Ẩm thực

Tẩu khía - Món ăn quen thuộc của người Mông trên cao nguyên đá Hà Giang

05:35 - 17/01/2020
Cao nguyên đá Hà Giang không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh hùng vĩ, hoang sơ, những cánh đồng hoa tam giác mạch xen lẫn trong những mỏm đá tai mèo, mà còn được biết đến bởi nền ẩm thực dân tộc gắn liền với nếp sống sinh hoạt hàng ngày của bà con. Ngoài mèn mén, cháo lảo, đậu xị... thì tẩu khía, tức món đậu gừng cũng là món ăn đặc trưng của đồng bào.

Là vùng đất khan hiếm nước, nên bà người Mông ở Quản Bạ (Hà Giang) phần lớn chỉ trồng ngô, đậu tương và xen lẫn gừng trên những nương ngô vừa để bán vừa để phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày. Chính từ những nguyên liệu có sẵn đó mà không biết từ bao giờ món Tẩu Khía đã được bà con sáng tạo chế biến trở thành món ăn quen thuộc.

Để làm tẩu khía phải có những nguyên liệu chính như thịt ba chỉ, hoặc tóp mỡ thịt lợn đen. Ngoài ra, hai nguyên liệu không thể thiếu trong món ăn này chính là gừng và hạt đậu tương đã được chọn lựa kỹ càng và ủ cho mọc mầm dài khoảng 3 - 4 cm, giúp tạo nên hương vị rất riêng của món tẩu khía. 

Nói về cách làm món Tẩu Khía, Bà Hầu Thị Chấu ở xã Thanh Vân, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang cho biết: “Người Mông ở nông thôn vất vả lắm, cả năm mới có được con lợn mổ ăn Tết thì để lại tóp mỡ nấu món tẩu khía. Để nấu Tẩu Khía cần rán tóp mỡ vàng rồi múc ra. Gừng đem rửa sạch, giã nát rồi vắt hết nước đi để khi nấu sẽ không có vị đắng, sau đó đem xào qua. Đậu tương mua về phải ủ khoảng 1 tuần đến khi nảy mầm dài 3 - 4cm thì rửa sạch vỏ đem xào cùng gừng và tóp mỡ, cho gia vị đậm một chút để ăn được quanh năm, nhất là khi đi làm nương, ăn với mèn mén thì rất là ngon”.

Tẩu khía sau khi chế biến xong thường được múc ra cho vào một cái chum nhỏ, nhà nào có tủ lạnh thì bảo quản trong tủ lạnh dùng để ăn dần. Món tẩu khía khi nấu cần rất nhiều mỡ, đặc biệt không được để nước rơi vào trong hộp đựng tẩu khía, vì nếu có nước sẽ làm món ăn này mau chóng bị mốc, bị hỏng. Khi ăn chỉ cần múc ra đảo lại cho nóng rồi ăn cùng mèn mén hay xôi rất thơm và ngon. Vì là món ăn ngon lại bảo quản được lâu nên mỗi lần làm, bà con thường làm nhiều để có thể ăn quanh năm. 

Bà Hầu Thị Chấu cho biết thêm: “Bây giờ bà con người Mông cũng có điều kiện hơn, nhưng vẫn không thể thiếu được món tẩu khía này. Ăn thịt nhiều cũng ngán, còn món tẩu khía ăn quanh năm được. Có gia đình thích ăn tẩu khía, khi mổ lợn Tết thì ăn hết tẩu khía rồi mới ăn thịt, người già người trẻ đều thích ăn. Có gia đình có thời gian họ còn làm tẩu khía để bán nữa, ai cũng thích ăn”.

Tẩu Khía thường được bà con người Mông ở Quản Bạ làm ăn nhiều vào mùa đông, vì có vị cay nồng của gừng, giúp làm giảm bớt đi cái lạnh ở vùng cao.

Dù là món ăn chưa thật sự được nhiều người biết đến, nhưng khi đã ăn thì ai cũng muốn mua về để làm quà biếu cho anh em, bạn bè cùng thưởng thức. Anh Nguyễn Hải Quân, quê ở Bình Định lần đầu được ăn món tẩu khía của đồng bào Mông ở Hà Giang cho biết món tẩu khía thực sự rất ngon, nó có vị cay cay của gừng, giòn, bùi của hạt đậu tương hòa cùng vị ngậy béo của tóp mỡ tạo nên một hương vị vô cùng hấp dẫn trong món ăn này, nếu ai đã một lần được thưởng thức thì sẽ không thể nào quên. Đặc biệt, gừng còn giúp người ăn giữ ấm cơ thể trong cái lạnh thấu da thịt mùa đông ở vùng cao.

“Đây là lần đầu tiên tôi được ăn món Tẩu Khía của bà con người Mông ở đây, rất ngon và đặc biệt, nhất là khi ăn kèm với xôi nếp. Tôi cũng mua một ít để mang về giới thiệu cho bạn bè ăn thử. Món này rất hợp ăn vào những ngày trời lạnh như thế này”.

Đến với cao nguyên đá Hà Giang, ngoài khám phá vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ nơi mảnh đất địa đầu của Tổ Quốc, đừng quên thưởng thức các món ẩm thực dân tộc của bà con người Mông nơi đây, trong đó có món tẩu khía để cảm nhận sự phong phú trong cuộc sống sinh hoạt của đồng bào./.

                                                                            Vàng Lan/VOV Tây Bắc

Tỉnh thành Hà Giang

Hà Giang
Hà Giang là tỉnh địa đầu cực Bắc, nổi tiếng về địa hình núi non hùng vĩ.

Điểm đến Hà Giang Xem thêm

Hoàng Su Phì
Hoàng Su Phì là huyện vùng cao Hà Giang, có cảnh quan ruộng bậc thang hùng vĩ.
Núi Đôi Quản Bạ
Núi Đôi, Quản Bạ nằm bên quốc lộ 4C, là điểm đến đầy sức hút trên cao nguyên đá Hà Giang.
Cao nguyên đá Đồng Văn
Với cảnh quan kỳ vĩ, cao nguyên đá Đồng Văn là một thắng cảnh không thể bỏ qua khi đến Hà Giang.
Thác Tiên thiếu nữ mộng mơ
Đến với Hà Giang, du khách yêu thích khám phá thiên nhiên không thể bỏ qua chuyến hành trình chiêm ngưỡng và trải nghiệm vẻ đẹp...
Chợ phiên Du Già
Chợ phiên vùng cao là điểm đến hấp dẫn đối với du khách vì ở đây họ được trải nghiệm rõ nhất sự độc đáo và đa dạng sắc màu văn...
Mê cung đá - Điểm hẹn tình yêu
Mê cung đá là kiệt tác của thiên nhiên thuộc xã Lũng Pù và Khâu Vai (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang) có kiến tạo độc đáo về mặt địa...
Hồ Thầu - cung đường du lịch trải nghiệm ấn tượng
Cảnh sắc và thiên nhiên hoang dã cùng nét đẹp văn hóa của người Dao đỏ là những điểm nhấn để xã Hồ Thầu (Hoàng Su Phì) thu hút du...
Khám phá bí mật về dinh thự 150 tỷ của vua Mèo
Cách thành phố Hà Giang 130 km về phía bắc, dinh thự nhà Vương ở xã Sà Phìn (huyện Đồng Văn) là một công trình kiến trúc tinh...
“Hồ treo” Sà Phìn
“Hồ treo” Sà Phìn thuộc xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Trên hành trình du lịch tới cột cờ Lũng Cú theo hướng từ huyện...

Ẩm thực Hà Giang Xem thêm

Đặc sắc ẩm thực vùng cao
Trải nghiệm văn hóa ẩm thực vùng cao phía Bắc là một trong những nét hấp dẫn du khách đến với vùng cao.
Tẩu khía - Món ăn quen thuộc của người Mông trên cao nguyên đá Hà Giang
Cao nguyên đá Hà Giang không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh hùng vĩ, hoang sơ, những cánh đồng hoa tam giác mạch xen...
Vị đại sứ yêu thích món thắng cố, đặc sản của người H'mông
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink thích thú thưởng thức món thắng cố và các đặc sản nổi tiếng của Hà Giang.
Măng cuốn thịt
Măng cuốn thịt là một trong những món ăn hấp dẫn du khách tới Hà Giang. Khi ăn một miếng măng cuốn thịt, thực khách sẽ cảm nhận...
Bánh cuốn 'kỳ lạ' chan với nước lèo: Bán 60 năm tít trên cao nguyên đá
Du khách đến phố cổ Đồng Văn sẽ phải ghé quán bánh cuốn độc đáo, lâu đời và đắt khách nhất Hà Giang.
Đậm đà bánh chuối Rằm tháng Bảy
Sau tết Nguyên đán thì Rằm tháng Bảy là ngày tết lớn thứ hai của nhiều dân tộc. Đối với người Tày ba Phương (Phương Thiện, Phương...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Phải lòng món bánh tam giác mạch Hà Giang
Hà Giang mùa hoa tam giác mạch đã trở nên nổi tiếng thế nhưng ít ai biết rằng sau những mùa hoa quyến rũ Hà Giang còn có đặc sản...
Xôi ngũ sắc - món ăn đậm nét Hà Giang
Với hình thức bắt mắt, độ dẻo thơm khó lẫn khiến xôi ngũ sắc trở thành món ăn làm nên bản sắc cho người Tày ở Hà Giang. Nhắc tới...

Trải nghiệm Hà Giang Xem thêm

Vẻ đẹp của những cung đường đèo, dốc trên cao nguyên đá
Vẻ đẹp của cao nguyên đá Hà Giang không chỉ có những mùa hoa nở lãng mạn, mộng mơ, mà còn ở những cung đường hùng vĩ, gập ghềnh,...
Rời thành phố chật chội để sống bình yên tại Nặm Đăm, Hà Giang
Nặm Đăm là một địa điểm còn khá nguyên sơ ở Hà Giang. Tại đây còn nhiều nhà trình tường truyền thống, có khu chế biến dược liệu,...
Cao nguyên đá Hà Giang đẹp ngỡ ngàng trong tiết thu
Đành rằng mùa nào Hà Giang cũng rất đẹp, nhưng lên cao nguyên đá những ngày mùa thu này, người ta vẫn cứ say một thứ tình rất...
Những mùa hoa trên cao nguyên đá Hà Giang
Trên vùng đất tưởng chỉ có núi, đèo, dốc, đá tai mèo lởm chởm và sự khắc nghiệt của thiên nhiên, ta vẫn gặp những mùa hoa rực rỡ,...
Hành trình đặc biệt trên cao nguyên đá Hà Giang
Phong tục và bản sắc là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của vùng đất xa xôi, đi lại khó khăn và thử thách...
Những điều tuyệt vời ở chợ phiên vùng cao Mèo Vạc
Bạn hòa mình vào chợ phiên Mèo Vạc. Chả cần quen thân hay không nhưng mua bán xong mời nhau chén rượu, vậy là thành bạn.
Chinh phục đỉnh Chiêu Lầu Thi - "Đặc sản" thiên nhiên ban tặng
Nếu bạn là người ưa mạo hiểm, thích độ cao và những cung đường offroad thì Chiêu Lầu Thi sẽ là một địa danh mới mà bạn cần bổ...
Kiệt tác nghệ thuật giữa núi rừng
Một kiệt tác nghệ thuật không vẽ bằng bút, sáp màu mà được “vẽ” bằng sức lao động và khả năng sáng tạo vô tận của người nông dân....
Mùng 1 Tết Canh Tý 2020: Du xuân lên cao nguyên đá xem 'đá nở hoa'
Mùa xuân khoác lên khắp nẻo cao nguyên đá Hà Giang những tấm áo rực rỡ sắc màu, khiến cho người khách du xuân không khỏi ngỡ...

Cẩm nang du lịch Hà Giang Xem thêm

Những địa danh Việt Nam nổi tiếng qua phim ảnh
Đất nước Việt Nam có nhiều danh thắng đẹp và nổi tiếng. Và còn đẹp hơn qua góc nhìn của các bộ phim điện ảnh.
Việt Nam: 7 mốc biên giới đáng chinh phục
Các cột mốc biên giới sau thường nằm trong lịch trình chinh phục của các phượt thủ đam mê thử thách.
8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi
Những con đèo miền Bắc gây ấn tượng bằng những khúc tay áo liên tục cùng cảnh quan hùng vỹ.

Khách sạn Hà Giang Xem thêm

Các homestay ở Du Già rất cần được "tiếp sức"
Khoảng 2 năm trở lại đây, xã Du Già (Yên Minh) đã trở thành địa chỉ quen thuộc đối với du khách quốc tế mỗi khi tới thăm vùng...