Văn hóa

Ngôi nhà của Chóe trên Tây Nguyên

15:54 - 08/06/2020
Với hơn 10 nghìn hiện vật về Tây Nguyên, trong đó nhiều nhất là các dòng cổ vật về gốm, nhà sưu tập Võ Minh Luân ở thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đang ấp ủ dự định tạo ra “Ngôi nhà của Chóe” để lưu giữ những giá trị văn hóa của Tây Nguyên cho thế hệ sau. Đồng thời biến nơi này trở thành một bảo tàng về Tây Nguyên qua các tác phẩm nghệ thuật gốm.

Ngôi nhà ở đường Hải Triều, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk được nhà sưu tập Võ Minh Luân xây dựng dành riêng cho việc trưng bày các hiện vật. Mỗi chi tiết kiến trúc của ngôi nhà, từ lan can, bậu cửa được anh thiết kế, lựa chọn tỉ mỉ và tìm kiếm vật liệu phù hợp. Ngôi nhà được xây dựng trên diện tích khoảng 500 mét vuông.

Bộ sưu tập “Tây Nguyên trên gốm” được anh sắp xếp theo từng tầng với niên đại và nguồn gốc khác nhau, đặt tên là “Đại Ngàn House”. Anh Võ Minh Luân cho biết, mỗi hiện vật đến với anh như một cơ duyên, có những hiện vật anh phải lùng tìm rất lâu mới có được nhưng cũng có những hiện vật anh được các nhà sưu tập lớn tặng lại.

Nhà sưu tập Võ Minh Luân (áo trắng) giới thiệu cho khách tham quan về niên đại và lịch sử của một số hiện vật được trưng bày 

Anh Võ Minh Luân chia sẻ: "Dòng gốm Thành Lễ là một trong các dòng Chóe mà tôi đang sưu tầm, không hề dễ mua. Bản thân tôi sưu tầm từ 2017 đến giờ nhưng có những hiện vật mua được có một cái thôi. Thậm chí ngày xưa có những nghệ nhân họ phiêu lên họ vẽ có đúng một cái đó. Nếu mình không giữ gìn, không sưu tầm thì nó cũng sẽ mất. Những họa tiết Tây Nguyên trên bình gốm thuộc các dòng gốm Biên Hòa, Lái Thiêu cũng có. Như ở đây mình thấy rất nhiều lễ hội của Tây Nguyên mình trên gốm, như lễ hội đâm trâu, lễ hội cồng chiêng, săn bắt thú, đàn T’Rưng, hay lễ hội săn voi, có đầy đủ hết. Những dòng chóe như vậy nó rất quý giá ở Việt Nam mình, thậm chí giờ không còn nữa."

Hơn 10 nghìn hiện vật, từ các dòng gốm thời Đông Sơn, Lý, Trần, Lê, hàng trăm chiếc ché cổ thuộc các dòng Biên Hòa, Lái Thiêu, Châu Ổ, Quảng Đức, Gò Sành và nhiều hiện vật hình dáng, hoa văn hoặc công năng liên quan đến Tây Nguyên là bộ sưu tập mà anh Võ Minh Luân đã dành nhiều tâm huyết sưu tầm trong hơn 3 năm qua. 

Anh Luân chia sẻ, nhờ tìm hiểu về gốm mà anh biết thêm nhiều điều về lịch sử. Với anh, mỗi hiện vật, nhất là đồ gốm không chỉ mang vẻ đẹp riêng biệt mà ẩn giấu bên trong câu chuyện về cuộc sống, văn hóa, tập tục của từng tộc người được nghệ nhân làm gốm xưa khắc họa lên sản phẩm.

Ông Đặng Gia Duẩn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho rằng, bộ sưu tập “Tây Nguyên trên gốm” là một “bảo tàng thu nhỏ về về văn hóa Tây Nguyên” độc nhất từ trước tới nay ở Đắk Lắk. Có những hiện vật trong bộ sưu tập thì ngay cả ở các bảo tàng lớn cũng không có. Điều đó cho thấy chính tình yêu và sự đam mê các giá trị văn hóa và vùng đất Tây Nguyên đã thôi thúc anh làm nên bộ sưu tập này, qua đó góp phần quan trọng bảo tồn những giá trị văn hóa của Tây Nguyên thông qua nghệ thuật gốm. 

Ông Đặng Gia Duẩn cho hay: "Chúng tôi có sự gặp gỡ, trao đổi và động viên, mong rằng đây sẽ là một điểm đến về du lịch. Cố gắng làm sao để dịp Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8, năm 2021 thì sẽ khai trương điểm du lịch này, trở thành một trong những điểm đến của du khách khi đến với lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột và sau đó là lâu dài. Thứ 2 nữa là để nâng tầm điểm du lịch đấy thì chúng tôi cũng sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ về mặt chuyên môn, nghiệp vụ và động viên anh Luân nên biến nơi của mình thành một bảo tàng tư nhân để có thể chuyên nghiệp hơn để có thể mời gọi, kêu gọi được sự chung sức của các cá nhân, tập thể, cộng đồng trong nước, thậm chí là quốc tế để phát triển bộ sưu tập, phát huy bộ sưu tập đến với công chúng nhiều hơn."

Kể về cơ duyên với việc sưu tập, anh Võ Minh Luân cho biết, ban đầu anh tìm hiểu về gốm vì muốn tìm các sản phẩm trang trí trong nhà. Sau đó, càng tìm hiểu anh càng thấy nhiều điều thú vị, những tác phẩm gốm khiến anh say mê, đi sâu vào tìm hiểu về nguồn gốc, lịch sử hình thành đến khả năng lưu truyền.

Từ chỗ chỉ sưu tầm dàn trải cho vui, thấy hay hay là đem về, đến nay, được sự ủng hộ của gia đình, nhất là từ vợ, anh đã có nhiều bộ sưu tập. Cùng với bộ “Tây Nguyên trên gốm” được anh lưu giữ tại vùng đất Tây Nguyên, anh còn một bộ sưu tập lớn về văn hóa Sài Gòn đặt tại thành phố Hồ Chí Minh. Anh Luân còn là hội viên Câu lạc bộ nghiên cứu sưu tầm cổ vật, thuộc Hiệp hội UNESCO Việt Nam và là ủy viên ban chấp hành Hội nghiên cứu sưu tầm cổ vật tỉnh An Giang. Chỉ cần nghe ở đâu có gốm xưa độc đáo, bận mấy anh cũng gác mọi việc để sống với niềm đam mê sưu tầm.

Anh Luân bộc bạch, đi nhiều, tìm hiểu nhiều, anh càng phát hiện ra nhiều điều thú vị từ những hiện vật mà mình có được. Bên cạnh đó, anh cũng trăn trở nhiều điều, nhất là nạn chảy máu cổ vật và sự mai một của nhiều hiện vật văn hóa trong đời sống đương đại. Nếu không biết trân trọng, giữ gìn, những hiện vật đang hiện hữu sớm muộn cũng sẽ bị mất đi. Anh đang ấp ủ mong muốn xây dựng “Đại Ngàn House” trở thành một bảo tàng về văn hóa Tây Nguyên, một “Ngôi nhà của chóe” để lưu giữ những hiện vật về Tây Nguyên được trọn vẹn hơn.

Anh Luân chia sẻ: "Mình mong muốn làm sao để sưu tầm được hết các loại chóe của Việt Nam được sản xuất trên đất nước Việt Nam mình, do ông bà ta để lại. Mình sưu tầm như vậy và để lại trên vùng đất Tây Nguyên này để nó còn mãi để làm sao sau này con cháu mình hay những người trên vùng đất này họ biết. Mình muốn biến nơi đây thành không gian nghệ thuật Tây Nguyên, có thể biến nơi đây thành một ngôi nhà chóe cổ để cả thế giới biết được văn hóa Tây Nguyên mình đẹp như vậy, nó đặc sắc và đa dạng như vậy."

Trong số các hiện vật sưu tầm được, anh Võ Minh Luân yêu thích nhất là chiếc đĩa với họa tiết về biểu diễn cồng chiêng Tây Nguyên. Đây là hiện vật anh được Nhà sưu tập Phạm Hải Long tặng lại 

Yêu mảnh đất mình sinh ra và lớn lên, nhà sưu tập Võ Minh Luân yêu tất cả mọi thứ về Tây Nguyên. Từ thú vui với gốm, anh đến với tranh, sách, ảnh có chủ đề Tây Nguyên xưa và nay. Trong "Đại ngàn House" hiện có nhiều bức tranh của các họa sĩ nổi tiếng ở tỉnh Đắk Lắk từng đạt giải cao ở khu vực, quốc gia và tham dự các triển lãm tranh quốc tế. Nhiều tác phẩm trong số ấy được chính tác giả tặng lại cho anh với hi vọng tác phẩm sẽ được lưu giữ lại trên chính mảnh đất Tây Nguyên mãi mãi./.

H Xíu/VOV Tây Nguyên

Tỉnh thành Đắk Lắk

Đắk Lắk
Nằm ở phía Tây và cuối dãy Trường Sơn, Đắk Lắk là tỉnh trung tâm của khu vực Tây Nguyên.

Điểm đến Đắk Lắk Xem thêm

Vườn quốc gia Yok Đôn
Vườn quốc gia Yok Đôn là một trong những khu rừng đặc dụng lớn nhất Việt Nam, với hệ sinh thái đặc trưng là rừng khộp.
Buôn Cô Thôn
Đến với Buôn Cô Thôn, du khách sẽ được hòa mình vào cuộc sống dân dã đậm chất truyền thống của người dân bản địa.
Thác Dray Nur
Nhắc đến thành phố Buôn Ma Thuột, không thể không nhắc đến những thác nước cao hùng vỹ, một trong số đó là Dray Nur.
Chùa Khải Đoan
Chùa Khải Đoan được xếp vào hàng danh lam cổ tự, là ngôi chùa lớn nhất Buôn Ma Thuột nói riêng và cả Đắk Lắk nói chung.
Nhà đày Buôn Ma Thuột
Nhà đày Buôn Ma Thuột là một trong những nhà tù, nhà đày nổi tiếng tàn ác của đế quốc Pháp ở Đông Dương.
Buôn Ma Thuột
Thành phố Buôn Ma Thuột nằm trong vùng cao nguyên phía Tây của dãy Trường Sơn, là thành phố trực thuộc tỉnh Đắk Lắk.
Nét đẹp thuyền độc mộc
Chẳng phải đi đâu xa, chỉ cần đến hồ Lắk, bạn cũng có thể cảm nhận hết vẻ đẹp nên thơ của những con thuyền độc mộc, và bức tranh...
Bên trong Bảo tàng cà phê độc nhất VN có gì hot?
Bảo tàng thế giới cà phê có lối thiết kế nương theo không gian nhà dài, được cách điệu thành những đường cong đa hình và uyển...
Khám phá buôn du lịch cộng đồng đẹp nhất ở Buôn Ma Thuột
Buôn Ako Dhong tại phường Tân Lợi, TP. Buôn Ma Thuột vừa được chọn làm điểm du lịch cộng đồng có quy mô nhất trên địa bàn Đắk...

Ẩm thực Đắk Lắk Xem thêm

Bún đỏ - món ăn 'gây thương nhớ' ở thủ phủ Ban Mê
Phố núi Ban Mê nổi tiếng là thủ phủ cà phê của Việt Nam. Nơi đây còn có nhiều món ăn đặc sản hấp dẫn. Trong đó, bún đỏ là món ăn...
Top 10 món ngon phải thử khi du lịch Đắk Lắk
Nếu tới Đắk Lắk bạn đừng bỏ qua 10 món ngon đặc sắc dưới đây.
Ẩm thực truyền thống của người Gia Rai
Tại vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai như huyện Ea Sup, huyện Ea H’Leo, từ đầu thế kỷ XX trở lại đây, người ta đã...
 Đăk Lăk: hướng tới phát triển cà phê đặc sản
Tại lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7, ngoài quảng bá thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột, xúc tiến đầu tư, quảng bá du lịch,...
Những quán cà phê đậm chất Tây Nguyên ở Buôn Ma Thuột
Có lẽ không ở đâu thưởng thức cà phê lại ngon như ở Buôn Ma Thuột, mảnh đất được coi là thủ phủ của cà phê Việt Nam. Giữa cái...
Độc đáo món “Vêch” của người Êđê ở Đắk Lắk
Từng là món ăn chỉ dành cho giới thượng lưu và người giàu có khi xưa, ngày nay, món “Vêch” của người Êđê ở Đắk Lắk đã trở nên...
Bơ sáp, đặc sản Đắk Lắk
Một chuyến du lịch đến Đắk Lắk sẽ không trọn vẹn nếu bạn không được thưởng thức quả bơ sáp, đặc sản nổi tiếng của phố núi....
Ngon mắt, đã thèm với bún đỏ Buôn Ma Thuột
Ngoài cà phê ngon nức tiếng, Buôn Ma Thuột còn có những món ăn dân giã ngon khó cưỡng. Một trong số đó là bún đỏ.
Bánh ướt Ban Mê Thuột níu chân du khách
Những lát bánh tráng mỏng tang nhưng vẫn dẻo dai, cuốn kèm với dưa leo, xoài, dưa chua, rau thơm và thịt nướng.

Trải nghiệm Đắk Lắk Xem thêm

Khám phá Bảo tàng Thế giới cà phê
Bảo tàng Thế giới cà phê là một điểm đến mới đầy hấp dẫn ở Đắk Lắk - thủ phủ cà phê Tây Nguyên. Tới đây, du khách không chỉ có cơ...
Giới trẻ phố núi nô nức check-in tại vườn hoa hướng dương ngoại ô
Những ngày gần đây, vườn hoa hướng dương rộng khoảng 5.000m2 tọa lạc tại thôn 4 (xã Ea Tu, TP.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) đang là địa...
Đạp xe xuyên rừng Yok Đôn ngắm voi
Vườn Quốc gia Yok Đôn là rừng đặc dụng lớn nhất Việt Nam với diện tích 115.545 ha, nằm ở 2 tỉnh Đắk Nông và Đắk Lắk. Đây là vườn...
Khám phá đôi thác hùng vỹ mang theo chuyện tình thổn thức xứ đại ngàn
Không chỉ là hình ảnh gợi nhớ Tây Nguyên đại ngàn, Dray Sap, Dray Nur - hai ngọn thác hùng vỹ, ngày đêm tung bọt khói trắng xóa...
Đăk Lăk tựa Bali qua ống kính chàng trai Hà Nội
Lên Đăk Lăk theo chỉ dẫn của Hoàng Tuấn Anh, bạn sẽ khám phá nhiều góc sống ảo không thua gì thiên đường nghỉ dưỡng ở...
Âm vang Tây Nguyên
Tại Tây Nguyên, Đắk Lắk là vùng đất có sức quyến rũ mãnh liệt bởi thiên nhiên hoang dã với những nét đẹp nguyên sơ.
Một ngày ở Ban Mê đầy nắng và gió
Để trốn cái nắng nóng gay gắt của Sài Gòn, bọn mình quyết định rất nhanh bắt chuyến xe đêm và đánh một giấc dài.
Trải nghiệm mô hình “Du lịch voi thân thiện”
Đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng đàn voi nhà ở Đắk Lắk bởi phục vụ du lịch quá sức, già cỗi và không còn khả năng sinh sản, mới...
Một ngày "lạc trôi" trong khu bảo tồn lan rừng lớn nhất Việt Nam
Troh Bư là cách gọi của người Ê Đê với nghĩa “lũng cá lóc” - nơi quanh năm khí hậu ôn hòa, suối chảy róc rách... Vùng đất Troh Bư...

Cẩm nang du lịch Đắk Lắk Xem thêm

Lên Đăk Lăk nghỉ dưỡng dịp giỗ Tổ
Kỳ nghỉ lễ dịp Giỗ tổ Hùng Vương năm nay, nếu chưa biết đi đâu, hãy chọn Đăk Lăk là nơi dừng chân. Cắm trại bên hồ, thưởng thức...
Ghé thăm Bảo tàng Thế giới cà phê
Nhiều người vẫn nghĩ bảo tàng là nơi nhàm chán thì phải thay đổi suy nghĩ khi đến Bảo tàng Thế giới cà phê ở Buôn Ma Thuột, nơi...
Khám phá làng cà phê Trung Nguyên
Hoài cổ, hùng vĩ nhưng lại rất bình yên, làng cà phê Trung Nguyên là thế giới cà phê thu nhỏ với những đặc trưng riêng...

Nhà hàng Đắk Lắk Xem thêm

Cà phê thú cưng: Quen mà lạ trên xứ Bazan
Cà phê thú cưng đâu chỉ có ở các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội… Vài năm trở lại đây, Đắk Lắk đã xuất hiện những quán cà phê...
Đắk Lắk: Cà phê thú cưng hút khách dịp tết
The Zoo Kafein đang nhận được sự quan tâm của đông đảo những người yêu quý động vật. Trong dịp Tết Kỷ Hợi năm nay, The Zoo Kafein...