Văn hóa

Buôn Akô Dhông - Vẻ đẹp Êđê giữa lòng thành phố

10:38 - 04/05/2021
Buôn Akô Dhông (đường Trần Nhật Duật, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột) là một trong số ít những buôn làng Êđê hiện nay còn lưu giữ, bảo tồn được những giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng, độc đáo của người Êđê.

Chúng tôi đến buôn Akô Dhông vào một ngày đầu tháng 3, con đường trải nhựa dẫn vào buôn sạch sẽ, hai bên đường là những hàng rào bằng cây xanh được cắt tỉa khéo léo, trong khuôn viên là những loài hoa đang khoe sắc trong nắng. Điều đặc biệt ấn tượng cho những người tìm đến là hàng chục ngôi nhà dài truyền thống lợp ngói đã nhuốm màu thời gian xen với những ngôi biệt thự được xây dựng với lối kiến trúc hiện đại. Với người Êđê, ngôi nhà dài là biểu tượng văn hóa, là trái tim, máu thịt, là điều gần gũi mà thiêng liêng của dân tộc mình. 

Ngôi nhà dài không chỉ là nơi sinh hoạt của gia đình mà còn là không gian của văn hóa, của các nghi lễ cúng được tổ chức…

Chị H’Len Niê, chủ quán cà phê Arul, người sở hữu hai ngôi nhà dài trong buôn Akô Dhông cho biết, vì mong muốn bảo tồn văn hóa dân tộc, chị đã biến ngôi nhà dài của gia đình thành một không gian thi vị, độc đáo. Theo đó, trong ngôi nhà dài cổ, chị sắp xếp, trưng bày các vật dụng sinh hoạt thường ngày của người Êđê như chiêng, ché, ghế Kpan, trống Hgơr, thuyền độc mộc, gùi, trang phục truyền thống, các loại nhạc cụ dân tộc. Còn trong ngôi nhà dài mới, chị dành không gian thoáng đãng để du khách thưởng thức cà phê. 

Chị H’Len cho biết, dù đã có ngôi nhà dài cổ, nhưng vì muốn bảo tồn giá trị truyền thống của dân tộc, muốn cho nhiều người biết đến sự đa dạng của văn hóa Êđê nên chị đã quyết tâm dựng thêm một ngôi nhà dài nữa. Bởi theo chị, cách hiệu quả nhất để gìn giữ văn hóa của ông cha, chính là mỗi người con của dân tộc ấy phải tự mình bảo tồn và phát huy nó.

Chị H'Len Niê bên ngôi nhà dài của gia đình 

“Vấn đề là ý thức của mỗi con người, nếu như thật sự mình quý những người gây dựng cái buôn làng này thì hãy hành động đi, hãy gìn giữ đi, văn hóa của mình chỉ có mình gìn giữ thôi, không chờ ai giữ cho mình. Chỉ cần mỗi chúng ta ý thức thôi, mỗi người giữ chính mình thôi là sẽ có một gia đình sắc màu riêng, và một gia đình sắc màu riêng thì sẽ có một cộng đồng có sắc màu riêng”, Chị H'Len Niê chia sẻ.

Trải qua suốt quá trình từ lập buôn đến phát triển, thực tế đã có thời điểm đời sống của bà con buôn Akô Dhông giàu lên nhờ trồng cây cà phê, nhiều người tính đến chuyện phá bỏ những ngôi nhà dài để xây nhà hiện đại. Trước thực tế đó, già Ama H’Rin – một trong những người đầu tiên dựng nhà ở buôn – đã bàn với chính quyền buôn đề ra hương ước, quy ước, quy định hộ nào xây dựng nhà mới theo phong cách hiện đại cũng phải làm phía sau lưng ngôi nhà dài truyền thống; nhờ đó mà dù cho có nhiều ngôi nhà xây dựng kiên cố mọc lên, nhưng mái nhà xưa cũ vẫn còn đó, là nhân chứng ghi lại dấu tích của cha ông.

Xã hội ngày một phát triển, cuộc sống thay đổi, buôn Akô Dhông cũng có bước chuyển mình. Từ một buôn đồng bào sống lặng lẽ, yên bình trong lòng thành phố, buôn Akô Dhông ngày nay đã biết làm du lịch bằng chính vốn văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Họ đón tiếp và phục vụ du khách bằng những đêm biểu diễn cồng chiêng, lửa trại, múa, hát, kể khan và uống rượu cần ở những ngôi nhà dài.

Lễ kết nghĩa anh em được bà con buôn Akô Dhông thực hiện tại buôn 

Chị H’Min Niê – người dân trong buôn cho biết, gia đình chị hiện vẫn còn lưu giữ nghề dệt thổ cẩm, trước đây mẹ chị và chị dệt thổ cẩm chỉ để phục vụ cho gia đình, từ ngày phát triển du lịch, hai mẹ con chị mở ra Êđê Shop để bán những sản phẩm thổ cẩm và một số sản vật của địa phương như cà phê, tiêu… 

“Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của mình, sau này thấy buôn mình có khách du lịch qua lại cho nên mẹ ở nhà dệt rồi bán hàng tại nhà luôn. Hồi xưa cách đây mấy chục năm thì nhà cửa, đường xá đơn sơ hơn, bây giờ thì có thay đổi, nhất là từ khi buôn mình làm du lịch nhiều thì cũng có thay đổi", chị H’Min Niê cho hay.

Theo ông Y Pun Niê Bing, Buôn trưởng buôn Akô Dhông, hiện buôn có 278 hộ, 1.050 nhân khẩu, trong đó có 63 hộ dân tộc thiểu số với 305 khẩu. Trong buôn không có hộ nghèo và những hộ có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm ngày càng xuất hiện nhiều. Kinh tế phát triển, bà con càng chú trọng đến đời sống tinh thần và nâng cao ý thức bảo tồn phát huy các giá trị truyền thống của dân tộc. Ngoài những nếp nhà dài, không gian văn hóa cồng chiêng cũng được người dân bảo tồn, gìn giữ. Các sinh hoạt văn hóa dân gian, lễ hội, diễn tấu cồng chiêng, kể khan, dệt thổ cẩm, ủ rượu cần; những tập quán, tập tục sinh hoạt hằng ngày như đeo gùi lên nương rẫy, giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ, lối sống chan hòa, bình dị vẫn được người dân lưu giữ và hiển hiện một cách rõ nét.

Thanh niên trong buôn được các nghệ nhân hướng dẫn sử dụng nhạc cụ dân tộc

Buôn trưởng buôn Akô Dhông cho biết: “Mỗi nhà vẫn còn lưu giữ được quần áo truyền thống, rồi lâu lâu họ vẫn làm lễ cho bố mẹ, ông bà. Về phong tục như hỏi vợ, hỏi chồng vẫn còn phong tục của đồng bào xưa nhưng có một chút thay đổi thay vì xưa thì thách cưới ví dụ như con trâu con bò thì bây giờ họ tượng trưng thôi, khoảng 10-15 triệu giống như hồi môn để lại cho bố mẹ. Nghề truyền thống như thổ cẩm, ủ rượu cần thì ông bà vẫn truyền dạy cho các con.”

Việc buôn Akô Dhông vẫn bảo tồn và duy trì được những nét văn hóa truyền thống của dân tộc, đã tạo ra được những nét riêng đặc sắc trong lòng thành phố Buôn Ma Thuột. Chính  điều này, đã thu hút rất nhiều khách đến tham quan và nghỉ lại mỗi khi có dịp đặt chân đến mảnh đất Đắk Lắk. Chị Nguyễn Đỗ An, du khách đến từ Đà Nẵng chia sẻ, đây làn lần thứ 3 chị đến Đắk Lắk và cả 3 lần chị đều tìm đến buôn Ako Dhong, bởi chị không thể cưỡng lại được vẻ đẹp đơn sơ của buôn giữa lòng thành phố.

“Khi mình với bạn bè đến đây thì mặc dù giữa thành phố đông đúc nhưng nét bản sắc văn hóa ở đây mọi người vẫn giữ lại được nguyên bản như ngày xưa, đó là điều mình rất là thích", chị An hào hứng kể.

Buôn Akô Dhông đang ngày càng phát triển, theo kịp nhịp sống hiện đại hóa của đô thị nhưng vẫn giữ trong mình vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ và thấm đẫm tinh thần dân tộc. Sự pha trộn giữa yếu tố truyền thống và hiện đại tạo nên một sức hấp dẫn kỳ lạ, làm nên nét riêng độc đáo của buôn trong lòng phố chỉ có ở đô thị Buôn Ma Thuột.

Nam Trang / VOV Tây Nguyên

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

Tỉnh thành Đắk Lắk

Đắk Lắk
Nằm ở phía Tây và cuối dãy Trường Sơn, Đắk Lắk là tỉnh trung tâm của khu vực Tây Nguyên.

Điểm đến Đắk Lắk

Khu rừng đẹp tựa trời Âu ở Bản Đôn
Cảnh sắc mơ mộng, không gian yên tĩnh bên trong khu rừng khộp ở Đắk Lắk thu hút du khách ghé thăm.
Cây si cổ thụ có bộ rễ "khủng" hút du khách tới chụp ảnh ở Đắk Lắk
Gốc cây huyền thoại có vẻ ngoài đồ sộ đang trở thành tọa độ "sống ảo" không nên bỏ lỡ đối với du khách khi ghé thăm vùng đất cao...
Hong Kong thu nhỏ ở Buôn Ma Thuột
Con hẻm ngắn, decor theo phong cách phim TVB, khiến bạn như lạc vào khu phố Hong Kong xưa.
Khám phá buôn du lịch cộng đồng đẹp nhất ở Buôn Ma Thuột
Buôn Ako Dhong tại phường Tân Lợi, TP. Buôn Ma Thuột vừa được chọn làm điểm du lịch cộng đồng có quy mô nhất trên địa bàn Đắk...
Bên trong Bảo tàng cà phê độc nhất VN có gì hot?
Bảo tàng thế giới cà phê có lối thiết kế nương theo không gian nhà dài, được cách điệu thành những đường cong đa hình và uyển...
Nét đẹp thuyền độc mộc
Chẳng phải đi đâu xa, chỉ cần đến hồ Lắk, bạn cũng có thể cảm nhận hết vẻ đẹp nên thơ của những con thuyền độc mộc, và bức tranh...
Buôn Ma Thuột
Thành phố Buôn Ma Thuột nằm trong vùng cao nguyên phía Tây của dãy Trường Sơn, là thành phố trực thuộc tỉnh Đắk Lắk.
Nhà đày Buôn Ma Thuột
Nhà đày Buôn Ma Thuột là một trong những nhà tù, nhà đày nổi tiếng tàn ác của đế quốc Pháp ở Đông Dương.
Chùa Khải Đoan
Chùa Khải Đoan được xếp vào hàng danh lam cổ tự, là ngôi chùa lớn nhất Buôn Ma Thuột nói riêng và cả Đắk Lắk nói chung.

Ẩm thực Đắk Lắk Xem thêm

Ẩm thực truyền thống của người Gia Rai
Tại vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai như huyện Ea Sup, huyện Ea H’Leo, từ đầu thế kỷ XX trở lại đây, người ta đã...
 Đăk Lăk: hướng tới phát triển cà phê đặc sản
Tại lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7, ngoài quảng bá thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột, xúc tiến đầu tư, quảng bá du lịch,...
Những quán cà phê đậm chất Tây Nguyên ở Buôn Ma Thuột
Có lẽ không ở đâu thưởng thức cà phê lại ngon như ở Buôn Ma Thuột, mảnh đất được coi là thủ phủ của cà phê Việt Nam. Giữa cái...
Độc đáo món “Vêch” của người Êđê ở Đắk Lắk
Từng là món ăn chỉ dành cho giới thượng lưu và người giàu có khi xưa, ngày nay, món “Vêch” của người Êđê ở Đắk Lắk đã trở nên...
Bơ sáp, đặc sản Đắk Lắk
Một chuyến du lịch đến Đắk Lắk sẽ không trọn vẹn nếu bạn không được thưởng thức quả bơ sáp, đặc sản nổi tiếng của phố núi....
Ngon mắt, đã thèm với bún đỏ Buôn Ma Thuột
Ngoài cà phê ngon nức tiếng, Buôn Ma Thuột còn có những món ăn dân giã ngon khó cưỡng. Một trong số đó là bún đỏ.
Bánh ướt Ban Mê Thuột níu chân du khách
Những lát bánh tráng mỏng tang nhưng vẫn dẻo dai, cuốn kèm với dưa leo, xoài, dưa chua, rau thơm và thịt nướng.
Cà phê chồn đúng điệu được tạo ra như thế nào?
Cà phê chồn là một loại thức uống rất đặc biệt, được xếp vào hàng cực phẩm trong giới cà phê.

Trải nghiệm Đắk Lắk Xem thêm

Khám phá Bảo tàng Thế giới cà phê
Bảo tàng Thế giới cà phê là một điểm đến mới đầy hấp dẫn ở Đắk Lắk - thủ phủ cà phê Tây Nguyên. Tới đây, du khách không chỉ có cơ...
Giới trẻ phố núi nô nức check-in tại vườn hoa hướng dương ngoại ô
Những ngày gần đây, vườn hoa hướng dương rộng khoảng 5.000m2 tọa lạc tại thôn 4 (xã Ea Tu, TP.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) đang là địa...
Đạp xe xuyên rừng Yok Đôn ngắm voi
Vườn Quốc gia Yok Đôn là rừng đặc dụng lớn nhất Việt Nam với diện tích 115.545 ha, nằm ở 2 tỉnh Đắk Nông và Đắk Lắk. Đây là vườn...
Khám phá đôi thác hùng vỹ mang theo chuyện tình thổn thức xứ đại ngàn
Không chỉ là hình ảnh gợi nhớ Tây Nguyên đại ngàn, Dray Sap, Dray Nur - hai ngọn thác hùng vỹ, ngày đêm tung bọt khói trắng xóa...
Đăk Lăk tựa Bali qua ống kính chàng trai Hà Nội
Lên Đăk Lăk theo chỉ dẫn của Hoàng Tuấn Anh, bạn sẽ khám phá nhiều góc sống ảo không thua gì thiên đường nghỉ dưỡng ở...
Âm vang Tây Nguyên
Tại Tây Nguyên, Đắk Lắk là vùng đất có sức quyến rũ mãnh liệt bởi thiên nhiên hoang dã với những nét đẹp nguyên sơ.
Một ngày ở Ban Mê đầy nắng và gió
Để trốn cái nắng nóng gay gắt của Sài Gòn, bọn mình quyết định rất nhanh bắt chuyến xe đêm và đánh một giấc dài.
Trải nghiệm mô hình “Du lịch voi thân thiện”
Đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng đàn voi nhà ở Đắk Lắk bởi phục vụ du lịch quá sức, già cỗi và không còn khả năng sinh sản, mới...
Một ngày "lạc trôi" trong khu bảo tồn lan rừng lớn nhất Việt Nam
Troh Bư là cách gọi của người Ê Đê với nghĩa “lũng cá lóc” - nơi quanh năm khí hậu ôn hòa, suối chảy róc rách... Vùng đất Troh Bư...

Cẩm nang du lịch Đắk Lắk Xem thêm

Lên Đăk Lăk nghỉ dưỡng dịp giỗ Tổ
Kỳ nghỉ lễ dịp Giỗ tổ Hùng Vương năm nay, nếu chưa biết đi đâu, hãy chọn Đăk Lăk là nơi dừng chân. Cắm trại bên hồ, thưởng thức...
Ghé thăm Bảo tàng Thế giới cà phê
Nhiều người vẫn nghĩ bảo tàng là nơi nhàm chán thì phải thay đổi suy nghĩ khi đến Bảo tàng Thế giới cà phê ở Buôn Ma Thuột, nơi...
Khám phá làng cà phê Trung Nguyên
Hoài cổ, hùng vĩ nhưng lại rất bình yên, làng cà phê Trung Nguyên là thế giới cà phê thu nhỏ với những đặc trưng riêng...

Nhà hàng Đắk Lắk Xem thêm

Cà phê thú cưng: Quen mà lạ trên xứ Bazan
Cà phê thú cưng đâu chỉ có ở các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội… Vài năm trở lại đây, Đắk Lắk đã xuất hiện những quán cà phê...
Đắk Lắk: Cà phê thú cưng hút khách dịp tết
The Zoo Kafein đang nhận được sự quan tâm của đông đảo những người yêu quý động vật. Trong dịp Tết Kỷ Hợi năm nay, The Zoo Kafein...