Văn hóa

Nghề vẽ sáp ong trên vải lanh Sủng Trái

09:12 - 19/12/2019
Từ lâu, người Mông trên Cao nguyên đá đã được biết đến với nền văn hóa riêng vô cùng đặc sắc, tinh tế. Trong đó có một số nghề truyền thống nổi tiếng như: Thêu, dệt, nhuộm vải lanh; nghề chạm bạc, đúc lưỡi cày hay làm khèn…

Vẽ họa tiết lên vải lanh bằng sáp ong cũng là một trong số những nghề truyền thống lâu đời của đồng bào nơi đây. Xã Sủng Trái (Đồng Văn) là nơi mà đến nay vẫn còn những nghệ nhân biết làm nghề, giữ được nghề không bị mai một theo thời gian.

Những họa tiết truyền thống được chị Sùng Thị Mua vẽ bằng sáp ong. 

Theo các nghệ nhân trong xã, nghề vẽ họa tiết bằng sáp ong lên vải lanh xuất phát từ mong muốn có những tấm váy mang hoa văn, họa tiết bắt mắt hơn và cũng không mất quá nhiều thời gian để thêu, dệt; phụ nữ Mông đã bắt đầu thử dùng đủ các loại nguyên liệu để vẽ. Tuy nhiên, khi sử dụng sáp ong được đun nóng, các họa tiết rất bám vải và vô cùng tinh sảo, khi nhuộm chàm hay mang đi giặt đều không bị phai màu. Hơn nữa, sáp ong là nguyên liệu dễ tìm đối với bà con nơi đây. Váy được vẽ họa tiết bằng sáp ong đã từng được phụ nữ Mông vô cùng yêu thích. Họ còn sáng tạo ra rất nhiều họa tiết tinh sảo mà đến ngày nay vẫn được sử dụng trên các tấm vải lanh. 

Các sản phẩm vẽ bằng sáp ong được du khách ưa chuộng. 

Là nghề truyền thống từ lâu đời, nhưng đến nay, tại xã Sủng Trái còn rất ít nghệ nhân biết vẽ họa tiết sáp ong và đều là các cụ già trên 60 tuổi; việc vẽ bị hạn chế nhiều do tuổi cao, mắt kém. Lo lắng nghề sẽ bị mai một, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Đồng Văn đã tổ chức lớp “Thêu dệt truyền thống”, mời nghệ nhân tới dạy cho chị em trong hội. Sau 1 tháng học tập, một số chị em đã thành thạo kỹ thuật vẽ các họa tiết và bắt đầu có sản phẩm được đánh giá cao. Để duy trì nghề và cũng tạo thêm công việc cho chị em lúc nông nhàn, sau khi kết thúc lớp học, tháng 9.2019, Tổ hợp tác (THT) “Vẽ sáp ong trên vải lanh và nhuộm chàm truyền thống xã Sủng Trái” được thành lập. Hiện, THT có 12 thành viên, trong đó có cả những chị em khiếm khuyết, khó khăn trong lao động như dị tật chân vẫn được tạo cơ hội tham gia để có thêm 1 phần thu nhập, được hòa nhập với cộng đồng và làm công việc mình yêu thích.

Được biết, một tấm vải lanh vẽ họa tiết sáp ong hoàn thiện cần trải qua 2 giai đoạn: Vẽ họa tiết và nhuộm chàm. Các thành viên phải học tất cả các họa tiết truyền thống trước khi bắt tay vào làm sản phẩm. Khi vẽ họa tiết, sáp ong được đun nóng rồi dùng bút đồng vẽ lên vải các họa tiết phù hợp; sau đó đem nhuộm chàm. Loại chàm duy nhất được sử dụng để nhuộm cho vải lanh sau khi vẽ sáp ong có màu xanh lục, rất nhã nhặn. Thông thường, các chị em trong tổ phải mất từ 4 – 6 ngày để hoàn thiện mỗi tấm vải lanh dài 6 – 8 m. Giá thành phẩm dao động từ 1 - 1,2 triệu đồng và được HTX Lanh trắng Sà Phìn cung cấp nguyên liệu, bao tiêu toàn bộ sản phẩm.

Chị  Sùng Thị Mua, Tổ trưởng THT cho biết: Các chị em trước đây chỉ mới biết se lanh, dệt vải, nhuộm chàm, rất ít người biết vẽ họa tiết bằng sáp ong. Sau khi tham gia lớp học và THT, chị em đã rất khéo léo và tự sáng tạo được các họa tiết đẹp, hiện đại bên cạnh họa tiết cổ truyền của đồng bào; phù hợp với yêu cầu về mẫu mã của sản phẩm. Nếu chăm chỉ tranh thủ lúc nông nhàn, các thành viên trong tổ cũng có thể kiếm thêm từ 2 – 5 triệu đồng/tháng.

Chị Vàng Thị Súa, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Sủng Trái cho biết: Việc thành lập THT vừa giúp chị em có thêm thu nhập cũng là mong muốn gìn giữ lại nghề vẽ họa tiết trên vải lanh bằng sáp ong của đồng bào đang có nguy cơ bị mai một. Hiện nay, những sản phẩm của THT được HTX Lanh trắng Sà Phìn thu mua và may thành nhiều sản phẩm như: Vỏ gối, ví cầm tay… vô cùng tinh sảo và được du khách yêu thích. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tạo điều kiện cho nhiều chị em cùng tham gia vào THT, cải thiện mẫu mã, chất lượng sản phẩm, đáp ứng tốt thị hiếu của du du khách.

Theo báo Hà Giang

Tỉnh thành Hà Giang

Hà Giang
Hà Giang là tỉnh địa đầu cực Bắc, nổi tiếng về địa hình núi non hùng vĩ.

Điểm đến Hà Giang Xem thêm

Hoàng Su Phì
Hoàng Su Phì là huyện vùng cao Hà Giang, có cảnh quan ruộng bậc thang hùng vĩ.
Núi Đôi Quản Bạ
Núi Đôi, Quản Bạ nằm bên quốc lộ 4C, là điểm đến đầy sức hút trên cao nguyên đá Hà Giang.
Cao nguyên đá Đồng Văn
Với cảnh quan kỳ vĩ, cao nguyên đá Đồng Văn là một thắng cảnh không thể bỏ qua khi đến Hà Giang.
Thác Tiên thiếu nữ mộng mơ
Đến với Hà Giang, du khách yêu thích khám phá thiên nhiên không thể bỏ qua chuyến hành trình chiêm ngưỡng và trải nghiệm vẻ đẹp...
Chợ phiên Du Già
Chợ phiên vùng cao là điểm đến hấp dẫn đối với du khách vì ở đây họ được trải nghiệm rõ nhất sự độc đáo và đa dạng sắc màu văn...
Mê cung đá - Điểm hẹn tình yêu
Mê cung đá là kiệt tác của thiên nhiên thuộc xã Lũng Pù và Khâu Vai (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang) có kiến tạo độc đáo về mặt địa...
Hồ Thầu - cung đường du lịch trải nghiệm ấn tượng
Cảnh sắc và thiên nhiên hoang dã cùng nét đẹp văn hóa của người Dao đỏ là những điểm nhấn để xã Hồ Thầu (Hoàng Su Phì) thu hút du...
Khám phá bí mật về dinh thự 150 tỷ của vua Mèo
Cách thành phố Hà Giang 130 km về phía bắc, dinh thự nhà Vương ở xã Sà Phìn (huyện Đồng Văn) là một công trình kiến trúc tinh...
“Hồ treo” Sà Phìn
“Hồ treo” Sà Phìn thuộc xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Trên hành trình du lịch tới cột cờ Lũng Cú theo hướng từ huyện...

Ẩm thực Hà Giang Xem thêm

Đặc sắc ẩm thực vùng cao
Trải nghiệm văn hóa ẩm thực vùng cao phía Bắc là một trong những nét hấp dẫn du khách đến với vùng cao.
Tẩu khía - Món ăn quen thuộc của người Mông trên cao nguyên đá Hà Giang
Cao nguyên đá Hà Giang không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh hùng vĩ, hoang sơ, những cánh đồng hoa tam giác mạch xen...
Vị đại sứ yêu thích món thắng cố, đặc sản của người H'mông
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink thích thú thưởng thức món thắng cố và các đặc sản nổi tiếng của Hà Giang.
Măng cuốn thịt
Măng cuốn thịt là một trong những món ăn hấp dẫn du khách tới Hà Giang. Khi ăn một miếng măng cuốn thịt, thực khách sẽ cảm nhận...
Bánh cuốn 'kỳ lạ' chan với nước lèo: Bán 60 năm tít trên cao nguyên đá
Du khách đến phố cổ Đồng Văn sẽ phải ghé quán bánh cuốn độc đáo, lâu đời và đắt khách nhất Hà Giang.
Đậm đà bánh chuối Rằm tháng Bảy
Sau tết Nguyên đán thì Rằm tháng Bảy là ngày tết lớn thứ hai của nhiều dân tộc. Đối với người Tày ba Phương (Phương Thiện, Phương...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Phải lòng món bánh tam giác mạch Hà Giang
Hà Giang mùa hoa tam giác mạch đã trở nên nổi tiếng thế nhưng ít ai biết rằng sau những mùa hoa quyến rũ Hà Giang còn có đặc sản...
Xôi ngũ sắc - món ăn đậm nét Hà Giang
Với hình thức bắt mắt, độ dẻo thơm khó lẫn khiến xôi ngũ sắc trở thành món ăn làm nên bản sắc cho người Tày ở Hà Giang. Nhắc tới...

Trải nghiệm Hà Giang Xem thêm

Vẻ đẹp của những cung đường đèo, dốc trên cao nguyên đá
Vẻ đẹp của cao nguyên đá Hà Giang không chỉ có những mùa hoa nở lãng mạn, mộng mơ, mà còn ở những cung đường hùng vĩ, gập ghềnh,...
Rời thành phố chật chội để sống bình yên tại Nặm Đăm, Hà Giang
Nặm Đăm là một địa điểm còn khá nguyên sơ ở Hà Giang. Tại đây còn nhiều nhà trình tường truyền thống, có khu chế biến dược liệu,...
Cao nguyên đá Hà Giang đẹp ngỡ ngàng trong tiết thu
Đành rằng mùa nào Hà Giang cũng rất đẹp, nhưng lên cao nguyên đá những ngày mùa thu này, người ta vẫn cứ say một thứ tình rất...
Những mùa hoa trên cao nguyên đá Hà Giang
Trên vùng đất tưởng chỉ có núi, đèo, dốc, đá tai mèo lởm chởm và sự khắc nghiệt của thiên nhiên, ta vẫn gặp những mùa hoa rực rỡ,...
Hành trình đặc biệt trên cao nguyên đá Hà Giang
Phong tục và bản sắc là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của vùng đất xa xôi, đi lại khó khăn và thử thách...
Những điều tuyệt vời ở chợ phiên vùng cao Mèo Vạc
Bạn hòa mình vào chợ phiên Mèo Vạc. Chả cần quen thân hay không nhưng mua bán xong mời nhau chén rượu, vậy là thành bạn.
Chinh phục đỉnh Chiêu Lầu Thi - "Đặc sản" thiên nhiên ban tặng
Nếu bạn là người ưa mạo hiểm, thích độ cao và những cung đường offroad thì Chiêu Lầu Thi sẽ là một địa danh mới mà bạn cần bổ...
Kiệt tác nghệ thuật giữa núi rừng
Một kiệt tác nghệ thuật không vẽ bằng bút, sáp màu mà được “vẽ” bằng sức lao động và khả năng sáng tạo vô tận của người nông dân....
Mùng 1 Tết Canh Tý 2020: Du xuân lên cao nguyên đá xem 'đá nở hoa'
Mùa xuân khoác lên khắp nẻo cao nguyên đá Hà Giang những tấm áo rực rỡ sắc màu, khiến cho người khách du xuân không khỏi ngỡ...

Cẩm nang du lịch Hà Giang Xem thêm

Du lịch Hà Giang, cần gì và tránh gì?
Hà Giang là điểm đến được nhiều người muốn chinh phục bởi ngoài vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ còn là nơi mảnh đất địa đầu Tổ quốc....
Những địa danh Việt Nam nổi tiếng qua phim ảnh
Đất nước Việt Nam có nhiều danh thắng đẹp và nổi tiếng. Và còn đẹp hơn qua góc nhìn của các bộ phim điện ảnh.
Việt Nam: 7 mốc biên giới đáng chinh phục
Các cột mốc biên giới sau thường nằm trong lịch trình chinh phục của các phượt thủ đam mê thử thách.
8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi
Những con đèo miền Bắc gây ấn tượng bằng những khúc tay áo liên tục cùng cảnh quan hùng vỹ.

Khách sạn Hà Giang Xem thêm

Các homestay ở Du Già rất cần được "tiếp sức"
Khoảng 2 năm trở lại đây, xã Du Già (Yên Minh) đã trở thành địa chỉ quen thuộc đối với du khách quốc tế mỗi khi tới thăm vùng...