Điểm đến

Bản Tày trong thành phố

15:29 - 06/08/2020
Thái Hải là một bản của người Tày ở thành phố Thái Nguyên. Tại đây, các phong tục, tập quán sinh hoạt truyền thống được giữ gần như nguyên vẹn, trở thành điểm độc đáo, thu hút khách du lịch.

Sinh hoạt trong bản mang đậm tính cộng đồng 

Trong cuộc sống hiện đại, việc giữ được bản sắc văn hóa của dân tộc thiểu số là một thách thức lớn. Văn hóa ở đây là giữ gìn tiếng mẹ đẻ, trang phục, dân ca, phong tục tập quán... Những nét văn hóa này dường như đang bị mai một dần, nhất là ở lớp trẻ. Vậy nhưng tại Thái Hải - một bản của người Tày ở thành phố Thái Nguyên, các phong tục, tập quán sinh hoạt vẫn giữ gần như nguyên vẹn. Đó cũng chính là điểm độc đáo, thu hút khách du lịch.

Mặc dù nằm giữa hai thành phố là Thái Nguyên và Sông Công của tỉnh Thái Nguyên, nhưng Thái Hải vẫn mang đậm chất bản Tày. Các gia đình trong bản đều làm chung, ăn chung trong một ngôi nhà lớn, vừa là nơi họp bản, vừa làm nơi đón khách. Đêm về, họ ngủ trên những ngôi nhà sàn riêng biệt. Mọi việc lớn như dựng vợ gả chồng, sinh con đẻ cái hay lo cho các cháu đi học đại học của từng nhà nhưng đều được cả bản cùng lo từ kinh phí đi lại, học phí, ăn ở... Tùy vào lứa tuổi và khả năng, mọi người cùng làm việc hết sức tự giác. Trong bản, nhà thì làm thuốc, nhà nấu rượu, nhà sao chè, nhà thực hành nghi lễ Then... 

Bà Nguyễn Thị Thanh Hải – Trưởng bản Thái Hải, cho biết: "Người Tày mình, anh chị em ruột ở cùng nhau mấy đời đều được, nuôi nhau được. Ai không còn vợ, còn chồng thì con cháu phụng dưỡng, không có tỵ nạnh nhau. Phong tục ở đây là vậy. Bao bọc nhau trong nhà, cả bản cũng vậy. Một người chỉ làm được một việc thôi. Người thì nuôi trâu giỏi, người chăn lợn giỏi, người giao tiếp bên ngoài xã hội giỏi, về ăn chung với nhau, dạy nhau làm ăn. Cái bồ thóc nhà mình, nhà có mười đứa chỉ làm đầy được một phần, nhưng khi các con cháu lớn lên, có được đến hai mươi đứa, bồ thóc sẽ to hơn. Bảo ban, yêu thương nhau, không phân biệt đứa được học hành hay đứa nuôi gà hơn thằng chăn lợn."

Phụ nữ nhận phần việc nhẹ nhàng, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo

Người nào làm việc nấy

Bao quanh bản là đồi cây, giữa bản có hồ rộng, hai bên đường vào bản rặng hóp xanh mát. Đặc biệt, nơi đây có hơn 30 ngôi nhà sàn có tuổi đời ngót nghét trăm năm. Các ngôi nhà sàn này đều được chuyển từ khu ATK Định Hóa Thái Nguyên và được phục dựng nguyên bản lại với mục đích gìn giữ và bảo tồn. 

Nhà sàn có cấu trúc khung xuyên toang, lợp mái lá cọ, có bàn thờ thổ tiên ở gian trang trọng nhất và bếp lửa ngay lối cửa vào nhà. Sàn nhà bằng dát thân cây mai thoáng mát. Các gian phòng được bố trí theo đúng vai trò, lứa tuổi trong gia đình truyền thống dân tộc Tày. Các gia đình trong bản vẫn sử dụng những đồ dùng, vật dụng truyền thống trong sản xuất và sinh hoạt hàng ngày như cối xay thóc, cối giã gạo dùng nước; mâm ăn cơm bằng gỗ; rổ rá, thau đồng, bồ đan bằng tre nứa để đụng đồ đạc.... Người lớn tuổi dạy cho con cháu học hát then, đàn tính và các làn điệu dân ca của dân tộc mình để nó không bị mất đi. 

Các cháu bé lớn lên trong sự yêu thương, học nói tiếng mẹ đẻ và mặc trang phục Tày từ nhỏ

Bà Ma Thị Đạng- Nghệ nhân hát Then ở trong bản cho biết: "Các cháu đi học về thì lên bảo bà dạy cho các cháu hát Then, đánh đàn tính. Tôi truyền dạy cho ba thế hệ rồi. Nhờ vậy mà các cháu ở đây đều biết hát then, đánh đàn hết."

Tất cả bà con trong bản làng, già trẻ gái trai đều mặc trang phục áo chàm và nói tiếng Tày, Nùng với nhau hằng ngày, kể cả đi làm nương rẫy. Đây là hình ảnh khá hiếm thấy ngày nay, ngay cả những vùng toàn đồng bào dân tộc như ATK Định Hóa. Nữ giới thường đeo vòng cổ đặc trưng của người Tày. Phụ nữ đã có gia đình thường vấn khăn trên đầu, đeo dây ngũ sắc và xà tích dân tộc Tày. Nam đội mũ nồi, mặc áo chàm cài khuy vải. Trẻ em sau các giờ học thì chơi các trò chơi dân gian như: đu quay, đi cà kheo, chơi ô ăn quan, nhảy bao bố... Các món ăn của người Tày, Nùng như: Bánh gai, thịt treo gác bếp... an toàn vệ sinh. 

Bác Lê Văn Việt, một người bốc thuốc và có kinh nghiệm chăm sóc cây cối ở bản chia sẻ: "Dựa vào kinh nghiệm các cụ, tháng hai, tháng ba trồng cây cho phù hợp. Ở đây không dùng bất cứ một loại thuốc diệt sâu bọ để bảo vệ sức khỏe."

Theo truyền thống của người Tày, đến đầu làng khách rẽ vào giếng làng, xung quanh xếp đá cuội, nước trong vắt để rửa mặt mũi, chân tay; quay ra chiếc mõ treo ở đầu làng gõ một hồi vang vọng. Giấng làng là nơi hội tụ sinh khí của trời đất, nơi cung cấp nước sinh hoạt cho cả làng, dưới giếng nuôi mấy con cá cờ để mọi người nhận biết nước còn an toàn hay không. Rửa chân tay, mặt mũi tại giếng làng sẽ xua đi những điều không may mắn, giúp tâm hồn thanh tịnh. Gõ mõ để thông báo cho làng biết sắp có khách, từ lúc này du khách được coi là thành viên của làng. Hướng dẫn viên du lịch của họ chính là những người dân trong bản. 

Giếng của bản xung quanh xếp đá cuội

Anh Hoàng Văn Tây, du khách Lạng Sơn chia sẻ: "Đến với Thái Hải, tôi như lạc vào bản Tày hồi xa xưa. Họ gìn giữ được rất tốt. Đây là nới mọi người đến để học cách yêu thương và đoàn kết."

Vào dịp cuối tuần, nghỉ lễ dài ngày, du khách trong nước và ngoài nước tìm đến Thái Hải để “sống chậm” cùng làng, nghe hát then, đàn tính thánh thót, chứng kiến nghi lễ văn hóa, lễ hội truyền thống, thưởng thức ly rượu thơm nồng, chén trà tinh khiết, thưởng thức các món ẩm thực truyền thống của người Tày và được ngủ dưới mái nhà sàn truyền thống... Từ phát triển du lịch, làng Thái Hải có nguồn thu để bảo tồn văn hóa dân tộc mà không cần sự hỗ trợ, đầu tư của nhà nước. 

Lễ hội Lồng tồng

 Bản Tày Thái Hải luôn chào đón du khách đến thăm 

Với những thành công trong việc gắn bảo tồn những giá trị di sản và phát triển du lịch, năm 2018, Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải đã giành được giải thưởng du lịch ASEAN. Đây cũng là điển hình thành công trong mô hình xã hội hóa làm du lịch gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa, để những di sản thật sự có sức sống lâu bền./.

Hoàng Hiền/VOV Đông Bắc

Tỉnh thành Thái Nguyên

Thái Nguyên
Thái Nguyên được ví là vùng “Đệ nhất danh trà” của vùng Đông Bắc.

Điểm đến Thái Nguyên Xem thêm

Hồ Núi Cốc
Nằm cách trung tâm Hà Nội chừng 80km, Hồ Núi Cốc là điểm tham quan, nghỉ dưỡng lý tưởng vào những ngày cuối tuần.
Về thăm đất chè đặc sản Tân Cương
Để có được sản phẩm trà Tân Cương nức tiếng đó là một quá trình kỳ công từ khâu trồng nguyên liệu, lấy nguyên liệu tới chế biến,...
ATK Định Hóa: Điểm đến hấp dẫn ở Thái Nguyên
Di tích quốc gia đặc biệt An toàn khu (ATK) Ðịnh Hóa trên địa bàn các xã Phú Ðình, Ðiềm Mặc, Thanh Ðịnh, Ðịnh Biên, Bảo Linh,...
Đền Đuổm - điểm đến tâm linh ở Thái Nguyên
Đền Đuổm là ngôi đền cổ nằm bên quốc lộ 3, thuộc địa phận xã Động Đạt (huyện Phú Lương), cách thành phố Thái Nguyên 25km về phía...
Chinh phục suối Cửa Tử - cung đường trekking hấp dẫn ở Thái Nguyên
Cửa Tử là một điểm đến xứng đáng đưa vào danh sách phải chinh phục nếu như bạn là người yêu thích trekking.
Khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng: Điểm đến hấp dẫn, thú vị
Cuối tháng 3, cảnh sắc núi rừng ở khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng (Võ Nhai) thật đẹp. Mùa này, cây trên rừng đua...
Khu di tích lịch sử Quốc gia 27/7: Nơi cội nguồn tri ân
Ngày 27/7 là ngày lễ lớn của dân tộc ta. Hằng năm vào ngày này, người dân trên khắp đất nước Việt Nam kính cẩn nghiêng mình,...
Đình - đền - chùa Cầu Muối: Điểm đến tâm linh nổi tiếng xứ chè
Nằm tại trung tâm làng Cầu Muối, xã Tân Thành, huyện Phú Bình, cụm di tích đình – đền – chùa Cầu Muối là một trong những điểm đến...

Cẩm nang du lịch Thái Nguyên Xem thêm

Không thể bỏ qua những điểm du lịch này khi đến Thái Nguyên
Thái Nguyên được thiên nhiên ban tặng cho một cảnh quan tuyệt đẹp nên đã dần trở thành điểm đến của nhiều khách du lịch.
Du xuân trên đảo hoa hồ Núi Cốc
Nếu bạn muốn tránh xa ồn ào khói bụi và hòa mình với thiên nhiên tươi đẹp, đảo hoa trên mặt hồ Núi Cốc (Thái Nguyên) là một trong...
Những thắng cảnh nổi tiếng nhất Thái Nguyên
Được coi là trung tâm kinh tế xã hội của khu vực Đông Bắc, Thái Nguyên có nhiều địa điểm du lịch hấp dẫn không thể bỏ...

Ẩm thực Thái Nguyên Xem thêm

Nham trám món ngon dân giã xứ Trà
Nham trám - món ăn dân giã và là nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của người Thái Nguyên mỗi khi thu về. Nguyên liệu chính làm nên...
Những thức quà đặc sản vào mùa thu tại Thái Nguyên
Cho dù là ai, đến thăm thú bất kì tỉnh, thành nào, đều muốn tìm mua những đặc sản vùng miền về làm quà.
Trà ướp sen tươi - Thức uống tao nhã của người Thái Nguyên
Nhắc đến trà Thái Nguyên chắc hẳn mọi người đã khá quen thuộc với các dòng sản phẩm đã làm nên thương hiệu như: trà đinh, trà tôm...
10 món đặc sản nổi tiếng của Thái Nguyên
Thái Nguyên không chỉ là vùng đất được du khách biết đến với nhiều danh làm thắng cảnh và di tích lịch sử, mà còn là nơi có văn...
Bánh Ngải của người Tày
Giống như các dân tộc thiểu số khác ở Thái Nguyên, dân tộc Tày có một loại đặc sản riêng thường làm vào Tết Thanh minh, đó là...
Những đặc sản vùng “đệ nhất danh trà” Thái Nguyên
Thái Nguyên không chỉ có nhiều danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử, mà văn hóa ẩm thực cũng vô cùng độc đáo.

Văn hóa Thái Nguyên Xem thêm

Thái Nguyên bảo tồn và phát huy hiệu quả di sản văn hóa
Với kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, tỉnh Thái Nguyên luôn chú trọng công tác bảo tồn, phát huy giá trị...
Ngăn chặn hành vi trục lợi tín ngưỡng tại đền Ðá Thiên
Thời gian vừa qua, nhân dân thị trấn Trại Cau, huyện Ðồng Hỷ (Thái Nguyên) rất bức xúc trước tình trạng một số người tự xưng là...
Vũ điệu Tắc Xình độc đáo của người Sán Chay
Điệu múa Tắc Xình luôn có sức hấp dẫn không chỉ với đồng bào dân tộc Sán Chay, tỉnh Thái Nguyên, mà còn thu hút sự quan tâm của...
Triển lãm bản đồ, tư liệu Hoàng Sa, Trường Sa
Ngày 23/7, tại khu Di tích lịch sử Địa điểm công bố Ngày Thương binh Liệt sỹ toàn quốc, thị trấn Hùng Sơn (huyện Đại Từ, tỉnh...
Xem múa Tắc Xình của người Sán Chay ở ngay Hà Nội
Múa Tắc Xình của người dân tộc Sán Chay ở Thái Nguyên, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2014. Thế...
Đến hội chợ Du lịch, mua gì về làm quà?
Hội chợ Du lịch quốc tế (VITM) đang diễn ra tại Hà Nội không chỉ là nơi săn vé, săn tour, voucher nghỉ dưỡng giá rẻ mà còn là nơi...

Trải nghiệm Thái Nguyên Xem thêm

Du lịch cộng đồng - Điểm nhấn mới tại hồ Ghềnh Chè
Thái Nguyên với nhiều hồ nước tự nhiên và nhân tạo nằm rải rác trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh như: Hồ Núi...
Ngày Tết, đến Tân Cương thưởng thức trà xuân
Với người Tân Cương, dịp Tết không thiếu ấm trà xuân. Uống chén nước trà là khởi đầu cho những câu chuyện đàm đạo và những lời...
Xúc động chuyến đi thanh xuân cùng mẹ con 'Ẩm thực mẹ làm'
"Nếu mẹ đã dành cả cuộc đời để nuôi lớn tôi thì tôi xin dành cả thanh xuân để đưa mẹ đi chơi” là lời nhắn nhủ của YouTuber Đồng...
Khám phá hang động kỳ vĩ có sự tích chim phượng hoàng hóa đá
Khu du lịch sinh thái Phượng Hoàng không chỉ thu hút du khách bởi khung cảnh hang động kỳ vĩ mà còn góp phần giải quyết việc làm...
Ấn tượng trải nghiệm Làng nhà sàn Thái Hải
Trải nghiệm 2 ngày 1 đêm ở Làng nhà sàn Thái Hải đưa chúng tôi đi từ bất ngờ này đến ngạc nhiên khác, để rồi khi ra về, ai nấy...

Tin tức Thái Nguyên Xem thêm

Thái Nguyên nỗ lực bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa
Tỉnh Thái Nguyên đang nỗ lực quản lý, đầu tư bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản, tạo thành lợi thế để phát triển du lịch...
Thái Nguyên đăng cai chương trình du lịch “Qua những miền di sản Việt Bắc”
Chương trình du lịch “Qua những miền di sản Việt Bắc” lần thứ XII năm 2021 sẽ diễn ra từ ngày 20-23/4 tại tỉnh Thái Nguyên; nhằm...
Thái Nguyên mời chuyên gia thám hiểm Sơn Đoòng về khảo sát tour hang động
Những chuyên gia từng xây dựng sản phẩm cho hang Sơn Đoòng (Quảng Bình) vừa có chuyến khảo sát và gợi mở khả năng khai thác du...
Thái Nguyên có 86 người Hàn Quốc phải cách ly tập trung​
Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết, trên địa bàn có 86 người Hàn Quốc phải cách ly tập trung.
Thái Nguyên: Đánh thức tiềm năng du lịch suối Mỏ Gà - hang Phượng Hoàng
Suối Mỏ Gà - hang Phượng Hoàng là di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở tỉnh Thái Nguyên, được xếp hạng cấp quốc gia....
Tôn vinh các nghệ nhân và quảng bá du lịch tỉnh Thái Nguyên
Tối 16/9, tại Không gian Văn hóa Trà Tân Cương ở TP Thái Nguyên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao...
Nhiều di tích lịch sử tại Thái Nguyên bị xuống cấp
Do ảnh hưởng của thiên tai bão lũ từ tháng 9/2018, nhiều di tích lịch sử trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định...
Thái Nguyên mở tuyến xe buýt kết nối các di tích lịch sử, văn hoá
Ngày 19- 4, tại TP Thái Nguyên, Sở GTVT, Sở VHTT&DL, Công ty cổ phần Thương mại và Du lịch Hà Lan tổ chức khai trương tuyến xe...
Thái Nguyên: Lễ hội cầu mùa của người Sán Chay là Di sản quốc gia
Tối 5/1, Ngày hội văn hóa làng nghề và công bố di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia “Lễ hội cầu mùa của dân tộc Sán Chay” đã...