của người Khmer, nghi thức cột tay được thực hiện rất trang trọng. Trong không khí tưng bừng, vui nhộn, cha mẹ hai bên tiến hành cột tay cho đôi trẻ với ý nghĩa chúc phúc và cầu mong cho may mắn, hạnh phúc đến với vợ chồng mới. 

Sau đó, họ hàng hai bên cũng đến cột tay chúc mừng cùng với những món quà, hay tiền và không quên những lời chúc trăm năm hạnh phúc, con cháu đầy đàn. Lúc này, chỉ cột tay là biểu tượng cho sự gắn kết đôi vợ chồng, với hy vọng họ sẽ sống hạnh phúc bên nhau đến răng long đầu bạc… 

À cha Thạch Khen ở ấp Đại Mông, xã Phú Cần, huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh cho biết thêm: "Thông thường, nghi thức cột chỉ tay cho cô dâu chú rể cần phải có cả 2 loại chỉ màu trắng và màu đỏ hòa quyện vào nhau, hai màu này tượng trưng cho tình yêu trong sáng và ý chí quyết tâm xây dựng gia đình hạnh phúc của đôi vợ chồng mới".

Nghi thức cột tay trong lễ cưới của người Khmer

Ngày nay, khi xã hội phát triển, cùng với trình độ, nhận thức của bà con Khmer cũng được nâng lên, nên những khi đau ốm, bà con cũng đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, điều trị và tiếp cận với nền y học hiện đại. 

Tuy nhiên, theo tín ngưỡng tâm linh của người Khmer, bên cạnh việc đi bệnh viện, bà con vẫn đến chùa hay thỉnh các sư về nhà để tụng kinh cầu an, xối nước và cột tay cho mình. Khi đó, “chiếc vòng chỉ” không những như một vị thần hộ mệnh, mà còn như liệu pháp tinh thần làm cho người bệnh nhẹ nhàng hơn vì họ tin rằng họ sẽ mau chóng khỏi bệnh. 

Về góc độ này, À cha Sơn Rết ở ấp Phù Ly 1, xã Đông Bình, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long tâm niệm: "Ở xóm tôi có trường hợp gia đình nào có chuyện buồn, chuyện không may xảy ra hoặc là trong gia đình có người bệnh vừa xuất viện thì cũng thực hiện nghi thức cột chỉ tay và cầu nguyện, có thể thực hiện trong 1 ngày hoặc 3 ngày, với mong muốn mọi điều an lành, hạnh phúc".

Trong nghi thức cột tay của người Khmer, “sợi chỉ” đã trở thành một biểu tượng thiêng liêng có giá trị tinh thần rất lớn đối với tín ngưỡng của bà con, nó không chỉ xuất hiện trong những nghi lễ mang tính chất vui vẻ, mà còn được thực hiện trong những thời điểm bà con gặp phải những chuyện không may. 

Vì bà con tin rằng, “chiếc vòng chỉ” đó sẽ mang lại sự may mắn, bình an, hạnh phúc… cho bản thân và gia đình mình. Đây được xem là một nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer, góp phần tô đậm thêm nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Ngọc Tươi / VOV ĐBSCL

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

Tin tức liên quan

Áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh thêm
Áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh thêm

04/08/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hồi 1 giờ ngày 4/8, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào...

Sáng 4/8, Việt Nam ghi nhận 4.271 ca mắc COVID-19
Sáng 4/8, Việt Nam ghi nhận 4.271 ca mắc COVID-19

04/08/2021

Bộ Y tế cho biết, sáng 4/8, Việt Nam ghi nhận thêm 4.271 ca mắc COVID-19 tại 17 tỉnh, thành phố, trong đó...

Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, chiều tối có mưa rào và dông vài nơi
Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, chiều tối có mưa rào và dông vài nơi

04/08/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 4/8, khu vực Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay...

Ngày 3/8, Việt Nam có 8.429 ca mắc COVID-19, TP.HCM 4.171 ca
Ngày 3/8, Việt Nam có 8.429 ca mắc COVID-19, TP.HCM 4.171 ca

03/08/2021

Thông tin từ Bộ Y tế cho biết, tối 3/8, Việt Nam ghi nhận thêm 4.851 ca mắc COVID-19, nâng tổng số ca mắc...

Việt Nam nhận 415.000 liều vaccine phòng COVID-19 do Chính phủ Anh trao tặng
Việt Nam nhận 415.000 liều vaccine phòng COVID-19 do Chính phủ Anh trao tặng

03/08/2021

Sáng 3/8/2021, tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, ông David McNaught, Tham tán Đại sứ quán Vương quốc Anh...

Sáng 3/8, Việt Nam ghi nhận 3.578 ca mắc COVID-19
Sáng 3/8, Việt Nam ghi nhận 3.578 ca mắc COVID-19

03/08/2021

Bộ Y tế cho biết, sáng 3/8, Việt Nam ghi nhận thêm 3.578 ca mắc COVID-19, trong đó TP.HCM 1.998 ca. Tính...

Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ có mưa
Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ có mưa

03/08/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 3/8, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có nắng nóng...

Tin áp thấp nhiệt đới trên biển Đông: Có khả năng mạnh lên thành bão
Tin áp thấp nhiệt đới trên biển Đông: Có khả năng mạnh lên thành bão

03/08/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, tối 2/8, vùng áp thấp trên vùng biển phía Nam tỉnh Quảng...

Ngày 2/8, Việt Nam ghi nhận thêm 7.455 ca mắc COVID-19, riêng TP.HCM 4.264 ca
Ngày 2/8, Việt Nam ghi nhận thêm 7.455 ca mắc COVID-19, riêng TP.HCM 4.264 ca

02/08/2021

Bộ Y tế cho biết, tối 2/8, Việt Nam ghi nhận thêm 4.254 ca mắc COVID-19, nâng tổng số mắc trong ngày lên...

Pháp dự kiến đón 50 triệu khách du lịch nước ngoài trong năm nay
Pháp dự kiến đón 50 triệu khách du lịch nước ngoài trong năm nay

02/08/2021

Bộ trưởng Bộ Du lịch Pháp Jean-Baptiste Lemoyne ngày 1/8 cho biết, nước này hy vọng sẽ đón 50 triệu khách du...

Hawaii 'chật vật' vì quá đông khách du lịch
Hawaii 'chật vật' vì quá đông khách du lịch

02/08/2021

Trái ngược với những điểm đến kiệt quệ vì vắng khách, chính quyền Hawaii đang phải nghĩ cách để giảm lượng...

Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi thư tới lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch Covid-19
Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi thư tới lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch Covid-19

02/08/2021

Trong thư, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Đảng, Nhà nước trân trọng, biểu dương và đánh giá...