Trải nghiệm

“Cà phê Biệt động” - Những trang sử sống động

22:01 - 26/04/2020
Nhiều năm nay, cứ đến tháng Tư, tháng có kỷ niệm ngày Giải phóng miền Nam- Thống nhất đất nước, nhiều người lại đến 3 quán “Cà phê Biệt động” để sống trong không khí lịch sử và trò chuyện với nhân vật lịch sử. Tháng Tư năm nay, do ảnh hưởng của dịch bệnh, cả 3 quán cà phê này tạm đóng cửa, nhưng những ngày cận kề 30-4 nhất thì quán được mở cửa trở lại theo chủ trương nới lỏng giãn cách xã hội, nhiều người yêu lịch sử lại có dịp tìm về địa chỉ đỏ này.

Lưu giữ lịch sử

Anh Trần Vũ Bình là con trai chiến sỹ Biệt động Sài Gòn, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai (tức Năm Lai, Mai Hồng Quế, Năm U.SOM), là nhà thầu khoán của Dinh Độc Lập trước năm 1975. Suốt 30 năm qua, với mong muốn lưu giữ lịch sử, nhất là lịch sử liên quan đến cha mình, đến lực lượng Biệt động Sài Gòn, anh Bình tìm kiếm và mua lại nhiều ngôi nhà từng được ông Trần Văn Lai dùng làm cơ sở cách mạng. Sau đó, anh phục dựng lại nguyên mẫu, rồi mở cửa đón khách đến tham quan.

Di tích lịch sử Hòm thư bí mật- Hầm nổi của lực lượng Biệt động Sài Gòn tại số 113A Đặng Dung, quận 1, TPHCM được giữ gìn cẩn thận và hiện là một trong các quán Cà phê Biệt động Bên trong quán được bày trí nguyên trạng của những năm 1960-1975 

Đã có 3 căn nhà ở số 287/68-70-72 Nguyễn Đình Chiểu, quận 3 và 113A Đặng Dung, quận 1 từng được ông Trần Văn Lai dùng làm cơ sở cách mạng trong chiến dịch Mậu Thân 1968 và chiến dịch giải phóng miền Nam 1975 được anh Trần Vũ Bình sắp xếp, mua lại, dày công tìm kiếm hiện vật nguyên mẫu rồi mở thành quán cà phê di tích. 

Các quán cà phê này đều mang tên Cà phê Đỗ Phủ - Cơm tấm Đại Hàn, nhưng do các căn nhà đó đều là cơ sở của Biệt động Sài Gòn trong chiến tranh, trưng bày nhiều hiện vật và kể nhiều câu chuyện về Biệt động Sài Gòn nên lâu dần người dân gọi chung là “Cà phê Biệt động”. Anh Trần Vũ Bình mong muốn lưu giữ những gì thuộc về lịch sử đúng như nó đã từng có.

Quán ở số 287/68-70-72 đường Nguyễn Đình Chiểu, quận 3 là Di tích Lịch sử-văn hóa cấp Quốc gia, là ngôi nhà có hầm chứa vũ khí bí mật của lực lượng Biệt động Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. 

Còn quán ở số 113A Đặng Dung, quận 1 là Hòm thư bí mật- Hầm nổi từ Mậu Thân 1968 đến chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng năm 1975. Quán này rất đặc biệt vì tồn tại ngay bên cạnh nhà Trung tướng Việt Nam Cộng hòa Ngô Quang Trưởng và đối diện Cao ốc Đại Hàn thời đó. Có lẽ cũng chính vị trí đặc biệt nguy hiểm này mà quân địch không thể ngờ đó là cơ sở cách mạng, cho nên, sau năm 1968, hàng loạt cơ sở nội thành Sài Gòn của Biệt động Sài Gòn bị lộ, kể cả 3 căn nhà nhà 287/68-70-72 Nguyễn Đình Chiểu, quận 3, thì số nhà 113A Đặng Dung vẫn an toàn, tiếp tục hoạt động cho chiến thắng năm 1975.

Ở số nhà 113A Đặng Dung, từ căn hầm bí mật trong chiếc tủ áo, hòm thư bí mật là sự mưu trí của người chủ quán năm xưa, hay toàn bộ 400 hiện vật là đồ dùng trong gia đình ở đô thành vào những năm 60, 70 của thế kỷ trước, được giữ nguyên trạng cho đến nay. Và mỗi hiện vật đó ít nhiều đều gắn với một câu chuyện nhỏ, đóng góp cho cách mạng, được giữ gìn và kể lại từ chính những người là con, là cháu, là thế hệ sau của các chiến sỹ “Biệt động Sài Gòn”. 

 Một góc quán với những vật dụng từng được các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn sử dụng 

Anh Võ Trọng Duy, cháu nội của một chiến sỹ biệt động năm xưa, hiện đang quản lý Cà phê Đỗ Phủ - Cơm tấm Đại Hàn ở số 113A Đặng Dung cho biết, anh đến với quán cà phê này là một cái duyên, rồi từ đây anh hiểu hơn, yêu hơn, tự hào hơn về những điều mà ông nội anh và đồng đội đã làm để góp phần vào chiến thắng quyết định năm 1975. Tình yêu và niềm tự hào ấy được anh gửi gắm trong những câu chuyện kể cho khách đến quán, vì thế mà lịch sử chưa bao giờ bị lãng quên.

"Em gắn bó đầu tiên là vì ông nội em là Biệt động Sài Gòn, gia đình Biệt động Sài Gòn. Từ mong muốn được tìm hiểu về ông nội mình - một  chiến sỹ Biệt động Sài Gòn, em càng tìm hiểu càng yêu mến lịch sử, truyền thống, thành tích, chiến công của biệt động. Trong quá trình phục dựng, quản lý và phát huy các di tích lịch sử này, em rất tự hào và sẵn sàng góp phần công sức nhỏ bé của mình," Võ Trọng Duy tâm sự.

 Từ trên gác nhìn xuống Chiếc tủ kia chính là hầm nổi của ngôi nhà, được dùng suốt thời kỳ chiến tranh 

Đem lịch sử đến với mọi người

Khách đến “Cà phê Biệt động” ban đầu là để thưởng thức hai món cơm tấm - cà phê đặc trưng với hương vị Sài Gòn xưa, nhưng sau đó trở nên đam mê, cuốn theo những câu chuyện lịch sử. Khách đến với các quán này là những cựu chiến binh của cả hai phía, các tổ chức đoàn thể đi tìm hiểu lịch sử, nhưng đến nhiều và thường xuyên nhất là các bạn trẻ đang làm việc, học tập và sinh sống tại TPHCM.

Khưu Kim Quyên và Trần Lê Hoàn Hảo là hai trong số nhiều bạn trẻ từng tìm đến quán Cà phê Biệt động với mục đích ban đầu là do yêu cầu của việc học ở trường. Sau đó, dù đã học xong các môn có liên quan, các bạn vẫn đến quán vào những sáng cuối tuần, ngồi trong không gian nhỏ bé, gọn gàng, sạch sẽ và xưa cũ, uống cà phê và đọc sách lịch sử, trò chuyện để tìm hiểu thêm khi chủ quán rảnh rỗi. Hai bạn đều cho rằng, lịch sử mà được kể lại bởi một người nào đó có liên quan, trong một không gian gần giống như thời điểm nó diễn ra, quả thật rất thú vị và nhớ lâu.

"Trước đó em chỉ tham khảo qua phim tài liệu, tranh ảnh. Đến với quán cà phê ở quận 3 thì em hình dung rõ nét hơn, cảm nhận khác biệt, đi vào lòng người. Em cảm thấy ấn tượng, trân trọng hơn. Em cảm thấy như được kết nối với thế hệ đi trước qua không gian, quán cà phê như cầu nối giữa em và lịch sử," Khưu Kim Quyên chia sẻ.

"Tới quán thì bạn đại diện cho gia đình, bạn kể thời xưa, trong chiến tranh, ông nội bạn cùng các cộng sự đã trải qua rất nhiều gian khổ để có được hầm chứa vũ khí như vậy. Em thấy bất ngờ, thú vị và tự hào," Trần Lê Hoàn Hảo kể.

Sau giãn cách xã hội, quán cà phê ngay tại di tích mở cửa, đón khách hạn chế để đảm bảo phòng chống dịch

Chuỗi di tích gồm những ngôi nhà từng làm cơ sở cách mạng của lực lượng Biệt động Sài Gòn là những trang sử sống động mà ở đó nhân chứng và vật chứng gắn kết với nhau cùng với rất nhiều câu chuyện hào hùng. Cà phê Biệt động là một hình thức thiết thực, hiệu quả để lịch sử và truyền thống cách mạng đến với mọi người một cách tự nhiên, sống trong lòng mọi người, nhất là giới trẻ./.

Minh Hạnh/VOV TP HCM

Tỉnh thành Thành phố Hồ Chí Minh

TP. Hồ Chí Minh
TP. Hồ Chí Minh là thành phố năng động, là trung tâm kinh tế, thương mại lớn nhất Việt Nam.

Điểm đến Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà thờ Đức Bà
Nhà thờ Đức Bà là kiệt tác kiến trúc Pháp hàng trăm năm tuổi giữa lòng Sài Gòn.
Đền Tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược
Đền Tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược nằm trong khuôn viên khu di tích Địa đạo Củ Chi, là nơi thu hút rất đông du khách.
Đền Mariamman
TP. Hồ Chí Minh có một ngôi đền Ấn Độ đặc biệt, đã có tuổi đời hàng trăm năm.
Dinh Độc lập
Dinh Độc lập là một trong những di tích lịch sử quan trọng của TP. Hồ Chí Minh cũng như cả nước.
Bưu điện Thành phố Hồ Chí Minh
Bưu điện trung tâm TP. Hồ Chí Minh là một trong những công trình kiến trúc biểu tượng của thành phố.
Chợ Bến Thành
Ngoài Chợ Lớn, Chợ Bến Thành cũng là một trong những ngôi chợ biểu tượng của TP. Hồ Chí Minh.
Chùa Vĩnh Nghiêm
Chùa Vĩnh Nghiêm được xem là một trong những công trình tiêu biểu cho kiến trúc Phật giáo ở Việt Nam vào thế kỷ 20.
Hồ Bán Nguyệt - Cầu Ánh Sao
Hồ Bán Nguyệt – Cầu Ánh Sao ở quận 7, TP. Hồ Chí Minh, từ lâu đã là địa điểm check-in được rất nhiều bạn trẻ và du khách yêu...
Trầm tích Miếu Nổi
Miếu Nổi được xây dựng gần 300 năm, là một di sản tôn giáo - lịch sử vô cùng hiếm hoi ở thành phố mới chỉ có tuổi đời hơn 300...

Ẩm thực Thành phố Hồ Chí Minh Xem thêm

Tạp chí Anh gợi ý ăn bánh xèo ở TP.HCM
Tạp chí Rough Guides chuyên về du lịch của Anh đã đưa ra danh sách những món ăn nên thử khi có dịp đến Việt Nam.
Vịt Sài Gòn có mấy món và ngon thế nào mà người dân lại 'sủng ái' đến vậy?
Độ dai mềm, ngọt thơm tự nhiên của loại gia cầm này đã được người dân nơi đây tận dụng trong nhiều món ăn hấp dẫn.
Sài Gòn có đồ ăn vặt từ mấy loại quả bình dân thôi mà ngon lắm
Một trong những đặc sản của ẩm thực đường phố Sài Gòn chính là những chiếc bánh chiên giòn giòn từ các loại trái, củ bình...
Ẩm thực đường phố Sài Gòn
Năm 2019, Tạp chí CEOWORLD (Mỹ) đã xếp thành phố Hồ Chí Minh ở vị trí thứ 4 trong danh sách 50 thành phố có ẩm thực đường phố ấn...
'Quán chè ma' hơn 80 năm tuổi ở TP.HCM
Tồn tại 83 năm, tiệm chè Châu Giang nằm trên đường Trần Hưng Đạo B (quận 5, TP.HCM) là điểm đến yêu thích của nhiều thế hệ Sài...
Quán hủ tiếu 60 năm truyền qua 3 đời ở đất Sài Gòn
Không cửa hiệu to đẹp, không vị trí đắc địa, nhưng tiệm hủ tiếu mì Nguyên Lợi vẫn đủ sức níu chân thực khách bằng công thức gia...
5 địa chỉ ăn sáng lâu đời ở TP.HCM
Nếu đang băn khoăn sáng nay ăn gì, bạn hãy "bỏ túi" 5 địa điểm dưới đây để trải nghiệm.
Bánh tráng nướng - “Pizza đường phố” Sài Gòn
Đã từ lâu, dân ăn vặt Sài Thành coi bánh tráng nướng giống như là bánh pizza của phương Tây, cũng lớp bánh cứng là đế trên là...
Ăn buffet chay trả tiền tùy tâm
Bạn đã từng đi ăn ở đâu mà trả tiền tùy tâm chưa? Nghĩa là bạn chỉ cần chọn món mình thích, thưởng thức và trả tiền tùy tâm, bao...

Trải nghiệm Thành phố Hồ Chí Minh Xem thêm

 Hoa huỳnh liên vàng rực dưới nắng Sài Gòn
Hoa huỳnh liên hay còn gọi là hoàng yến đang nở rộ, khiến các con đường ở Sài Gòn thêm phần rực rỡ, lãng mạn.
Check-in địa điểm đón năm mới ở TP Hồ Chí Minh
Để hòa mình vào không khí sôi động trong thời khắc đón năm mới 2021 ở TP Hồ Chí Minh, bạn có thể ghé những địa điểm hấp dẫn dưới...
Đến biển Cần Giờ ngắm mặt trời lặn
Chỉ cách trung tâm TPHCM khoảng hơn 50km, biển Cần Giờ tuy không có làn nước trong xanh, những bãi cát trắng mịn hay những hàng...
TPHCM: Độc đáo quán cà phê "Uống cà phê, trả tiền bằng sách"
"Uống cà phê trả tiền bằng sách” là hoạt động đang diễn ra tại quán cà phê "Sài Gòn năm xưa” ở quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh vào...
“Cà phê Biệt động” - Những trang sử sống động
Nhiều năm nay, cứ đến tháng Tư, tháng có kỷ niệm ngày Giải phóng miền Nam- Thống nhất đất nước, nhiều người lại đến 3 quán “Cà...
Ngắm trọn cảnh sông Sài Gòn với buýt sông
Nếu đến TP HCM vào cuối tuần mà bạn chưa có kế hoạch gì đặc biệt hay muốn đổi gió, thì hãy trải nghiệm buýt sông. Đi buýt sông...
Quán cafe màu hồng như “giấc mộng thiếu nữ” giữa lòng Sài Gòn
Nằm trong 1 con đường nhỏ giữa lòng Sài Gòn tấp nập, quán cafe màu hồng đầy hoa như một giấc mộng thiếu nữ, nhẹ nhàng, đáng yêu...
Rực rỡ sắc hoa huỳnh liên
Trong những ngày này, trên nhiều góc phố, con đường ở TP. Hồ Chí Minh bỗng trở nên rực rỡ bởi sắc hoa huỳnh liên nở...
Đẹp mê mẩn hoa huỳnh liên nở vàng rực bên đường tàu Sài Gòn
Những ngày đầu tháng 2, dọc tuyến đường ray xe lửa tại TP.HCM trở nên lãng mạn bởi sắc hoa huỳnh liên.

Cẩm nang du lịch Thành phố Hồ Chí Minh Xem thêm

Lịch trình ăn chơi ở Cần Giờ trong một ngày?
Là vùng biển cách trung tâm TP.HCM không xa, Cần Giờ được nhiều người lựa chọn làm điểm vui chơi, khám phá trong một...
Ba điểm chụp ảnh hoa kèn hồng đẹp ở Sài Gòn
Đường Võ Văn Kiệt, đại học Hồng Bàng và đường Hàm Nghi là những 'toạ độ' săn ảnh hoa kèn hồng ở TP HCM.
Những địa điểm du xuân, check in đẹp nhất TP. Hồ Chí Minh trong dịp Tết Canh Tý 2020
Tết năm nay tại TP. Hồ Chí Minh có nhiều địa điểm hấp dẫn để người dân thành phố du xuân thưởng ngoạn, mua sắm và lưu lại những...
Tết Dương lịch, xem pháo hoa nơi nào đẹp nhất?
Tối 31/12, TP.HCM sẽ tổ chức nhiều điểm bắn pháo hoa chào năm mới, vậy nơi nào bạn trẻ có thể đến để chiêm ngưỡng pháo hoa đẹp...
Tết Dương lịch: Người Sài Gòn đi tour xe đạp, xích lô... ngắm thành phố
Chùm tour du lịch khám phá các điểm du lịch tại TP.HCM được tổ chức xuyên suốt năm, chỉ với giá 430.000 đồng/người sẽ là một...
"Triệu like" với những địa điểm hoài cổ ngay tại Sài Gòn
Nhắc đến Sài Gòn chúng ta sẽ nghĩ đến một nơi xa hoa hào nhoáng. Nhưng ở đâu đó vẫn có những con hẻm, những địa điểm vẫn còn lưu...
8 điểm cho người Sài Gòn rong chơi dịp Tết dương lịch 2020
Gần trung tâm Sài Gòn có nhiều điểm vui chơi trong ngày cho gia đình có thể di chuyển bằng xe máy. Dưới đây là gợi ý 8 điểm đi...
Mừng mùa lễ hội năm 2019: Giáng sinh, những điểm không thể bỏ qua ở Sài Gòn
Nhà thờ Đức Bà, Tân Định, các xóm đạo, hoặc trung tâm thương mại là những nơi rộn ràng không khí Giáng sinh được nhiều bạn trẻ...
Giáng sinh, 5 điểm không thể bỏ qua ở Sài Gòn
Thời tiết Sài Gòn lại chuyển lạnh khi vào tháng 12. Nếu vẫn chưa biết đi đâu làm gì vào ngày lễ Giáng sinh, bạn có thể "bỏ túi"...

Khách sạn Thành phố Hồ Chí Minh Xem thêm

Khách sạn 'quen' của Obama ở Sài Gòn
Cả hai lần đến Sài Gòn, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đều nghỉ ở Park Hyatt, nơi từng tiếp nhiều khách VIP, có phòng Tổng thống...
Những cái tên nào của Việt Nam góp mặt trong Top 100 khách sạn tốt nhất thế giới?
Hàng năm, tạp chí du lịch Travel + Leisure luôn tiến hành khảo sát để tìm ra những cái tên nổi bật nhất trong từng hạng mục du...
Khách sạn Rex: Viên ngọc giữa lòng Sài Gòn
Nằm ở trung tâm quận 1, khách sạn Rex là một trong những khách sạn 5 sao đẹp và sang trọng bậc nhất của TP. Hồ Chí Minh.

Nhà hàng Thành phố Hồ Chí Minh Xem thêm

Đến 'Biệt động Sài Gòn’ để thưởng thức cà phê, tìm hiểu lịch sử
Đến đây, khách vừa có thể thưởng thức "cà phê vợt", ăn cơm tấm Sài Gòn vừa "thấy tận mắt, sờ tận tay" những vết tích, kỷ vật của...
Quán ốc 'khổng lồ' khiến người Sài Gòn ăn 300 kg/ngày giữa mùa dịch Covid-19
Nằm trong con hẻm 221/6 đường Phan Văn Khỏe, quận 6, TP. Hồ Chí Minh, quán ốc “khổng lồ” của chị Kim Tuyền luôn đông nghẹt khách,...
7 quán ăn mở xuyên Tết ở Sài Gòn
Nhiều nhà hàng bán món Thái, Hàn, hay bún bò, cơm tấm... sẽ giúp bạn không lo bị đói khi du xuân.
7 quán cà phê cho người Sài Gòn ngồi chơi dịp Tết năm mới 2020
Người Sài Gòn không đi chơi xa trong dịp Tết, có thể tìm đến những quán cà phê độc đáo, gợi nhớ về một Sài Gòn xưa, những quán có...
Quán cà phê như vườn nhiệt đới giữa Sài Gòn
Dịp Giáng sinh, quán cà phê ở quận Tân Bình treo nhiều đèn led, trang trí ông già Noel, cây thông... tạo tiểu cảnh chụp ảnh được...
Địa chỉ cuối tuần: 3 hàng quán của sao 'Chạy đi chờ chi'
Quán cháo người Hoa, tiệm cà phê, nhà hàng dimsum... của các thành viên chương trình thực tế 'Running man' phiên bản Việt là gợi...
Quán ăn vợ chồng Obama dùng bữa khi đến Sài Gòn
Cục Gạch quán chuyên các món ăn thuần Việt ba miền, từng đón nhiều chính khách quốc tế lẫn người nổi tiếng khi có dịp đến Sài...
Quán cà phê khiến khách nhớ về tuổi thơ
Nằm trong con hẻm nhỏ đường Lê Văn Sỹ, quận Phú Nhuận, TP.HCM tồn tại quán cà phê với bộ trò chơi điện tử, đầu băng, các món ăn...
Địa chỉ cuối tuần: 3 quán ăn như ở Hong Kong và Nhật Bản
Dãy biển hiệu neon đầy màu sắc hay không gian nhỏ hẹp như trong quán ăn lâu năm ở Tokyo khiến bạn như đang được đi du lịch nước...